Bilmeden işlenen günahlardan sorumlu olur muyuz?

Question

Bir şeyin günah olduğunu unutup o günahı işlesek o günahtan sorumlu olur muyuz?

CEVAP:

Bu konuyu İslam âlimleri “cehalet özrü” ve “bilmeden işlenen günah” başlığı altında ele almıştır.

1. Günahı bilmeden işlemek

Eğer bir kişi Allah’ın kesin olarak haram kıldığı bir şeyi (mesela içki içmek, faiz yemek, zina gibi) hiç duymamış veya bilmeden yaparsa, durumuna göre hüküm değişir:

İslam’ı hiç bilmeyen, dini öğrenme imkânı bulamamış biri için “özür” sayılabilir. Çünkü Allah Teâlâ şöyle buyurur:

“Biz bir peygamber göndermedikçe azap edici değiliz.” (İsrâ 17/15)
Yani tebliğ ulaşmamışsa sorumluluk da olmaz.

Müslüman olup da dini öğrenme imkânı olan bir kimse için “bilmemek” tam özür sayılmaz. Çünkü dinini öğrenmek her Müslüman’a farzdır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) buyurmuştur:

“İlim talep etmek her Müslüman’a farzdır.” (İbn Mâce, Mukaddime 17)
Yani bir Müslüman temel farzları ve haramları öğrenmekle yükümlüdür.

2. Fıkıh âlimlerinin görüşü

Hanefîler: Haram olduğunu bilmeden işlenen günah, bilindikten sonra hemen terk edilirse ve pişmanlık duyulursa bağışlanma umulur. Ama “öğrenmemek” ihmalse günah yazılır.

Şafiî, Mâlikî ve Hanbelîler de benzer şekilde, “tebliğ ulaşmamışsa mazur, ulaştıysa bilmemek özür değildir” derler.

3. Örnek

İçki içmenin haram olduğunu bilmeyen biri içse, sonra öğrenince tövbe ederse Allah bağışlar.

Ama içkinin haram olduğunu öğrenme imkânı olduğu hâlde araştırmamışsa, “bilmemek” onu tamamen kurtarmaz.

4. Sonuç

Günahı bilmeden işlemek, niyete ve bilgi imkânına göre değişir:

Tebliğ ulaşmamışsa sorumluluk yoktur.

Tebliğ ulaşmış, öğrenme imkânı varken ihmal edilmişse sorumluluk vardır.

Her durumda öğrenince hemen terk etmek ve tövbe etmek gerekir.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

Cevapla