Adak adanmış olması için Allah rızası için ya da adağım olsun , nezrim olsun mu denmesi gerekiyor bunları söylemeden konuşurken yapacağım dediğimiz şeyler adak olur mu açıklar mısınız ?
Cevap:
Arapça’da nezir (nezr) diye ifade edilen adak, fıkıh dilinde, “bir kimsenin dinen yükümlü olmadığı halde ibadet cinsinden bir şeyi kendisi için vacip kılması”nı ifade eder. Diğer bir deyişle “kişinin sorumlu olmadığı halde farz veya vacip cinsinden bir ibadeti yapacağına dair Allah Teâla’ya söz vererek o ibadeti kendisine borç kılması”dır. Yapılan bir adağın geçerli olabilmesi için hem adakta bulunan kimseyle hem de adağın konusu ile ilgili birtakım şartlar vardır.
Adağın geçerli olabilmesi için adakta bulunan kimsenin müslüman, akıl sağlığı yerinde ve büluğa (ergenlik çağına) ermiş bir kimse olması gerekir (Kâsânî, Bedâi‘, V, 81-82).
Adağın geçerliliği için adak konusunda aranan şartlar ise şunlardır:
a) Adanan şeyin cinsinden bir farz veya vacip ibadetin bulunması gerekir. Mesela namaz kılmayı, oruç tutmayı, sadaka vermeyi, kurban kesmeyi konu alan adaklar geçerlidir. Hasta ziyareti veya mevlid okutma adak konusu olmaz. Türbelerde mum yakma, horoz kesme, bez bağlama, şeker ve helva dağıtma gibi halk arasında görülen adak âdetlerinin İslam’da yeri yoktur.
b) Adanan şey bizzat hedeflenen (maksut) ibadet cinsinden olmalı, başka bir ibadete vesile olan bir ibadet olmamalıdır. Mesela abdest almayı, ezan ve kamet okumayı, mescide girmeyi konu alan adak geçerli olmaz.
c) Adanan husus, adayan şahsın o anda veya daha sonra yapması gereken farz veya vacip bir ibadet olmamalıdır. Kılmakla mükellef olduğu namaz, tutmakla mükellef olduğu Ramazan orucu adak konusu olmaz.
d) Adanan şeyin meydana gelmesi ve yapılması maddeten ve dinen mümkün ve meşru olmalı, adak mal ise adayan şahsın mülkiyetinde bulunmalıdır. Bir kimsenin sahip olmadığı muayyen bir malı adaması geçersiz, sahip olduğundan fazlasını adaması hâlinde ise sadece sahip olduğu kadarı hakkında geçerlidir. Ancak bir kimsenin ileride sahip olması kuvvetle muhtemel bir malla ilgili adağı geçerli sayılır. Mesela ileride miras yoluyla sahip olacağı malın adanması böyledir. Adak, başkasının mülkiyetinde bulunan bir malla ilgili olmamalıdır.
e) Adanan fiil Allah’a isyanı, bid’at, günah ve mâsiyeti içermemelidir. Böyle olması halinde adak geçersiz olur (Kâsânî, Bedâi‘, V, 82-92; el-Fetâva’l-Hindiyye, I, 229).
Meydana gelmesi istenmeyen bir şarta bağlı olarak adakta bulunan şahısların, Allah’a verdiği bu sözde durması gerekir. Mesela “Bir daha içki içmeyeceğim, içersem bir ay oruç tutayım.” şeklinde adakta bulunma böyledir. Fakat istenmeyen şart gerçekleşirse, dilerse adadığı şeyi yerine getirir, dilerse yemin kefareti öder. Hanefîler bu durumda yemin kefareti ödemenin daha isabetli bir davranış olacağı görüşündedir. Çünkü bu ahitleşme yemin sayılmaktadır (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, V, 507, 521).
Benzeri konular:
Answers ( 2 )
Örnek veriyorum birinin bir yakını hastalandı diyor ki benim o yakınım iyileşirse koç keseceğim demesi Adak olarak yeterlidir.
Adak, bir kişinin yerine getirmeyi vaaz ettiği bir tür adak olarak Tanrı’ya veya bir yüksek güce yapılan bir tür adanmışlıktır. Bir adak, genellikle bir dilek, dua ya da vaadin yerine getirilmesi amacıyla yapılır. Bu vaadin ifadesi, her inanç sistemine ve kültüre göre farklılık gösterebilir, ancak İslam kültüründe ve bazı geleneklerde adak sözcükleri şu şekilde ifade edilebilir:
“Ya Rabbi, bu adağımı kabul et ve niyetimi yerine getir.”
“Allah’ım, dileğimi kabul et, bu adakla sana olan bağlılığımı göstermek istiyorum.”
“Bu adağı sana adıyorum, kabul et ve duası kabul olanlardan eyle.”
“Ya Rabbi, sana olan inancımla bu adakla yaklaşmak istiyorum, kabul et.”
Adaklar genellikle kişisel dilekler ya da teşekkürler için yapılır. Örneğin, sağlık, başarı, korunma veya başka bir dileğin gerçekleşmesi için adağa başvurulabilir. Adağın kabul edilmesi için dua da önemli bir kısmıdır ve kişi genellikle adak yaptıktan sonra o dileği gerçekleştiren bir davranışta bulunur.