Namaz abdestinde kulak ve baş nasıl mesh edilir?

BAŞ VE KULAKLAR NASIL MESH EDİLİR? ARAPÇA HADİS

وعن عبد الله بن زيد بن عاصم المازني الأنصاري رضي الله عنهما – في صفة وضوء النبي صلى الله عليه وسلم قال: «ثم مسح رأسه بيديه فأقبل بهما وأذيرا بدأ بمقدم رأسه، حتى ذهب بهما إلى قفاه، ثم ردهما إلى المكان الذي بدأ منه.» متفق عليه.

– Abdullah b. Zeyd b. Asım el-Mâzini el-Ensârî radıyallahu anh, Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin nasıl abdest aldığını şöyle anlatıyor: “Sonra iki eliyle başını mesh etti. Ellerini öne ve arkaya doğru gezdirdi; bunu yaparken başının ön tarafından başlayıp ellerini arkaya doğru götürdü. Sonra ellerini başlamış olduğu yere geri getirdi. ”

Hadisten Çıkarılan Hükümler:

“Ellerini öne ve arkaya doğru gezdirdi.” ifadesinin zahirine göre Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem başını mesh etmeye arka dan başlamış ve ellerini öne doğru başının üzerinde gezdirip sonra arkaya doğru götürmüştür. Hadisin birçok yoldan gelen rivayeti bu lafızla varit olmuştur ki bu da hadisin başka anlama gelme ihtimalini ortadan kaldır maktadır.

Fakat Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin mübarek başını nasıl mesh ettiğine dair rivayetler çeşitlidir:

“Başını mesh etti.” şeklinde Hz. Ali ve Hz. Osman’dan gelen rivayetlerin hepsi de mutlak olarak nakledilmiştir.

Mikdâm b. Ma’d Yekrib’in hadisinde şöyle varit olmuştur: “Ellerini başının ön tarafına koydu ve arkaya doğru gezdirdi. Sonra ellerini başlamış olduğu yere geri getirdi. ”

Rubeyyi’ binti Muavviz’in hadisinde ise şu ibare yer almaktadır: “Başının arka tarafından başlar sonra ön tarafa getirirdi.”

Yine aynı råvinin bir rivayetinde şöyle gelmiştir: “Saçlarının şeklini hiç bozmadan ön kısmından arkasına kadar başının her yanını mesh etti. “25 Bu da gösteriyor ki böyle yapmakta bir genişlik ve rahatlık vardır. Burada kastedilen şeyin başın bütünüyle mesh edilmesi olduğu hususunda görüş birliği edilmiştir. Doğrusu abdest alan kişinin Sünnet’e uyarak başının tamamını mesh etmesi ve bunu yaparken saçının şeklini bozup darmadağın etmemesi gerekir. Allah daha iyisini bilir.

وعن عبد الله بن عمرو رضي الله عنهما -في صفة الوضوء- قال: «ثم برأسه، فأدخل إصبعيه الشباختين في أذنيه، ومسح بإبهاميه على وبالشباختين باطن أذنيه.» أخرجه أبو داؤد، والنسائي، وصححه أذنيه ظاهر ابن خزيمة.

34- Abdullah b. Amr radıyallahu anhümâ Hz. Peygamber sallalla hu aleyhi ve sellemin nasıl abdest aldığını şöyle anlatıyor: “Sonra başını mesh etti. İşaret parmaklarını kulaklarına soktu ve başparmaklarıyla kulaklarının dışını, işaret parmaklarıyla da içini mesh etti.”

وعنه -عبد الله بن زيد- في صفة وضوء النبي صلى الله عليه وسلم:

«فأخذ لأذنيه ماء خلاف الماء الذي أخذ لرأسه.» أخرجه البيهقي.

35- Abdullah b. Zeyd radıyallahu anh, Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin nasıl abdest aldığını şöyle anlatıyor: “Başı için almış olduğu sudan başka, kulakları için de su aldı.”

وهو عند مسلم من هذا الوجه بلفظ: «ومسح برأسه بماء غير فضل يديه.» وهو المحفوظ.

Hadis Müslim’de şu lafızla geçmektedir: “Başını, ellerinden arta ka lan sudan başkasıyla mesh etti.”

Hadislerden Çıkarılan Hükümler:

1- İki hadis de abdest alırken kulakların mesh edilmesinin sünnet olduğunu göstermektedir. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin nasıl abdest aldığına dair rivayet edilen Mikdâm b. Ma’d Yekrib, Rubeyyi’ binti Muavviz, Ebu Mâlik el-Eş’arî, Hz. Aişe, Vail b. Hucr, Enes b. Malik, Abdullah b. Ebi Evfâ, Berâ b. Azib ve Abdullah b. Üneys’in hadislerin de bu ifade çokça geçmektedir. Bizim nakletmiş olduğumuz Abdullah b. Amr’ın hadisi, içlerinde Hanefiler, Mâlikiler, Şafiiler ve Hanbeliler’in de bulunduğu cumhurun ittifakla kabul ettiği hükmü ifade etmektedir. Çünkü Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin fiili bu yöndedir. Fakat ab desti öğretmiş olduğu namaz tâlimiyle ilgili hadislerde bu hususu emretmemiştir, dolayısıyla bu da onun sünnet olduğunun delilidir.

2- Hadise göre kulakların içi ve dışı mesh edilir. Abdullah b. Amr’ın hadisi bunda ve meshin nasıl yapılacağı konusunda gayet açıktır. Berâ’nın hadisinde geçen “Sonra başını ve kulaklarının dışıyla içini mesh etti.” ifadesi bunun yapılma şeklinin müstehap olduğunu gösterir.

3- Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin nasıl abdest aldığına dair bütün hadisler kulakların yeni bir suyla değil, baş mesh edildikten sonra kalan ıslaklıkla mesh edileceğini göstermektedir. Çünkü hadisler kulakların meshini başın meshiyle beraber zikretmişlerdir. Bazı rivayetlerde Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin başını bir kere mesh ettiği açıkça ifade edilmiştir. Eğer kulakları için yeniden su almış olsaydı onun bir kere mesh etmiş olduğu yönündeki ifade doğru olmazdı ki Hanefiler tam da bu görüştedir. Mâlikîler’e ve Şafiîler’e göre ise abdest alan kişinin kulaklarını mesh etmek için yeni bir su alması sünnettir. Hanbeliler ise bunun müstehap olduğunu söylemişlerdir.

Beyhaki’nin hadisi onların bu görüşüne delildir. Ibni Kudame Kâfi’de şöyle söylüyor: “Kulakların yeni bir suyla mesh edilmesi müstehaptır. Çünkü kulaklar münferit bir uzuv gibidir. Onların baştan sayılmaları ona tâbi olmalarındandır.”
“Kulaklar baştandır. ” hadisi Hanefi mezhebini desteklemektedir.

Hanefiler demişlerdir ki: “Abdest alanın elindeki ıslaklık gitmişse en güzeli ellerini suyla tekrar ıslatıp kulaklarını mesh etmesidir ki meshin hakikati gerçekleşmiş olsun.” Bu görüş bütün imamların delillerini bir araya getirmektedir ki o da ıslaklığı gitmiş olan ellerin kulakları mesh etmek üze re yeniden suyla ıslatılmalarıdır.

Kaynak: Bulug elmeram

BENZER KONULAR:

• Çorap üstüne mesh etmek caiz midir?
• Saçı mesh etmeden abdest nasıl alınır?
• Sargı ve Mestler üzerine mesh etmek
• Hanefi mezhebine göre Mestler üzerine mesh etmek
• Kadının başörtüsü üzerine mesh etmesi caiz mi
• Tümünü görüntüle.