Share
Abbasiler döneminde kurulan devletler
Question
Abbasiler döneminde kurulmuş olan devletler
Abbasiler dönemi, 750 ila 1258 yılları arasında hüküm süren Abbasi Hanedanı’nın egemenliği altında gerçekleşen bir dönemdir. Abbasiler, İslam dünyasında siyasi ve kültürel bir güç haline gelmişlerdir. Abbasiler döneminde, Abbasi Devleti’nin doğrudan kontrolü altında olan birçok devlet ve bölge ortaya çıkmıştır. İşte bu dönemde kurulan bazı devletler:
- Tolunoğulları: Abbasilerin Mısır valisi Ahmed bin Tolun tarafından 868 yılında kurulan bir devlettir. Tolunoğulları, Mısır ve Suriye’yi kapsayan geniş bir bölgede bağımsızlık kazanmışlardır. Devletleri, Abbasilere bağlı bir valilik statüsünde olsa da, Tolunoğulları zamanla bağımsız bir siyasi güç haline gelmişlerdir. Devletleri, 905 yılında Abbasiler tarafından sonlandırılmıştır.
- Saffariler: Abbasiler döneminde İran’da kurulan bir devlettir. Yakub bin Leys tarafından 861 yılında kurulan Saffariler, İran’ın çoğunu kontrol etmiş ve kısmen bağımsızlık elde etmişlerdir. Saffariler, Bağdat’taki Abbasi hükümetiyle çeşitli çatışmalara girmişlerdir. 903 yılında Samaniler tarafından devrilerek sona ermişlerdir.
- Samaniler: 9. ve 10. yüzyıllarda Orta Asya’da hüküm süren bir devlettir. Samaniler, İran, Horasan, Transoxiana ve Maveraünnehir gibi bölgelerde egemenlik kurmuşlardır. İslam kültürünün ve biliminin gelişimine destek olmuşlardır. Samaniler, Abbasilere bağlı bir valilik statüsündeyken, zamanla bağımsız bir siyasi güç haline gelmişlerdir. Devletleri, 999 yılında Gazne İmparatorluğu tarafından ortadan kaldırılmıştır.
- Fatımiler: Abbasiler döneminde Kuzey Afrika ve Mısır’da kurulan bir devlettir. Fatımiler, Şii İslam mezhebine bağlı bir hanedanlık olmuşlardır. 909 yılında kurulan devletleri, Fustat (şimdiki Kahire) şehrini başkent olarak seçmişlerdir. Fatımiler, Emeviler ve Abbasilerin egemenliğine meydan okumuşlar ve kendi hilafetlerini ilan etmişlerdir. 1171 yılında Selçuklular tarafından devrildikten sonra Mısır’da Memlük Sultanlığı kurulmuştur.
Bu, Abbasiler döneminde kurulan bazı devletlerin sadece birkaç örneğidir. Abbasilerin egemenliği altında birçok farklı bölgede ve coğrafyada bağımsız veya yarı bağımsız devletler ortaya çıkmıştır. Bu devletler, Abbasilerin siyasi ve kültürel etkisini yansıtan ve İslam medeniyetinin gelişimine katkıda bulunan önemli aktörler olmuşlardır.
BENZER KONULAR:
Answer ( 1 )
Abbâsîler dönemi, İslam tarihinde çok önemli bir yere sahiptir ve bu dönemde pek çok devlet kurulmuştur. Abbâsîler, 750 yılında Emevîler’i devirerek iktidara gelmiş ve yaklaşık 500 yıl süren bir hâkimiyet kurmuşlardır. Abbâsîler’in zayıflamaya başlamasıyla birlikte, farklı bölgelerde bağımsızlık ilan eden pek çok devlet ortaya çıkmıştır. Bu devletlerden bazıları şunlardır:
Tolunoğulları (868–905): Mısır’da kurulan ve Abbâsîler’e karşı bağımsızlık ilan eden bir Türk hanedanıdır. Tolunoğulları’nın başkenti Fustat (günümüz Kahire’sinin eski adı) olmuştur.
Ikhşîdîler (935–969): Mısır ve Suriye’de kurulan bu Türk devleti de Abbâsîler’in zayıflamasıyla bağımsızlık kazanmıştır. Başkentleri Fustat’tır.
Buveyhoğulları (934–1062): İran’da kurulan ve Şii mezhebini benimseyen bu devlet, Abbâsîler’in başkenti Bağdat’ı etkilemiş ve Abbâsî halifeleri üzerinde önemli bir güç kurmuştur. Buveyhoğulları, Abbâsî halifelerine yalnızca isimsel bir otorite tanıyıp fiilen yönetimi ellerinde tutmuşlardır.
Fâtımîler (909–1171): Şii kökenli olan Fâtımîler, Kuzey Afrika’da, özellikle Tunus’ta kurularak Mısır’a kadar uzanmışlardır. Fâtımîler, Abbâsîler’e karşı rekabet eden önemli bir devlettir.
Selçuklular (1037–1194): Selçuklular, özellikle Büyük Selçuklu Devleti, Abbâsîler döneminin sonunda ortaya çıkmış ve Abbâsî halifeleri ile işbirliği yaparak güçlü bir devlet kurmuşlardır. Selçuklular, Bağdat’ı Abbâsîler’e karşı savunmuşlardır.
Endülüs Emevi Devleti (929–1031): Abbâsîler’in iktidara gelmesinin ardından, Emevîler, Endülüs’te bağımsızlık ilan ederek Emevîler’in batıdaki en güçlü devletini kurmuşlardır.
Bu devletlerin her biri, Abbâsîler’in merkezi yönetimine karşı bir tür tepki veya bağımsızlık mücadelesi olarak ortaya çıkmış ve bölgesel güçler haline gelmiştir.