Share
Fıtır Sadakası Niçin Meşru Kılınmıştır?
Question
Fıtır Sadakası
SORU: Fıtır sadakası ne zaman ve niçin meşru kılınmıştır?
CEVAP: Hz. Allah fıtır sadakasını hicretin ikinci yılında ramazan ayında meşru kılmıştır. Fıtır sadakasının emredilmesi ramazan bayramından iki gün öncedir. Fıtır sadakası denmesi, her yılın ramazan ayı sonunda iftar edilip orucun açıldığı bayramda verilmesi emredildiğin-dendir. Baş sadakası da denir. Çünkü hanede yaşayan tüm müslüman bireylerin başı sayısınca verilmesi vacibtir. Oruç sadakası da denir. Zira oruç ayı olan ramazan ile bağlantılıdır.
A’lâ/14-15 ayetlerinde fıtır sadakasına işaret edildiği söylenmiştir.
Hz. Peygamber de fıtır sadakasının emredilmiş olduğunu kesin ifade ile bildirmiştir. Buharı ve Müslim’in Abdullah b. Ömer’den rivayet ettikleri hadiste şöyle buyurulmuştur:
Peygamber ramazanda hür-köle, kadın-erkek, küçük-büyük müslümanlara hurmadan ve arpadan bir sa’ olmak üzere fıtır sadakasını emretti.
Fıtır sadakasının birden çok hikmeti vardır. Fıtır sadakası oruçlunun temizlenmesini tamamlar. Bazen oruçlu oruç tutarken kusur işleyebilir. Fıtır sadakası bu kusuru telâfi eder, eksiklikleri giderir.
Fıtır sadakası, gücü yeten müslümanının, ihtiyaç içinde olan fakir müslüman kardeşine küçük de olsa hemen yaptığı bir yardımdır. Bu yardım tüm müslümanların katıldığı sevinç ortamının yaşandığı bayramda yapılmaktadır. İhtimal ki bu sırrı Hz. Peygamberin şu hadisi ifade etmektedir:
Onları (fakirleri) bu (bayram) gün(ün)de istemekten kurtarınız.
Fıtır sadakası konusunda Abdullah b. Abbas şu hadisi rivayet etmektedir:
Rasûlullah oruçluyu (oruç tuttuğu sırada söylemiş olabileceği) lüzumsuz ve hoş olmayan sözlerden temizlemek ve yoksullara bir gıda olmak üzere fıtır sadakasını emretti. Her kim onu (bayram) namaz(ın)dan önce veririse (Allah katında) makbul bir zekâttır. Her kim de onu namazdan sonra verirse sadakalardan bir sadaka olur.
Fıtır sadakasını ramazan günlerinden her hangi bir günde vermek caizdir. Fakat fıtır sadakasından gözetilen maksadın gerçekleşmesi için ramazan ayının sonuna ertelemek daha faziletlidir.
Âlimlerden bazıları, fakirin bayram dolayısıyle gerekli ihtiyacını karşılayabilmesi için ramazanın son iki gününde fıtır sadakasını vermeyi güzel görmüşlerdir.
Answer ( 1 )
Fıtır Sadakası, İslam’da Ramazan ayının sonunda, oruç tutan kişilerin fakir ve muhtaçlara vermesi gereken bir sadakadır. Meşru kılınmasının birkaç amacı vardır:
Zekâtın Tamamlanması: Fıtır sadakası, oruç tutan kişinin Ramazan boyunca yapmış olduğu ibadetlerin ve oruçlarının eksik veya noksan yönlerini telafi etmeye yardımcı olur. Bu sadaka, oruç tutanın kalbini temizlemeye ve ibadetlerini tamamlamaya yöneliktir.
Fakirlerin Gözetilmesi: Ramazan, aynı zamanda fakirlerin hatırlanıp gözetildiği bir dönemdir. Fıtır sadakası, fakirlerin de bayramda iyi bir şekilde geçirmelerine olanak sağlar. Bu sadaka, onların bayramda yiyecek ve diğer ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olur.
Toplumsal Dayanışma: Fıtır sadakası, toplumda yardımlaşma ve dayanışma duygusunun pekişmesini sağlar. Zenginlerin, fakirlerin yanında olduğunu hissetmeleri, toplumsal huzurun sağlanmasına katkıda bulunur.
Oruç ve İbadetlerin Kabulu: Fıtır sadakası, kişinin orucunun ve diğer ibadetlerinin kabul olmasına vesile olur. Oruçlu kişi, bu sadakayı vererek Allah’a olan saygısını ve kulluğunu gösterir.
Temizlik ve Arınma: Sadakanın verilmesi, oruçlunun kalbi ve ruhu açısından bir temizlik sağlar. İnsan, malının bir kısmını fakirlere vererek kendisini dünyaya ait bağlılıklardan arındırır.
Bu sebeplerle fıtır sadakası, İslam’da hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli bir ibadet olarak kabul edilmiştir.