Share
Kaza orucu olan hastalır kaza edemeyecek durma gelirse ne yapmalı
Question
Tutmadığı oruçları kaza etmeden oruç tutamayacak hâle gelen kimse ne yapmalıdır?
Diyanet
Fakihlerin çoğunluğu, “Oruç tutmaya güç yetiremeyenler, bir yoksul doyumu kadar fidye öder.” (Bakara, 2/184) âyetinden hareketle, mazeretli veya mazeretsiz oruç tutmamış ve kaza etmeden ölüm döşeğine düşmüş kimselerin oruç borçları için fidye ödenmesi vasiyetinde bulunmalarının müstehap olacağını söylemişlerdir. Eğer vasiyet etmişse mirasçıları malının üçte biri oranında bu vasiyeti yerine getirirler (Merğînânî, el-Hidâye, II, 270; bkz. Serahsî, el-Mebsût, III, 100; İbn Kudâme, el-Muğnî, IV, 399-400).
Fidye, ölenin bıraktığı maldan techîz, tekfin masrafları ve borçları çıkarıldıktan sonra, kalan malın üçte birinden verilir. Şayet fidye üçte birden çok tutarsa, fazla olan kısım ancak varislerinin rızası ile ödenebilir (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, III, 407).
Şâfiî mezhebine göre ise bir kimse imkânı olduğu hâlde fidyeyi vermeden ölürse, vasiyete gerek olmaksızın bıraktığı mirastan ödenir. Zira onun fidye ödemesi, hasta ve yolcunun orucu kaza etmesi gibidir (Nevevî, el-Mecmû’, VI, 259).
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Şafi mezhebine göre, bir kişinin kaza orucu tutması gerekiyorsa ancak hastalığı veya başka bir sebeple oruç tutamayacak duruma gelirse, bazı hükümler geçerlidir. Aşağıda bu durumda yapılması önerilen adımlar yer almaktadır:
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıklamalarına göre, oruç tutmayı engelleyen bir hastalık durumu meydana gelmişse ve kişi bu nedenle tutmadığı oruçları kaza edemeyecekse, bu durumun çeşitli çözüm yolları vardır. Bu tür bir durumda olan kişi, oruç tutmaya devam edemeyecekse, yapması gerekenler şunlardır:
Fidyeye başvurmak: Eğer kişi bir daha oruç tutamayacak durumda ise (örneğin, tedavi edilemeyecek bir hastalık nedeniyle), o kişi fidye vererek oruç borcunu yerine getirebilir. Fidye, her bir tutamadığı oruç için bir yoksula bir öğün yemek (yani, 1/2 sa’ (yaklaşık 1.6 kg) un veya bunun karşılığı başka gıda maddesi) verilmesi şeklinde uygulanır. Bu durum, bir sağlık sorunu nedeniyle oruç tutamayanlar için geçerlidir.
İstihare (duâ ve tesbih): İyileşmeyecek veya uzun süreli hastalıkları nedeniyle oruç tutamayan kişilerin, kaza oruçlarını yerine getiremeyeceklerini düşünmeleri durumunda, sabırlı olmaları ve dua etmeleri önerilir.
Özetle, tutamadığı oruçları kaza edemeyen ve uzun süreli hastalık yaşayan kişi fidye vermek suretiyle bu borcunu yerine getirebilir.