Allah’ın iki eli de açıktır ayetinin açıklaması (Maide 64)

Question

Maide 64 anlamı ve tefsiri

Maide 64’de Allahın 2 eli de açıktır deniyor ama Allah’ın organları yoktur?

CEVAP:

Elbette, bu son derece önemli ve anlaşılması incelik gerektiren bir ayettir. Sorunuzun ikinci kısmı aslında cevabın da anahtarını içermektedir: “Allah’ın organları yoktur.” Bu prensip üzerinden ayeti açıklayalım.

Ayetin Metni ve Anlamı

Maide Suresi 64. Ayet:

Arapça: وَقَالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِمَا قَالُوا بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيْفَ يَشَاءُ

Meal: “Yahudiler, ‘Allah’ın eli bağlıdır (cimridir)’ dediler. Onların elleri bağlanası ve söyledikleri söz yüzünden lanet olasılar! Hayır! Allah’ın iki eli de açıktır; O, dilediği gibi (bol bol) verir.”

Ayetin İniş Sebebi (Nüzul Sebebi)

Bu ayet, Medineli Yahudi kabilelerinden birinin, Hz. Peygamber’e (s.a.v.) karşı kin ve kıskançlıkla söylediği bir iftiraya cevap olarak inmiştir. Onlar, Allah’ın, peygamberliği neden fakir müminlere değil de kendilerine vermediğini, bunun Allah’ın “cimriliği” veya “darlığı” olduğunu ima ederek “Allah’ın eli bağlıdır (sıkıdır, cimridir)” şeklinde bir ifade kullanmışlardı. Ayet, bu küstahça iddiayı çürütmektedir.

“Allah’ın İki Eli de Açıktır” İfadesinin Tefsiri (Açıklaması)

İslam inancına göre Allah, yaratılmışlara hiçbir şekilde benzemez. O’nun bir cismi, mekanı, yönü veya bizim bildiğimiz anlamda “eli, yüzü” gibi organları yoktur. Peki o zaman bu ifade nasıl anlaşılmalıdır? İslam alimleri bu gibi ayetleri (müteşabih ayetler) yorumlarken genellikle üç yol izlemişlerdir:

1. Selef Yöntemi (İlk Nesil Alimler – Lafzı Olduğu Gibi Kabul Etmek, Te’vilsiz):

Selef alimleri (ilk dönem İslam alimleri), bu ayetleri olduğu gibi kabul eder, Allah’ı yaratılmışlara benzetmekten (teşbih) ve “Nasıldır?” diye sormaktan (keyfiyet) kaçınırlar. Onlar şöyle derler: “‘İki el’ ifadesi Allah’ın zatına yakışır bir şekilde vardır, ama biz bunun ‘nasıl’ olduğunu bilemeyiz. Ona bir benzerlik kurmadan iman ederiz.” Yani, “Allah’ın Kitap’ta kendisi için haber verdiği bu sıfatı kabul ederiz, fakat bunun mahiyetini araştırmayız.” Bu yaklaşım, Allah’ı yaratıklara benzetme tehlikesinden en uzak yöntem olarak görülmüştür.

2. Halef Yöntemi (Sonraki Nesil Alimler – Te’vil Yapmak):

Daha sonraki dönem kelam alimleri, ayetleri yanlış anlama ihtimalini ortadan kaldırmak için bu ifadeleri hakiki/manevi anlamlarıyla yorumlamışlardır (te’vil). Onlara göre buradaki “el” kelimesi, Arap dilinde de yaygın kullanıldığı üzere, “kudret, nimet, cömertlik, ihsan” anlamlarına gelir.

Buna göre ayetin yorumu şöyledir:

“Yahudiler, ‘Allah’ın eli bağlıdır’ dediler”: Yani, “Allah’ın lutfu, ihsanı, nimet verme kudreti kısıtlıdır, cimridir” dediler.

“Hayır! Allah’ın iki eli de açıktır”: Yani, “Aksine, Allah’ın kudreti, rahmeti, cömertliği ve nimetleri son derece geniştir, sınırsızdır. O, dilediğine hesapsız rızık verir.”

Bu yorum, ayetin hemen devamındaki “O, dilediği gibi (bol bol) verir” ifadesiyle de desteklenmektedir. Yani ayetin kendi içinde manayı açıklayan bir karine vardır.

3. Sembolik / Mecazi Anlama Yöntemi:

Bu ifade, Allah’ın sonsuz cömertliğini, lütuf ve ihsanının bolluğunu, hiçbir şeyin O’nu cimriliğe veya darlığa sürüklemediğini ifade eden güçlü bir mecazdır. Tıpkı Türkçede “Eli açık” denilince cömert bir kişinin kastedilmesi gibi, burada da “İki eli de açık” ifadesiyle Allah’ın eşsiz ve sınırsız cömertliği vurgulanmaktadır.

Sonuç ve Özet

Yanlış Anlama: Ayeti, Allah’a insani bir el isnat etmek şeklinde anlamak, İslam’ın “Allah’ı yaratılmışlara benzemekten tenzih etme” (teşbihten tenzih) temel inancına aykırıdır ve kesinlikle kabul edilemez.

Doğru Anlama:

Ayet, Yahudilerin “Allah cimridir” iddiasına bir cevap ve reddiyedir.

“İki eli de açıktır” ifadesi, Allah’ın sınırsız kudretini, cömertliğini, rahmetini ve lütfunu anlatır.

Bu tür ifadeler, İslam alimleri tarafından ya teşbihe düşmeksizin olduğu gibi kabul edilmiş (Selef yöntemi) ya da “kudret, nimet, cömertlik” gibi uygun manalara yorumlanmıştır (Halef yöntemi).

En güvenli yaklaşım, “Allah, kendisini nasıl vasfetmişse öyle kabul ederiz, fakat bu sıfatları yaratılmışlara benzetmekten Allah’ı tenzih ederiz” prensibidir.

Dolayısıyla, “Allah’ın organları yoktur” şeklindeki ön kabulünüz tamamen doğrudur ve bu ayet de aslında bu inancı zedeleyecek bir şekilde değil, Allah’ın sıfatlarını bizim anlayacağımız bir dille ifade edecek şekilde indirilmiştir. Asıl vurgu, O’nun sınırsız cömertliği ve kudretidir.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

0
2025-11-19T07:15:58+03:00 0 Answers 27 views
1

Leave an answer