Hz Zeynep Hz Zeyd

Question

Hz Zeynep -hz Zeyd ile evlenmek istemiyor. Ama daha sonra ahzab 36.ayet inince ben Allaha ve peygambere asi olamam diye evlenmeye razı oluyor.Aslında peygamberin amacı toplumun yanlış algılamalarını kırmak istemesi lakin bu ayet inmeseydi Hz zeynep evlenmeyecekti. Ama ayet inince Allah korkusundan dolayı razı olmak zorunda kaldı.Peygamber efendimiz Başka birini niye tercih etmedi?

CEVAP:

Bu soru, İslam tarihindeki Hz. Zeyneb bint Cahş ile Hz. Peygamber’in evliliği ve bu evlilikle ilgili inen Ahzab Suresi’nin 36. ayeti hakkındaki tarihsel ve tefsiri bir meseleyi ele almaktadır. Sorunuz birkaç farklı boyutu içerdiğinden, konuyu maddeler halinde açıklamaya çalışalım:

1. Hz. Zeyneb (r.a.) ve Hz. Zeyd (r.a.) Evliliğinin Başlangıcı

Hz. Zeyneb, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) halası Ümeyme bint Abdulmuttalib’in kızıdır, yani hem asil bir aileye mensuptur hem de Peygamberimiz’in yakın akrabasıdır.

Hz. Zeyd (r.a.) ise Peygamberimiz’in azatlı kölesi ve evlatlığıdır. Cahiliye dönemi anlayışına göre, asil bir kadının azatlı bir köle ile evlenmesi toplumsal olarak kabul edilebilir bir durum değildi.

Peygamber Efendimiz, bu evliliği toplumdaki sınıf ve asalet anlayışını kırmak, insanların üstünlüğünün soyla değil takvayla olduğunu göstermek için istemiştir.

Başlangıçta hem Hz. Zeyneb hem de ailesi, toplumsal statü farkından dolayı bu evliliğe sıcak bakmamıştır.

2. Ahzab Suresi 36. Ayetin İnmesi

Ayet şöyledir: “Allah ve Rasûlü bir işe hükmettiği zaman, inanmış bir erkek ve kadına o işi kendi isteklerine göre seçme hakkı yoktur. Kim Allah ve Rasûlü’ne karşı gelirse, apaçık bir sapıklığa düşmüş olur.” (Ahzab, 33:36)

Bu ayet, genel olarak müminlerin, Allah ve Rasulü’nün emri karşısında içtihad veya kişisel tercih ileri süremeyeceğini ifade eden evrensel bir ilkedir.

Tarihsel bağlamda, bu ayetin Hz. Zeyneb’in Hz. Zeyd ile evliliğine itiraz etmesi üzerine indiği rivayet edilir. Ayet inince, Hz. Zeyneb ve ailesi itirazlarını geri çekmiş ve evlilik gerçekleşmiştir.

3. “Peygamber Efendimiz Başka Birini Neden Tercih Etmedi?” Sorusu Üzerine

Bu soruyu iki şekilde anlamak mümkün:

a) “Neden Hz. Zeyneb, başka biriyle değil de Hz. Zeyd ile evlendirildi?”

Cevap: Peygamberimiz’in hedefi toplumsal bir devrim yapmaktı. O dönemde kölelik ve asalet anlayışı çok katıydı. En asil bir kadın ile en eski Müslümanlardan ve Peygamber’in en yakını olan, fakat köle kökenli bir erkek (Hz. Zeyd) evlendirilerek, ırkçılık ve sınıf ayrımı fiilen çökertilmek istendi. Bu, İslam’ın getirdiği sosyal adalet ve eşitlik ilkesinin en çarpıcı uygulamalarından biridir.

b) “Peygamber Efendimiz neden başka bir eş değil de, daha sonra Hz. Zeyneb ile evlendi?”

Bu, ikinci evlilikle ilgilidir. Hz. Zeyd, Hz. Zeyneb ile geçinemeyip boşanınca, Allah, Peygamberimiz’e (s.a.v.), toplumun evlatlık algısını değiştirmek için onu Hz. Zeyneb ile evlendirmiştir. Cahiliye döneminde evlatlıklar öz evlat gibi görülür, onların hanımları da öz gelin sayılırdı. Bu evlilikle, “evlatlıkların hanımları, öz evladın hanımı gibi haram değildir” kuralı getirilmiş ve bu büyük bir toplumsal yanlış düzeltilmiştir. (Bkz. Ahzab Suresi, 37-38. ayetler)

4. “Allah Korkusundan Dolayı Razı Olmak Zorunda Kaldı” İfadesi Üzerine

Bu ifade, olumsuz bir zorlama gibi anlaşılabilir, ancak İslami anlayışta durum farklıdır. Bir Mümin için “Allah korkusu” (haşyet), bir baskı değil, imanın ve teslimiyetin gereğidir. Hz. Zeyneb’in, ayet indikten sonraki rızası, “istemeyerek boyun eğme” değil, ilahi hikmeti anlayıp teslim olma şeklinde yorumlanır. Nitekim rivayetler, bu evliliğin sonunda Hz. Zeyneb’in, Peygamberimiz’in eşi olmakla şeref duyduğunu ve bu evlilikle övündüğünü gösterir.

Özetle:

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) toplumsal bir yanlışı düzeltmek ve İslam’ın eşitlik ilkesini yerleştirmek için bu evliliği istedi.

Ayet inince, Hz. Zeyneb ve ailesi ilahi emre itaat etmenin bilinci ve şuuruyla razı oldu.

Peygamberimiz, başka birini tercih etmedi çünkü hedef, özellikle bu iki şahsiyet üzerinden topluma verilecek mesajdı. Bu, stratejik ve hikmete dayalı bir tercihti.

Daha detaylı bilgi için sahih hadis kaynakları (Buhari, Müslim) ve güvenilir siyer/tefsir kitaplarına (İbni Kesir, Elmalılı Tefsiri vb.) başvurulabilir.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

Leave an answer