Share
Güzel Ahlak Nedir ?
Question
Güzel Ahlak
“Ahlak”, insandaki iyi ve kötü huyları ifade eder. Güzel ahlak, Kuran’a ve sünnet’e uygun olan söz, fiil ve davranışlardır. Dinimiz İslam, güzel ahlaklı olmayı emreder. İnsanların, rahat ve huzurlu yaşayabilmeleri için güzel ahlaka ihtiyaçları vardır. Güzel ahlakın en ideal modelini Hz. Muhammed (s.a.v.)’de görmekteyiz.
Yüce Allah, Kuran-ı Kerim’de “Andolsun, Allah’ın Resûlünde sizin için; Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı uman, Allah’ı çok zikreden kimseler için güzel bir örnek vardır.”1 buyurarak, alınacak en güzel örneğin ve ahlak modelinin Allah Rasulünde bulunduğunu bize haber vermektedir. Bir sahabi, Hz. Aişe annemize Hz. Peygamber’in ahlakını sormuş, o da “Hz. Peygamberin ahlakı Kuran (ahlakı) idi.’’ demiştir.
Hz. Peygamberin ahlakı, Kuran ahlakı olduğuna göre İslam’ın bütün emir ve yasaklarını güzel ahlakla değerlendirmeli, insani ilişkilerde de hep alçak gönüllü olmayı, hiçbir canlıyı incitmemeyi, asla tevazu zırhını elden bırakmamayı gaye edinmeliyiz. Allah Resulünün şu sözleri güzel ahlakın ne kadar önemli olduğunu bize bütün açıklığıyla göstermektedir:
“İman bakımından müminlerin en iyisi, ahlak bakımından en güzel ve aile fertlerine karşı iyi davranandır.”2 “Şüphesiz ben, iyi ahlakı tamamlamak üzere gönderildim.”3 “Müslüman, dilinden ve elinden insanların güvende olduğu kimsedir.”4 “Güzel ahlak, güler yüz, hayırlı işlerde cömert davranmak ve başkasına zarar vermemektir.”5 “Kıyamet gününde müminin terazisinde, güzel ahlaktan daha ağır bir şey bulunmaz ve her halükarda Allah Teala çirkin ve kötü sözlü kimseyi sevmez.”6
Güzel ahlak, insanlara dininden, dilinden, ırkından ve düşüncesinden dolayı değil insan olarak yaratıldığı için saygı göstermektir. Güzel ahlak kendimiz için istediğimiz bir şeyi başkaları için de istemektir. Güzel ahlak her zaman her yerde Allah bizi görüyormuş gibi davranarak, Allah’ın yasaklarından sakınmak ve emirlerini yerine getirmektir.
Genciyle yaşlısıyla, bayanıyla erkeğiyle, yaşadığımız toplumdaki insanlara güzel ahlakımızla, söz ve davranışlarımızla örnek olmalıyız. Unutmayalım ki bütün iyilikler, güzel ahlakın bir neticesidir. Güzel davranışlar cennete girmeye vesile olduğu gibi, kötü davranışlar da cehenneme girmemize sebep olur.
[1] Ahzab, 33/21.
[2] Buhari, Edeb, 38.
[3] İmam-ı Malik, Muvatta, Hüsn ül-Hulk, 8, 11/904.
[4] Buhari, İman, 5.
[5] Tirmizi, Birr, 62.
[6] Riyazü s-Salihin, C. 2, Hd. No: 628.
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
İslam’da “ahlak” veya “edeb” olarak bilinen güzel ahlak, Müslümanların düşüncelerinde, eylemlerinde ve başkalarıyla etkileşimlerinde somutlaştırmaya teşvik edildiği etik ve ahlaki ilkeleri ifade eder. Doğruluğu, nezaketi, adaleti ve ahlaki mükemmelliği destekleyen çok çeşitli erdemleri ve karakter özelliklerini kapsar. İslam’da güzel ahlakın bazı temel yönleri şunlardır:
Takva (Allah-Bilinci): İslam’da güzel ahlak, Allah’ın varlığının şuuru ve O’nu hoşnut etme arzusu olan derin bir takva duygusuyla başlar. Kişinin eylemlerine, niyetlerine dikkat etmesi ve Allah’ın sürekli izlediğinin farkındalığını içerir. Takva, Müslümanların ahlaki davranışlarında ve karar vermelerinde yol gösterici bir ilke olarak hizmet eder.
Dürüstlük ve Doğruluk: İslam, hayatın her alanında dürüstlük ve doğruluğun önemini vurgular. Müslümanlar sözlerinde, davranışlarında ve başkalarıyla ilişkilerinde doğru olmaya teşvik edilir. Yalan, hile ve aldatıcı davranışlar kesinlikle önerilmez.
Nezaket ve Merhamet: İslam, tüm yaratılmışlara karşı nezaket, şefkat ve merhameti teşvik eder. Müslümanlar, aile üyeleri, komşular, arkadaşlar ve hatta yabancılar da dahil olmak üzere başkalarına empati göstermeye ve onlarla ilgilenmeye teşvik edilir. Nezaket, cömertlik ve ihtiyacı olanlara yardım etme eylemleri büyük saygı görüyor.
Adalet ve Adalet: İslam, adalet ve hakkaniyete güçlü bir vurgu yapar. Müslümanlar, başkalarına hakkaniyet ve adaletle davranarak hayatın her alanında adaleti korumaya teşvik edilir. İslam, adalet için ayağa kalkmanın, zulme karşı savaşmanın ve mazlumların haklarını savunmanın önemini vurgular.
Alçakgönüllülük ve Alçakgönüllülük: İslam, karakter ve davranışta alçakgönüllülüğü ve alçakgönüllülüğü teşvik eder. Müslümanlar alçakgönüllü olmaya, kibirden, kibirden ve böbürlenmeden kaçınmaya teşvik edilir. Giyim, konuşma ve tavırlardaki alçakgönüllülük de kişinin içsel alçakgönüllülüğünün bir yansıması olarak teşvik edilir.
Sabır ve Azim: İslam, zorluk ve zorluk zamanlarında sabır ve sebat etmenin erdemlerini vurgular. Müslümanlar sabırlı olmaya, denemeler karşısında sebat etmeye ve Allah’ın planına güvenmeye teşvik edilir. Zorluklara inanç ve şükranla sabırla katlanmak erdemli bir davranış olarak görülür.
Bağışlama ve Hoşgörü: İslam, bağışlayıcılığı ve hoşgörüyü teşvik eder. Müslümanlar, başkalarını yaptıkları yanlışlardan dolayı affetmeye, uzlaşmaya, kin ve dargınlıklardan kurtulmaya teşvik edilir. Hz.Muhammed (sav) şöyle buyurmuştur: “Merhamet edenlere Rahman merhamet eder. Yerdekilere merhamet edin ki göktekiler de size merhamet etsin” (Sünen Ebu Davud).
Saygı ve Onur: İslam, ırkı, dini veya sosyal statüsü ne olursa olsun tüm bireylerin haklarına ve onuruna saygı gösterilmesinin önemini vurgular. Müslümanlar, anne babalarına hürmet etmeye, büyüklere hürmet göstermeye ve herkese hürmet ve nezaketle davranmaya teşvik edilir.
Bunlar, İslam’ın güzel ahlakın bir parçası olarak teşvik ettiği erdem ve karakter özelliklerinden sadece birkaç örnektir. Müslümanlar, bu nitelikleri günlük yaşamlarında somutlaştırmaya, ahlaki mükemmelliğe ulaşmaya ve eylemleri ve başkalarıyla etkileşimleri yoluyla Allah’ı hoşnut etmeye çalışırlar.
Güzel ahlak, insanın sahip olması gereken erdemli ve olumlu davranışları ifade eder. Ahlak, bir toplumun veya bireyin değer yargılarına göre şekillenen, doğru ve yanlış arasındaki farkı belirleyen bir sistemdir. Güzel ahlak ise, bu sistemin en yüksek ve en ideal halini ifade eder.
İslam’a göre güzel ahlak, kişinin iç dünyasıyla dış davranışlarının birbirini uyumlu şekilde geliştirilmesi, insanın Allah’a, kendisine ve çevresine karşı sorumluluklarını yerine getirmesiyle ortaya çıkar. İslam’da güzel ahlak, Allah’ın razı olacağı bir yaşam tarzını benimsemek, iyi niyetli olmak, başkalarına karşı adil ve nazik davranmak demektir.
Güzel Ahlakın Özellikleri:
Adalet: Adaletli olmak, her işte doğruyu ve dengeyi gözetmek, kimseye haksızlık yapmamak güzel ahlakın en önemli unsurlarındandır. Kur’an-ı Kerim’de adalet vurgusu sıkça yapılır, örneğin: “Adaletle davranın; çünkü adalet, takvaya daha yakındır” (Maide Suresi, 5:8).
Merhamet ve Şefkat: İslam’da merhametli olmak, insanlara ve diğer canlılara karşı şefkatli bir tutum sergilemek çok değerli bir ahlaki erdemdir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) de, “Merhamet etmeyene merhamet edilmez” buyurmuştur.
Hoşgörü ve Sabır: Başkalarına karşı hoşgörülü olmak, onların hatalarını affetmek ve sabırlı davranmak güzel ahlakın temel taşlarındandır. İslam, sabır ve hoşgörüyü sürekli olarak öğütler. Özellikle zorluklar karşısında sabırlı olmak, ahlaki bir üstünlük sayılır.
Dürüstlük: Doğru söylemek, yalansız ve iki yüzlü olmamak, güvenilir ve sadık olmak güzel ahlaka dâhildir. İslam’da doğruluk, kişilik gelişiminin temel taşıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.v), “Doğruluk, insanı iyiliğe götürür; iyilik ise cennete götürür” demiştir.
Tevazu: Kibirden uzak durmak, alçakgönüllü olmak ve başkalarına karşı üstünlük taslamamak, güzel ahlakın en belirgin özelliklerindendir. “Allah, kibirli ve gururlu kimseleri sevmez” (Kur’an, Luqman Suresi, 31:18) bu anlayışı pekiştiren bir ayettir.
Empati ve Yardımlaşma: Başkalarının duygularını anlamak, onların yerine kendini koyabilmek ve zorluk çekenlere yardımcı olmak güzel ahlakın bir parçasıdır. İslam, yardımlaşmayı ve dayanışmayı sürekli olarak teşvik eder: “İyilik, ancak hayır işleyenlerindir” (Bakara, 2:195).
Güzel Söz ve Dil: Kötü sözlerden kaçınmak, insanlara nazik ve güzel bir dil kullanmak, kalp kırmamak, insanlarla ilişkilerde ahlaki değerlere uygun davranmaktır. Peygamber Efendimiz (s.a.v) güzel konuşmanın önemini sıkça vurgulamıştır.
Hikmet ve Akıl: İslam, kişinin doğruyu bulması ve öğütleri hikmetle kabul etmesi gerektiğini belirtir. Güzel ahlak, kişinin akıllıca hareket etmesini ve her durumda doğruyu seçmesini içerir.
Kur’an ve Hadislerde Güzel Ahlak:
Kur’an-ı Kerim’de, güzel ahlaka dair pek çok örnek ve öğüt vardır. Birçok ayet, insanlara doğruyu yapmayı, başkalarına zarar vermemeyi, ve Allah’ın rızasına uygun davranmayı hatırlatır.
Peygamber Efendimiz (s.a.v) de güzel ahlakı en yüksek erdem olarak görmüş ve “Ben, güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” (Buhari) şeklinde bir hadis söylemiştir. Bu, İslam’daki ahlakın önemi ve idealin ne olduğunu açıkça gösterir.
Sonuç olarak: Güzel ahlak, bireyin hem Allah’a karşı hem de insanlara karşı sorumluluklarını yerine getirirken, özde ve davranışta doğruluk, adalet, şefkat, sabır gibi erdemleri yaşamasıdır. İslam’da güzel ahlak, sadece bireysel değil, toplumsal huzurun da sağlanabilmesi için gerekli bir özellik olarak kabul edilir.