SORU: Def-i hacet yaparken Kur’an okumak helâl midir?

CEVAP: Def-i hacet (abdest bozmak), içerde kaldığı zaman vücuda zarar verecek pisliklerden kurtulmak demektir. Def-i hacet esnasında vücut açılır, avret yerleri görünür, pis bir koku yayılır ve gaflet basar. İnsanla zikir ve tilavet arasındaki ilişki kopar. Def-i hacet kişinin mecbur kaldığı bir iştir. Ne onun süresini uzatma, ne ondan zevk alma arzusunu taşır. Çünkü o, insanın tiksinti duyduğu bir iştir. Bu sebeple o işi bitiren kimse şöyle der: Pisliği benden gideren ve bana afiyet veren Allah’a hamd olsun.

İslâm fıkhında def-i hacet edenin riayet edeceği pek çok edebin sıralandığını görürüz. Bunlardan bazıları şunlardır: (Açıkta ise) uzak bir yere gitmek, örtünmek, kıble gibi saygı gösterilen bir yöne dönmemek, zorunluluk olmadıkça konuşmayıp susmak. Ebu Said’in şöyle dediği rivayet edilmiştir:

Rasûlullah’ı şöyle derken duydum: Tuvalete giden ayaklar avret yerleri açık olarak ve konuşarak dışarı çıkmasın. Çünkü bu Allah’ın hoşuna gitmez.

İbn Ömer’den rivayet edildiğine göre Rasûlullah onun selamını almadı. Peygamber, sonra teyemmüm etti ve selamına karşılık verdi.

Başka bir rivayette ise şu ifadeler geçer:

Abdest alıncaya kadar adamın selamına cevap vermedi, Sonra özür diledi ve şöyle dedi: “Temiz olmadıkça Allah’ı zikretmeyi sevmem.”

Bütün bunlardan, def-i hacet yaparken Kur’an okumanın, ibadet veya zikir yapmanın uygun olmadığını anlayabiliriz. Bu sebeple din, tuvalette Kur’an okumayı yasaklamıştır. Hatta fıkıhçılar şöyle demişlerdir:

Tuvalette olan bir kişi dışarda hapşıran kişiye “yerhamükallah” demez veya kendisi hapşırdığı zaman telaffuz etmeksizin içinden hamdeder, müezzinin söylediklerini tekrar etmez.

Buradaki yasaklık, haramlığı değil, mekruhluğu ifade eder. Kuyuya /eya bir çukura düşecek âmâ bir adamı ikaz etmek ve bir insana doğru yönelen bir akrep görmek gibi hallerde def-i hacet yapan kimsenin konuşması caizdir, hatta vâcibtir. Belki def-i hacet esnasında bir kişinin şiddetli bir şekilde korktuğu zaman ondan kurtulmak için çabuk çabuk bir âyet okuması da bu kabildendir.

İbrahim en-Nehâi ve İbn Sirin’den def-i hacet halinde zikir yapmakta bir beis olmadığı görüşü rivayet edilmiştir. Belki de onlar Hz. Aişe’nin şu sözüne dayanarak böyle demişlerdir:

Rasûlullah (s.a) her zaman Allah’ı zikrederdi.

Bununla beraber âlimler diğer naslarla çelişkiye düşmemek için def-i hacet zamanını bundan istisna etmişlerdir.

BENZER KONULAR:

• Müftü (Müftülük) resmi ve dini nikah kıyar mı?
• Kurban edilen hayvanın hasta olduğu tespit edilirse kurban dinen geçerli midir?
• Bir Müslümanın kurban bayramında dini görevleri nelerdir?
• Kendi dini nikahımı kıyabilir miyim
• Dini nikahda kadına talak hakkı vermek nasıl oluyor?
• Tümünü görüntüle.

Tuvalet temizliğinde vesvese