Sosyal medya kurucusu olmak caizmi

Question

Sosyal medya kurucusu olmak caizmi

Küçükte olsa osyal medya kurucusu olmak caizmidir ? Hesabtan bahsetmiyorum yani sahibi olmak.? Mesela intsagram’ın sahibi gibi..,..

insanalrın sosyal medya üzerinden yaptığı günahlardan, kurucusu ortak oluyormu ? Yani şöyle bir örnek vereyim: küçük bir medyan var sadece bukunduğun ülkedeki insanlar için. Ve instagrama benziyor. Amaç: arkadaşlarınla foto anıları paylaşma ve chat yapmak. Fakat bazı insanlar bu yöntemle haram işler yapıolar (zina.,..,..) fakat kurucu bundan sorumlu oluyormu ? Amaç o değilse ? Bu caizmi?

Evet sorumlu tutulur. Nedenini kolay bir örnekte vereyim kardesim. Misal senin öz kardesin veya en yakinin bir dükkana gidiyor ve sigara içmenin “moda” haline geldigini bildigi için, en çok havali duran bir sigarayi satin aliyor, ve sonra hastalaniyor, kansere yakalaniyor ve genç yasta hayatini kaybediyor. Simdi sen kardesinin ölüm sebebini kimden sorumlu tutardin? Sigaranin yapimcisindan mi yoksa sigarayi kardesine satan o dükkan sahibinden mi, yoksa her ikisinden de mi? Ben bu durumda olsaydim her ikisini derdim. Yani kardesim, tipki peygamber efendimizin bir hadisinde dedigi gibi ““Bir kimse İslâm’da güzel bir çığır açar da kendisinden sonra onunla amel edilirse, o kimseye bu çığırla amel edenlerin ecri kadar sevab yazılır. Amel edenlerin ecirlerinden de bir şey eksilmez. Ve her kim İslâm’da kötü bir çığır açar da kendinden sonra onunla amel olunursa, o kimsenin aley­hine -bu çığırla amel edenlerin günahı kadar- günah yazılır. Amel edenlerin günahlarından da bir şey eksilmez.” (Müslim, İlim, 15)

Peki by site/uygulama hemen kapatmak farzmı?
ve bundan gelen gelir (yani para) haram paramı oluyor ?

Harama yol açan bir durumu en kisa süre içinde yok etmek, bencede en dogru olandir, tipki iski içmeyi bir anda kesmek gibi. Bir kaç saniyede dahi günahlar havada uçusabilirken, böyle bir durumu bir anda kökünden halletmek hemen ve acilen gerekir. Diger sorunun da cevabi sudur kardesim, “Bir mal veya para ne kadar harama bulaşırsa, o kadar haramdır. Bu açıdan gelirin tamamı haram ise tamamı, bir ksımı haram ise o kadarı haram olur.” (alinti: sorularla islamiyet)
Ayrica kardesim bu yapilanlarin dogru olmadigini anlamasi üzerine, kisinin Rabbinden af dilemesi gerekir, ki onca günah batakliginda iken birde buradan yememek için. Allah’a emanet ol. (hoca degilim)

Ben nasıl hesaplayacağım haramsa ? Butun parami haramm?

Kardesim bu sitede yazilanlari güzelce oku sonuna kadar, çünki paranin bilgisini ben bilmedigim için bu konuda pek birsey diyemem.

Haram yolla kazanılan parayla veya malla yardım yapılır mı; bu yardımdan sevap alınır mı?

Mesela benim bir arabam var ve bu arabayı alırken parasının bir kısmı haram para. Ben bu arabayla hayır işileri yaptım, bu hayır işlerinden sevap alır mıyım, yoksa arabanın bir kısmı haram oldğu için sevap kazanamaz mıyım?
Cevap

Değerli kardeşimiz,

Bir kısmı haram bir kısmı helal olan maldan yapılan hayırlarda, yalnızca helal kısmın sevabı alınır, haram kısmın sevabı olmaz.

Bir insan gayrimeşru bir iş yapıp, neticede kazandığı parayı helal işte kullansa, ondan sevap umamaz ve yaptığı işi meşrulaştıramaz. Bu nedenle bu kişiler, “haram kazanıp, o parayla hayır işleyeyim” diyemez.

Haram yolla elde edilen parayı veya malı ne yapmak gerekir, konusuna gelince:

Haram yollarla elde edilen para veya mal da haramdır. Meşru olmayan yoldan kazanılan bir malı, bir parayı şahsın kendisinin yemesi caiz olmayıp, haramdır. Eğer bu mal hırsızlık, gasp gibi yollarla haksız yere ele geçirilmişse, insanın onu kazancından ayırması, uzaklaştırması gerekir. Bu halde sahibi belli ise, malın ona verilmesi gerekir. Esas sahibi ölmüş olunca da hak mirasçılarına verilir. Şayet sahibi kaybolmuşsa, ortaya çıkana kadar bekletilir. Çıkınca da meydana gelen artışlarla birlikte sahibine teslim edilir.

Gerçek sahibi bilinmeyen mal, birkaç şekilde olur. Ya sahibi ölmüştür, ya kaybolmuştur veya millet malından haksız bir şekilde alınıp zimmete geçirilmiştir. Ayrıca bugün sık sık karşılaşılan bir hal olan faiz yoluyla da geçmiş olabilir.

Esas olan, mümkün mertebe faiz müesselelerine para yatırmamaktır. Fakat çeşitli sebeplerle bankada bulunan paraya faiz tahakkuk etmişse, onun sarfı da yukarıda zikredilen haram mallarla birlikte mütalâa edilebilir.

Sahibi bilinmeyen haram malı veya faiz yoluyla ele geçen parayı sarf hususunda İslâm hukukçularının farklı görüşleri bulunmaktadır. Bu meseleyi haram malın sarfı bahsinde anlatan İmam Gazalî Hazretleri, iki ciheti dikkate vermektedir. Birisi, o malın tasadduk edilmesi, öbürü ise, temiz bir mal olmadığı gerekçesiyle fukaraya sadaka olarak verilemeyeceğidir. İkinci görüşü benimseyen âlimlerden Fudayl bin İyad, eline geçen iki dirhem paranın helâl yoldan kazanılmış olmadığını fark edince, onu götürüp taşların arasına koymuş ve

“Ben ancak helâl ve temiz olan malı tasadduk ederim. Kendim için hoş görmediğimi başkası için de uygun görmem.”

demiştir. İmam Gazalî, Hz. Fudayl’ın bu hâlini anlattıktan ve bu görüşü bir derece kabul ettikten sonra, bu görüşleri destekleyen naklî delilleri sıralamaktadır:

Resul-i Ekrem (asm) bir ceneza defninden dönüşünde, Kureyşli bir kadının verdiği ziyafete davet edilmiş; önüne konulan kızartılmış koyunun haram olduğu bildirilince, “Bunu kaldırın ve esirlere yedirin.” buyurmuştur.1

Yine bir diğer naklî delil de şöyle:

Bizans’ın İranlılara galip geleceğini haber veren Rum Sûresinin ilk âyetleri nâzil olunca, müşrikler Peygamberimizi (asm) yalanlayarak alaya aldılar. Bunun üzerine Hz. Ebû Bekir (ra), Peygamberimizin (asm) müsaadesiyle müşriklerle bahse girişti. Sonunda Kur’ân’ın verdiği haber doğru çıktı. Hz. Ebû Bekir (ra) de iddiada ortaya konan develeri müşriklerden aldı. Ancak bu arada kumar haram kılındığı için, Resul-i Ekrem Efendimiz (asm),

“Getirdiğin bu mal şüphesiz haramdır. Onu Müslümanlara sadaka olarak ver.” buyurdu.

Bilindiği gibi, karşılıklı bahis de kumara girmektedir. Her iki görüşle ilgili geniş açıklamalarda bulunan İmam Gazalî özet olarak şunları söylemektedir:

Zarurî olarak bilinir ki, bu malı hayırlı bir yere sarfetmek, denize atmaktan daha hayırlıdır. Bunun ne atana, ne de malın sahibine bir faydası vardır. Halbuki bir fakirin eline verildiği takdirde, o fakir faydalanacağı gibi, mal sahibine de duacı olacaktır.

“Kendimiz haramı nasıl yemiyorsak, fakirlere de yedirmeyiz.” görüşünde olan âlimlere ise Gazalî şu cevabı vermektedir:

“Bu söz doğrudur. Fakat bu mal ona ihtiyacımız olmadığı zaman bize haramdır, fakire ise helâldir.”2

Bu durumda gerek faizli parayı, gerekse başka yollardan ele geçmiş bulunan parayı fakirlere tasadduk etmek mümkün olduğu gibi, bir hayır kurumuna vermek de mümkündür. Sadaka olarak verilen bu paradan ne bir ecir beklenir, ne de sevap. Sadece para en uygun bir şekilde elden çıkarılmış olur.

Dipnotlar:

1. Tirmizî, Savm: 3.

2. İhyâ, II/127-132.

Benzer konular:

devam etmekte 0
2020-08-13T12:17:06+03:00 1 Son Cevaplar 102 görüntüleme
0
Dini Soru Cevap

Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Takip Et

Answer ( 1 )

  1. Muhammed Samir
    0
    2025-02-17T18:13:00+03:00
    Cevapla

    Sosyal medya kuruculuğu, İslam açısından değerlendirildiğinde, işin doğasına ve amacına bağlı olarak farklı açılardan ele alınabilir. İslam, insanların iletişim kurmalarına, bilgi paylaşmalarına ve toplumsal faydaya katkı sağlamalarına engel olmaz. Ancak, sosyal medya platformlarının içeriği ve kullanımı önemli bir kriterdir. İşte birkaç nokta:

    Faydalı Amaçlar: Eğer sosyal medya platformu, insanlara faydalı bilgi sağlamak, doğru değerleri yaymak ve toplumsal iyiliğe katkıda bulunmak amacıyla kullanılıyorsa, bu caiz olabilir. Eğitim, kültür, sanat, bilim gibi konularda katkı sağlamak olumlu bir yaklaşım olabilir.

    Zarar Verici İçerik: Eğer sosyal medya, haram olan içerikler yaymak, insanları kötü davranışlara teşvik etmek, iftiralar, dedikodular veya zararlı bilgilerin yayılmasına zemin hazırlıyorsa, bu durumda sosyal medya kuruculuğu caiz olmayabilir.

    Gizlilik ve Saygı: İnsanların özel hayatına saygı gösterilmesi gerektiği gibi, sosyal medya platformlarında da kişisel gizliliğe zarar vermemek önemlidir. Sosyal medya kullanırken başkalarının haklarına saygı göstermek, İslam ahlakına uygun bir yaklaşım olacaktır.

    Sonuç olarak, sosyal medya kuruculuğu, doğru amaçlarla, dürüst bir şekilde ve insanların haklarına saygı göstererek yapılırsa, caiz olabilir. Ancak, platformun içeriği ve kullanımı da her zaman denetlenmeli ve kötüye kullanım engellenmelidir.

Cevapla