Lemem Kelimesinin Anlamı

Kur’anda Geçen Lemem Kelimesinin Anlamı

SORU: Kur’an-ı Kerim’de geçen lemem kelimesi ne anlama gelmektedir?

CEVAP: Bu kelime Necm sûresinde şu ayetlerde geçer:

Göklerde ve yerlerde bulunanlar hep Allah’ındır. Bu, Allah’ın kötülük edenleri yaptıklarıyle cezalandırması, güzel davrananları daha güzeliyle mükâfatlandırması içindir. Onlar ki, ufak tefek kusurlar dışında, büyük günahlar ve edepsizliklerden kaçınırlar. Şüphesiz rabbinin affı geniştir. O, topraktan yarattığı zaman ve annelerinizin karınlarında bulunduğunuz sırada (bile) sizi en iyi bilendir. Bunun için kendinizi temize çıkarmayın. Çünkü o, kötülükten sıkınanı daha iyi bilir. (Necm/31-32)

Âyet-i kerimenin anlamı şudur: Allah Teâlâ göklerin ve yerin mâlikidir. O kendisinin dışındaki şeylerden müstağnidir. Her insana -iyilik yapmışsa iyilikle, kötülük yapmışsa kötülükle- yaptıklarının karşılığını vermek için yarattıkları arasında adaletle hükmeder. İyileri, bol ve büyük bir sevapla mükafatlandırır. Onlar büyük günahlardan ve edepsizliklerden uzak dururlar. Onlardan bazı küçük kusurlar vâki olsa bile, haram kılınmış büyük günahları alışkanlık haline getirmemişlerdir. İşledikleri küçük günahları da Allah affeder ve onları gizler.

Ayette geçen lemem kelimesi ile küçük günahlar ve basit ameller kastedilmiştir. Rasûlullah (s.a) şöyle buyurur:

Allah insan oğlunun zinadan nasibini yazmıştır ve mutlaka bu nasibini alacaktır. Gözün zinası bakmaktır, dilin zinası konuşmaktır.

Bu üzerinde ittifak edilen sahih bir hadistir.

Bir rivayete göre lemem ile bir kimsenin işleyip de sonra terket-tiği ve bir daha işlemediği günah kastedilmiştir. Bir görüşe göre de bir kimse utanç verici bir günah işler, sonra tevbe ederse veya küçük bir günah işler, sonra tevbe ederse şüphesiz Allah affı geniş olandır, yani rahmeti herşeyi kuşatır ve mağfireti tevbe eden herkesi içine alır ve affeder.

Sizin rabbiniz yaratıldığınız ve topraktan aslınızı çıkardığı zaman hile sizi en iyi bilendir. Yani sizi, daha babanız Adem’i topraktan yarattığı ve onun neslini kendi sulbünden çıkarmak istediği zaman bile her türlü ahvalinizle, fillerinizle ve sizden çıkacak sözlerinizle en iyi bilendir ve görendir. Bütün bunları bildiği için onun neslinin bir kısmını da cehennemlik yaptı. O, siz annelerinizin karnında bir cenin halinde iken size karşı çok yumşak ve çok merhametlidir.

Mekhul (r.a) der ki:

Biz annelerimizin karnında ceninler halinde bulunuyorduk; kimimiz düştü, kimimiz de orada kaldık. Sonra süt emen çocuklar olduk; kimimiz bu safhada yok olup gittik, kimimiz hayatta kaldık. Sonra ergenlik çağına geldik; bu safhada kimimiz öldü, kimimiz hayatta kaldı. Sonra gençlik çağına ulaştık; bu safhada da kimimiz öldü, kimimiz hayatta kaldı. Sonra ihtiyarladık. Allah cezanı versin, daha neyi bekliyoruz?

Kendinizi temize çıkarmayın, yani kendinizi methedip övmeyiniz. Çünkü Allah her şeyden haberdardır. Sizden kimin günahlardan sakındığını, kimin günah işlediğini bilir. Hz. Peygamber şöyle buyurur:

Kendinizi temize çıkarmayın, doğrusu Allah sizden iyi olanların kimler olduğunu en iyi bilendir.

Rivayet edildiğine göre adamın biri Rasûlullah’ın huzurunda bir başkasını metheder. Hz. Peygamber (s.a) metheden adama şöyle der:

Arkadaşının boynunu vurdun. İçinizden birinizin birini mutlaka övmesi gerekirse, şöyle desin: “Allah bilir ama şöyle şöyle olduğunu zannederim.” Zira Allah’a karşı kimse tezkiye edilemez.

• Meni mi mezi mi biLememek
• Allah neden günah işLememize izin verir
• Allah bizi seviyorsa neden günah işLememize izin verip sonra cezalandırıyor?
• Kadının eşinin sözünü dinLememesi
• Oyunda süre bekLememek için saati ileri almak günah mı