Share
Kur’an’da iki defa ölüp iki defa dirilmekle kastedilen nedir
Question
Ayette Geçen Bizi İki Defa Öldürdün, İki Defa Dirilttin Sözünün Anlamı
“Onlar ise: “Ya Rabbi!” derler, “Sen bizi iki defa öldürdün, iki defa dirilttin. İşte günahlarımızı itiraf ettik. Şimdi, telafi etme için buradan çıkmaya bir yol yok mudur?” (Mümin,40/11)
SORU: Allah Teâlâ buyuruyor ki:
Onlar: “Rabbimiz! Bizi iki defa öldürdün, iki defa diriltin” derler.
Ölüm iki kere midir, yoksa bir kere midir? Dirilme iki defa mıdır, yoksa bir defa mıdır?
CEVAP: Bu ayet-i kerime Mü’min sûresi (diğer ismiyle Gafir sûresinin 11. ayetidir. Ayetin tamamı şöyledir:
Onlar “Rabbimiz! Bizi iki defa öldürdün, iki defa dirilttin. Artık biz de suçlarımızı itiraf ettik, bir daha çıkmaya yol var mıdır?” derler.
Bir önceki ayetten anladığımıza göre bunu söyleyenler kâfirlerdir. Önceki ayet şöyledir:
İnkar edenlere: Allah’ın gazabı, sizin birbirinize olan öfkenizden daha büyüktür; imana çağrıldığınızda inkar ederdiniz…
Hakkında soru sorulan bu ayetin anlamı şudur: Kâfirler dünyada sapık, bozuk ve bâtıl bir hayat geçirmiş olduklarını anladıkları zaman, daha önceki yaptıklarından farklı, yararlı işler yapmak için dünyaya tekrar dönmeyi arzu ederler ve Allah’a hitaben şöyle derler:
Bizi iki defa öldürdün, iki defa dirilttin.
Onlar birinci ölümle, dünyada iken ömürleri nihayete erip ecelleri geldiği zaman başlarına gelen ölümü, ikinci ölümle de birinci ölümün hemen akabinde kabir sorgusu için diriltmelerinden sonra kabirde karşılaştıkları ölümü kastederler.
Bir rivayete göre de birinci ölümle murat, yaratılmazdan önceki insanın yokluk halidir veya temiz ve mütekâmil bir hayatın olmadığı nutfe (sperm) veya alaka (zigot) zamanındaki halidir. İkinci Ölümle kastedilen de dünyadaki ömürlerinin nihayete ermesinden sonraki ölümdür. Şu ayet-i kerime de bu manadadır:
Ölü idiniz sizleri diriltti, sonra öldürecek, sonra tekrar diriltecek ve sonunda O’na döneceksiniz; öyleyken Allah’ı nasü inkar edersiniz? (Bakara/28)
Burada öldürmenin iki anlama geldiğini gözönünde bulundurmamız gerekir: Birisi herhangi bir şeyi ölü olarak yaratmak, ikincisi bir şey diri iken ölü hale getirmektedir.
“Bizi iki defa dirilttin” demelerine gelince birinci diriltmeyle kastedilen, onların dünyada yaratılıp yokluktan varlığa çıkarılmaları, ikinci diriltilmeyle ise kıyamet günü yeniden diriltilme kasdedilmiştir.
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
Kur’an’da “iki defa ölüp iki defa dirilmek” ifadesi birkaç ayette geçmektedir. Bu ifade, ölüm ve diriliş konusunu anlatırken sembolik bir anlam taşımaktadır ve farklı yorumlara tabi tutulmuştur.
Birçok İslam bilgini ve tefsirci, “iki defa ölüp iki defa dirilmek” ifadesini dünyevi ölüm ve dirilişin yanı sıra manevi bir anlamda da değerlendirirler.
Dünyevi Ölüm ve Diriliş: Bu ifade, insanın dünyada iki kez ölüm ve diriliş deneyimine sahip olduğunu ifade eder. İlk ölüm fiziksel ölümü, ilk diriliş ise ahiretteki yeniden dirilişi temsil eder. İkinci ölüm ise ahiretteki ebedi ölümü, ikinci diriliş ise ebedi hayata geçişi ifade eder. Bu yorumda, insanın dünya hayatı ve ahiret hayatı arasında bir süreç olduğu ve her iki düzlemde de ölüm ve diriliş deneyimlerinin yaşandığı vurgulanır.
Manevi Ölüm ve Diriliş: Bu yorumda, “iki defa ölüp iki defa dirilmek” ifadesi insanın manevi bir dönüşüm ve ruhsal bir yenilenme sürecini temsil eder. İlk ölüm, insanın cahiliye (cehalet) dönemindeki benlik ve nefis hallerini terk etmesini, kötü huylarını ve kötü davranışlarını bırakmasını ifade eder. İlk diriliş ise Allah’ın rahmetiyle, hidayet ve imanla yeniden doğuşu ve manevi bir dönüşümü ifade eder. İkinci ölüm, insanın dünya hayatında sürekli olarak nefislerini sınayan ve nefsi arzuların esiri olma tehlikesine karşı uyanık olması gerektiğini vurgular. İkinci diriliş ise ebedi hayata geçişi ve Allah’ın huzurunda hesap verme anını ifade eder.
Bu ifadenin tam anlamı ve yorumu İslam alimleri arasında farklılık gösterebilir. İlgili ayetlerin tefsirleri, ilgili hadisler ve İslam düşünce geleneği incelenerek daha derin bir anlama ulaşılabilir.
Fahreddîn-i Râzî hazretleri ise bu âyetin tefsîri zımnında, bir ölümden söz edebilmek için öncelikle hayâtın olması gerektiğini nazara vermekte ve buradaki iki hayâtın, dünya ve kabir hayâtı, iki ölümün ise oralardaki hayâtın sona erdirilmesi olduğunu ve insanların bundan sonra bir daha ölmemek üzere ebedî bir hayâta mazhar olacaklarını beyân etmektedir. (Râzî, c. 27, 41)
Kur’an’da “iki defa ölüp iki defa dirilmek” ifadesi, özellikle Fussilet Suresi (41:9-12) ve Zümer Suresi (39:42)’nde geçmektedir. Burada bahsedilen “iki defa ölüp iki defa dirilmek”, genel anlamda insanların hem fiziksel hem de manevi anlamda yaşadığı deneyimlerle ilişkilidir.
Bu ifadeye dair birkaç farklı yorum bulunmaktadır:
1. Manevi Ölüm ve Diriliş
Bazı tefsirler, burada kastedilen “ölüm” ve “diriliş”in, kişinin iman durumu ve ahlaki haliyle ilgili olduğunu belirtir. İnsanın önce küfür ve cehalet içinde yaşarken, sonra iman edip doğru yolu bulması bir tür “manevi ölüm” ve “manevi diriliş” olarak kabul edilir. İlk ölüm, insanın doğru yolu bilmemesi, sapkınlık içinde olması; ikinci diriliş, kişinin doğru yola, İslam’a yönelmesiyle gerçekleşir.
İlk ölüm: Küfür, sapkınlık veya gaflet içinde yaşama.
İlk diriliş: İslam’a ve doğruya yönelme, kalbinin uyanması.
İkinci ölüm: Bir kez daha gaflet içine düşme, imansızlık.
İkinci diriliş: Yeniden doğruya dönme, İslam’ı kabul etme.
2. Fiziksel Ölüm ve Diriliş
Diğer bir yorum ise, buradaki “iki ölüm” ve “iki diriliş”in fiziksel anlamda olabileceği yönündedir. Bu, insanların dünyada iki kez ölüm ve diriliş deneyimi yaşamasıyla ilgili olabilir. Örneğin, bir insanın önce fiziksel olarak ölüp dirilmesi veya vücudunun canlı göründüğü ancak ruhunun gaflet içinde olduğu bir dönemi kapsaması gibi yorumlar yapılabilir. Bazı müfessirler, bu durumu özellikle kıyametteki diriliş ve ahiret hayatı ile ilişkilendirir.
3. Felsefi veya Alegorik Yorumlar
Bir başka yorum da, “iki ölüm” ve “iki diriliş”in, insanların yaşamındaki felsefi bir dönüşüm olarak algılanmasıdır. Bu yorum, özellikle bireysel bir yolculuk, insanın kendi içsel dönüşümünü, hatalarından ders almasını, yeniden doğuşunu ve değişimini ifade eder.
4. Toplumların Durumu
Bazı tefsirlerde, bu ifadeler sadece bireyler için değil, toplumlar ve milletler için de geçerli olabilir. Toplumlar zamanla manevi olarak ölür (yani yanlış bir yolda giderler), sonra yeniden doğar (doğru yola girerler). Bu şekilde, tarihsel süreçteki devinim de göz önünde bulundurularak iki kez ölüp iki kez dirilmek anlamına gelir.
Özetle:
“İki defa ölüp iki defa dirilmek” ifadesi, genel olarak insanın hem manevi hem de fiziksel anlamda yaşadığı bir dönüşümü ve yeniden doğuşu ifade eder. Kur’an’da bu, zaman zaman toplumsal ve bireysel bağlamda farklı şekillerde yorumlanabilir.
Bu konuda özellikle hangi yorumun öne çıkacağı, kişinin hangi bakış açısını benimsediğine ve hangi metinleri temel aldığına göre değişebilir.