Paylaş
Kul hakkı sayılan şeyler
Question
Benim arkadaşımın babası hastalandı bende sürekli yardımcı oldum kan verdik arkadaşım ne istersen yaparım deyip söz verdi babası vefat etti bende ona güvenip iş yaptım ama şimdi de istediklerimi yapmıyor bende hakkımı helal etmiyorum vebali nedir?
–
Sözünde durmamak kul hakkıdır.
Sözünde durmamak maalesef çağımızın büyük hastalığı.
Arkadaşınız arkadaşınız söz verip yapmadığı için vebal altına girmiş günah işlemiştir.
hakkınızı helal etmeye bilirsiniz fakat helal ederseniz bu daha güzel olur Allah’ın affına sebep olur
Hak sizin karar sizin
CEVAP-2:
Kul Hakkı Nedir?
İslam’da kul hakkı, bir insanın başka bir insana karşı haksızlık yapması, onun malına, canına, onuruna, emeğine ya da şahsi haklarına zarar vermesi demektir. Kul hakkı, Allah’ın affetmeyeceğini özellikle bildirdiği günahlardan biridir. Çünkü bu hak, yalnız Allah’a karşı işlenen bir günah değil, aynı zamanda insana karşı yapılan bir haksızlıktır.
Kur’ân ve Sünnet’te kul hakkına çok büyük önem verilmiştir. İmam Gazâlî kul hakkını, “Hakkın en zoru ve affı en çetin olanı” diye tarif eder.
1. Kur’ân-ı Kerîm’de Kul Hakkı
a) Mal ve Mülk Hakkı
“Birbirinizin mallarınızı, aranızda batıl yollarla yemeyin…” (Bakara, 2/188)
“Birbirinizin mallarını haksızlıkla yemeyin…” (Nisâ, 4/29)
Bu ayetler, hırsızlık, gasp, rüşvet, hile, faiz, ölçü-tartı hilesi gibi her türlü malî haksızlığın kul hakkı olduğunu açıkça göstermektedir.
b) Can Hakkı
“Kim bir canı haksız yere öldürürse, bütün insanları öldürmüş gibi olur.” (Mâide, 5/32)
Bir insanın hayatına son vermek, en büyük kul hakkı ihlalidir.
c) İtibar ve Şeref Hakkı
“Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin… Birbirinizi ayıplamayın, kötü lakaplarla çağırmayın…” (Hucurât, 49/11)
“Zandan çok sakının… Birbirinizin kusurlarını araştırmayın, gıybet etmeyin…” (Hucurât, 49/12)
Kişinin onurunu kırmak, gıybet etmek, iftira atmak da kul hakkıdır.
d) Yetim Hakkı
“Yetimlerin mallarını haksız yere yiyenler, karınlarına ateşten başka bir şey doldurmuş olmazlar.” (Nisâ, 4/10)
Yetim malına el uzatmak, Kur’ân’da “ateş yemek” ile eş tutulmuştur.
2. Hadis-i Şeriflerde Kul Hakkı
“Kimin yanında kardeşine ait bir hak varsa, dinar ve dirhemin bulunmadığı kıyamet günü gelmeden önce helalleşsin.” (Buhârî, Mezâlim, 10)
“Müflis kimdir biliyor musunuz? Müflis, kıyamet günü namaz, oruç, zekât ile gelir; fakat şuna sövmüş, buna iftira etmiş, şunun malını yemiş, kanını dökmüş, vurmuş… Bu sebeple iyilikleri alınır, hak sahiplerine verilir. Sevapları tükenirse onların günahları kendisine yüklenir ve cehenneme atılır.” (Müslim, Birr, 59)
“Haksız yere bir karış toprak alan kimseyi, Allah kıyamet gününde yedi kat yerin dibine batırır.” (Buhârî, Mezâlim, 13)
Bu hadisler gösteriyor ki, kul hakkı öyle ağırdır ki, ibadetlerle bile telafi edilemez; mutlaka helalleşmek gerekir.
3. Kul Hakkına Giren Başlıca Alanlar
Maldaki haklar:
Hırsızlık, gasp, emanetlere ihanet
Rüşvet, faiz, hileli satış, ölçü-tartı hilesi
İşçinin hakkını vermemek, maaşını geciktirmek
Can üzerindeki haklar:
Adam öldürmek, yaralamak
İşkence etmek, şiddet uygulamak
Trafikte tehlikeli hareketlerle başkasına zarar vermek
Onur ve şeref üzerindeki haklar:
Gıybet, iftira, alay, hakaret
Özel hayatı araştırmak, kusur aramak
İnsanların sırlarını açıklamak
Sosyal haklar:
Kamu malını israf etmek
Vergi kaçırmak
Toplumun huzurunu bozmak
4. Kul Hakkından Kurtulma Yolları
Helalleşmek: Haksızlık yapılan kişi hayattaysa, ondan helallik istemek.
Tazmin etmek: Zarar malî yönden olmuşsa, ödemek.
Tövbe etmek: Allah’tan af dilemek, bir daha yapmamaya kesin niyet etmek.
Hak sahibi bulunamazsa: Ona dua etmek, sadaka vermek, hayır yapmak.
5. Sonuç
Kul hakkı, İslâm’da hem dünyevî hem uhrevî ağır sonuçları olan bir konudur. Allah Teâlâ kendi hakkını affedebilir; fakat kul hakkı için hak sahibinin rızası şarttır. Bu yüzden Müslüman’ın en çok titizlik göstermesi gereken alanlardan biri de kul haklarıdır.
BENZER KONULAR:
Answers ( 6 )
Kul hakkına girermiyim
Selamın aleyküm benim sorum halimi yikamaya verdim ve yıkama sonrası halinin altında yırtık oluşmuş ve tamir yapabiliriz dendi ve tamirden sonra halen açıklıklar var ve parasını istedim karşı tarafta kul kakkina giriyorsunuz dedi benim talep etmem kul hakkına girermi cevap verirseniz sevinirim
Eğer halının yırtık olsan kısmı karşı tarafın ihmali ile oluşmuş ve karşı tarafta tamir yapılacağının sözünü vermiş ise bu hakka girmek olmaz. Sonuçta hata karşı tarafındır ve sizler de hakkınızı savunuyorsunuz.
Kull hakki
İyi günler hocam herkese açık maç sitesi vardı ben parayla alacaktım form vardı bu formda bana para vermeyim diye kullanıcı adı ve şifre verdiler herkese kul hakkı girer mi kullanıcı adını almadım maç linki aldim bu bide yaptım herşey bana günah olarak geliyor bunu nasıl yenerim
Eğer maç izleneceği zaman insanlar bu maçı izlemek için bir bedel ödeyerek izleniyor ise ve sizlerde bedel ödemeden izlemek istiyorsanız bu bir haktır.
Fakat sizlere bir tavsiye vermem gerekirse; maç izlemekle zamanınızı heba etmenizi tavsiye etmem. Onun yerine zamanı daha verimli değerlendirmek için başka alternatifler bulmak gerekir.
Sözünde durmamak ne yazık ki şu anda insanların çoğunun yapmış olduğu olumsuzluklardan birisidir. Kul hakkı olan şeylerdir sözünde durmamak. Hak sahibi dilerse hakkını helal etmeyebilir. Fakat hakkını helal etmesi daha güzeldir. Allah’ın affına sebep olur.
Yola istemeden çivi düşmesine sebep olmak kul hakkı olur mu
Ben köye anneannemin yanina gittim çivili tahtaları kestik bazıları yere düştü ben gördüklerimi topladım sonra yerdeki toprakları anneannem yola attı ben anneanneme külün üstüne dökelim içlerinde çivi olabilir dedim bir gün öncede aynı şeyi yaptı sonra ben cope attım bugunde yola yine yerdeki toprakları atti ama bugün toplayamadim otobüse yetişmem gerekiyordu birinin arabasına bisey olursa banada kul hakkı olurmu çünkü çivileri bende toprağın içine düşürmüş olabilirim
Ortada bir ihmalkârlık ve önemsememe bir durum söz konusu ise ve bu yüzden dolayı bir başkası zarar görmüş ise bu kul hakkı olur. Yani yola çivilerin düşmesi sizin ihmalinizden dolayı ise ve bu çiviler bir başkasına zarar vermiş ise bu kul hakkıdır.
Kul hakkı olur mu
Öğretmenim aynı okulda çocuğum var geçen sene dersine giren matematik öğretmenin bu senede girmesini istiyorum bunu söylersem günah olur mu
Bir anne-babanın, çocuğu için iyi bir öğretmeni tercih etmesi kul hakkı meselesiyle bağlantılı olabilir mi diye endişe etmişsiniz.
1. Meseleyi Kul Hakkı Açısından Değerlendirelim
Kul hakkı, bir başkasının hakkını haksız yere üzerine almak veya ona zarar vermekle oluşur.
Siz çocuğunuz için iyi bir öğretmen istemekle birinin hakkını gasbetmiş olmuyorsunuz. Çünkü bu, her velinin doğal hakkıdır.
Ama eğer bu isteğiniz, başka bir öğrencinin veya velinin hakkının bilerek engellenmesine sebep olursa, o zaman kul hakkı söz konusu olabilir.
2. Günah Olur mu?
Normal şekilde idareye veya öğretmene “Ben çocuğumun yine şu öğretmenden ders almasını isterim” demeniz günah değildir.
Bu sadece bir dilek, bir talep olur. Neticede karar okul idaresinindir.
Ancak bu isteğinizi yerine getirmek için torpil, rüşvet, başkasının hakkını çiğneme gibi yollar kullanılırsa, o zaman günaha girilmiş olur.
3. Dini Ölçüler
Peygamber Efendimiz ﷺ şöyle buyuruyor:
“Müslüman, Müslüman’ın kardeşidir; ona zulmetmez, onu yarı yolda bırakmaz, onu hor görmez.” (Müslim, Birr, 32)
Buradan anlıyoruz ki, başkasının hakkını engellemeden kendi çocuğumuz için iyisini istemekte sakınca yoktur.
Sonuç:
Çocuğunuz için aynı öğretmeni talep etmeniz kul hakkı olmaz ve günah değildir. Yeter ki bunu başkalarının hakkını çiğneyerek değil, sadece “tercih” olarak bildiriniz.