Gayri ihtiyari yani istemeden günah işlemek

Question

Gayri ihtiyarilik günah işleme

Gayri ihtiyari olarak günah/elfazi küfüre gülmek sorumlu tutar mı bunların manasının kötü olduğunu biliyorum ama bazen ister istemez gülüyorum sorumlu muyum

CEVAP:

Gayri ihtiyari (yani istem dışı) yapılan bir davranıştan dolayı kişinin günahkâr olup olmayacağı, niyetine ve o eylemi ne derece kontrol edebildiğine bağlıdır. Fıkıh ve kelam alimleri bu konuda niyetin ve kastın önemine vurgu yapmışlardır. Sorunuz iki açıdan değerlendirilebilir:

1. Gayri ihtiyari olarak günaha düşmek:
Eğer kişi bir şeyi bile isteye yapmıyor, nefsine hâkim olamıyor ve pişmanlık duyuyorsa, bu durumda Allah Teâlâ’nın rahmeti geniştir.

Kur’an’da buyurulur:

“Rabbimiz! Unutur veya hataya düşersek bizi sorumlu tutma.”
(Bakara, 2/286)
Bu ayetin sonunda Allah’ın bu duaya icabet ettiği belirtilmiştir. (Buhari, Tefsir 2/9)

Hadiste de şöyle geçer:

“Ümmetimden hata, unutma ve zorlanma ile yaptıkları şeyler kaldırılmıştır.”
(İbn Mâce, Talâk, 16; Beyhakî, Sünenu’l-kübrâ, 6/69)

Yani kişi bilmeden, yanılarak veya kontrol edemediği bir şekilde bir günahtan dolayı sorumlu tutulmaz.

2. Elfâz-ı küfür (küfür sözleri) duyunca gülmek:
Bu konu daha hassastır. Çünkü küfre rıza küfürdür prensibi vardır. Ancak burada da kast ve niyet belirleyicidir.

a) Eğer kişi bilinçli şekilde küfre rıza göstererek, onu tasvip ederek gülüyorsa, bu tehlikelidir ve küfre düşürebilir.
b) Ama kişi:
O sözün çirkinliğine veya saçmalığına gülüyorsa,

İstemeden gülüyorsa (yani kendini tutamayıp gülme refleksi gelişiyorsa),

O sözle hiçbir şekilde razı değil, tam aksine içten rahatsızlık duyuyorsa,

o zaman bu küfre girme sayılmaz, ama yine de hemen tevbe etmek, o ortamdan uzaklaşmak ve kalben bu sözleri reddetmek gerekir.

SONUÇ:
Kendini tutamayıp gayri ihtiyari güldüğün için küfre girmiş sayılmazsın.
Fakat bu tür ortamlardan kaçınman, tevbe etmen ve içinden bu sözleri reddetmen gerekir.
Gülmenin sebebi küfrü tasvip değilse, yani sadece refleks, alışkanlık veya şaşkınlıksa, bu seni kafir yapmaz ama ciddiyetle kaçınman gereken bir durumdur.

İstersen sana Diyanet’in bu konuyla ilgili görüşünü de araştırıp sunabilirim. Bu konular seni vesveseye sürüklüyorsa, onu da birlikte ele alabiliriz.

Kendini bu konuda vesveseye kapılmış gibi hissediyor musun?

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

Answer ( 1 )

    1
    2025-05-03T17:48:45+03:00

    İslam dininde, gayri ihtiyari (istem dışı) yapılan davranışlardan kişi sorumlu değildir. Bu durum, günah veya küfür içeren sözlere istemeden gülmek için de geçerlidir.

    1. Gayri İhtiyari Davranışların Hükmü
    “Allah, hiçbir kimseyi gücünün yettiğinden başkasıyla yükümlü kılmaz.” (Bakara, 2/286)

    “Ameller niyetlere göredir.” (Buhari, Müslim) → Eğer kasıt yoksa sorumluluk da yoktur.

    “Ümmetimden hata, unutma ve zorla yaptırılan şeyler (günah) kaldırılmıştır.” (İbn Mace)

    2. Elfaz-ı Küfür (Küfür Sözleri) ve Gülme Meselesi
    Bilerek ve isteyerek küfre gülmek, onaylamak anlamına gelebilir ve bu sakıncalıdır.

    Ancak, kontrol edilemeyen bir refleks olarak gülmek (gayri ihtiyari) sorumluluk gerektirmez.

    3. Ne Yapmalı?
    Tövbe ve istiğfar etmek, “Estağfirullah” demek.

    Böyle durumlara maruz kalmamaya çalışmak (ortam değiştirmek, dikkati başka yöne çevirmek).

    Kalben onaylamadığınızı hissetmek ve niyetinizi korumak.

    Sonuç:
    Eğer istem dışı, kontrolsüzce gülüyorsanız ve bu sizin iradeniz dışında oluyorsa, sorumlu değilsiniz. Ancak, bu durumdan rahatsızlık duyuyorsanız, Allah’a sığınıp dua edebilir ve kendinizi bu tür ortamlardan uzak tutmaya çalışabilirsiniz.

    Allah (c.c.), kullarını affedici ve merhametli olandır. Samimi bir niyetle hareket edenler için kolaylık vardır.

    En iyi cevap

Cevapla