Ek tamir için fazla ücret talebi haram mı

Question

Banyo tamiri için fazla ücret talep edildi verilmeli midir, verilmezse haram mı?

banyo yaptırdım usta ile 85 bine anlaştım ve tamamını ödedim ama duvarı yanlışlıkla kırdı delik oldu banyodan yatak odası gözüküyordu tamir etti boya ve malzemeleri ben aldım ama benden 3.5 bin istedi kabul etmedim haram etti haram olur mu?

CEVAP:

Bu durumu İslami açıdan değerlendirecek olursak:

Evet, bu paranın alınması haram olur. Gerekçeleri şunlardır:

Sizin Malzeme, Onun Hatası: Duvarı yanlışlıkla kırmak ustasının kusurudur. Bu hatayı düzeltmek için yapacağı tamir işi ve işçilik, onun sorumluluğundadır. Sizin boya ve malzemeyi almanız zaten ekstra bir yükümlülüğü üstlendiğinizi gösterir.

Eksik İş Karşılığında Fazla Ücret: Siz 85 bin TL’yi kusursuz, tamamlanmış bir iş için ödediniz. Usta işi kusurlu teslim etmiştir. Bu kusuru gidermek için yaptığı tamir için ayrıca ücret talep etmesi, eksik işe karşılık fazla para almaya kalkmak anlamına gelir.

Hz. Muhammed’in (s.a.v.) Bir Hadisi: Peygamber Efendimiz, “Müslümanların şartlarına (anlaşmalarına) uymaları gerekir” (Buhari) buyurmuştur. Sizinle yapılan sözleşme, sağlam ve problemsiz bir banyo teslim etmek üzerineydi. Usta bu şarta tam olarak uymamış, kendi hatasını telafi için ek ücret talep ederek anlaşmanın ruhuna aykırı davranmıştır.

Sonuç: Ustanın, kendi hatasını düzeltmek için sizden 3.5 bin TL talep etmesi caiz değildir ve bu para helal olmaz. Zaten malzemeyi de siz almışsınız, bu durumda onun tek yapması gereken, hatasını telafi etmek için işgücünü harcamaktır. Hakkınızı aramakta ve bu ücreti ödememekte son derece haklısınız.

Allah, kazancına haram karıştırmayan kullarından razı olsun. Bu hassasiyetiniz takdire şayandır.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

çözüldü 0
2025-10-31T16:53:59+03:00 2 Son Cevaplar 12 görüntüleme
1

Answers ( 2 )

  1. Muallim
    1
    2025-10-31T23:49:40+03:00
    Cevapla

    Mesele fıkhen “ücretli iş akdi (icâre)” ve “zararın tazmini (damân)” ilkeleriyle değerlendirilir. Akidde esas, tarafların baştan konuştukları bedel ve kapsamdır: “Müslümanlar şartlarına bağlıdır” (et-Tirmizî). Ayrıca “Zarar da yok, zarara zararla karşılık da yoktur” (Muvatta’, İbn Mâce).

    Buna göre banyo için ustayla 85.000 TL’ye anlaşıp bedelin tamamını ödediğinizde, usta işi sözleşilen şekilde, kusur ve eksik bırakmadan teslim etmekle yükümlüdür. İş esnasında duvarı yanlışlıkla kırması onun fiiliyle meydana gelen bir zarardır. Kural şudur: Usta kendi kusuruyla bir zarar verirse, onu kendi imkân ve masrafıyla gidermek zorundadır; bunun için sizden ayrıca ücret isteyemez. Hatta siz tamir için boya ve malzemeleri kendiniz aldıysanız, bunların bedelini de esasen usta karşılamalıdır. Bu durumda 3.500 TL talebi dinen haklı bir talep değildir; ödememeniz haram olmaz. “Haram ettim” demesi, sizden hak etmediği bir bedeli almak için bir baskı cümlesinden ibarettir; kul hakkı, gerçekten hak edilmiş bedelde söz konusu olur.

    Hüküm şu şartlarda değişebilir: Başta anlaşmada olmayan, ustanın kusurundan bağımsız ve sizin talebinizle eklenen bir iş yapılmışsa; ya da duvardaki zarar ustanın kusuru sayılmayacak olağanüstü, kaçınılmaz bir sebeptense ve sözleşmede bu tip beklenmeyen işler ayrıca fiyatlandırılır denmişse. Anlattığınız vakada ise duvarın “yanlışlıkla kırılması” ustanın kusurudur; ek ücret doğurmaz.

    Dinen en güzel yol sulhtur. Ustayla güzel bir dille, “Anlaşmamız 85 bine tam işti; duvar zararı sizin kusurunuzla oldu. Tamir için aldığım malzeme masrafını da aslında sizin karşılamanız gerekir. Bu sebeple ek 3.500 TL borçlu değilim” diye netleştirmeniz kâfidir. Uyuşmazlık sürerse, yazılı sözleşme, mesajlar ve fotoğraflarla hakkınızı koruyabilir; gerekirse tüketici mercilerine başvurabilirsiniz. Ancak vicdanen ve fıkhen, anlattığınız hâlde ek ödeme yapmamanızda günah yoktur; bilakis haklı olan tutum budur.

    En iyi cevap
  2. Muhammed Samir
    1
    2026-03-24T17:56:53+03:00
    Cevapla

    Sorunu dikkatlice ele alalım. İslam hukukunda (fıkıh) bir işin ücretlendirilmesi, hem işçinin hakkı hem de işverenin hakkı açısından belirli kurallara tabidir. Banyo tamiri örneğinde, fazla ücret talebi şu şekilde değerlendirilir:

    1. Fiyatın belirlenmesi ve şeffaflık
    Eğer tamir öncesinde anlaşma yapılmışsa (sözlü veya yazılı) ve belirlenen fiyat belliyse, işçinin sözleşmede belirtilenden fazla ücret talep etmesi uygun değildir.
    Şayet iş sırasında ek işler çıkarsa ve işçi bu ek işleri yapıyorsa, ek ücret karşılıklı anlaşmayla talep edilebilir.
    2. Fazla ücretin haram olma durumu
    Bir işçinin haksız yere veya aldatıcı şekilde fazla ücret talep etmesi haramdır. Çünkü İslam’da haksız kazanç (riba ve zulüm kapsamında) yasaktır.
    Eğer fazla talep işin gerçek değeriyle orantılıysa ve işin zorluğu/ekstra malzeme gereği açıklanabiliyorsa, bu haram olmaz.
    3. Müslüman olarak yaklaşım
    İşçinin dürüst davranması farzdır.
    İşveren de hakkını korumalıdır; gerekirse iş öncesi sözleşme veya yazılı teklif yapılmalıdır.
    “Fazla ücret verilmezse haram olur mu?” sorusuna gelince: Hayır, verilmezse haram olmaz, çünkü haram olan, hakkın gasp edilmesi veya haksız kazançtır. Eğer işçi hakkı kadar ücret almışsa, fazlası gönüllü olarak verilir, farz veya zorunlu değildir.

    Özetle:

    İşçi, haksız yere fazla ücret talep ediyorsa haramdır.
    İşçi, ek iş ve malzeme masrafı gibi gerekçelerle adil bir şekilde fazla ücret istiyorsa haram değildir.
    İşveren fazla ödemek zorunda değildir; istememek günah değildir.

Cevapla