Cenazenin Teşyi Edilmesi

Cenaze namazı kılınmış bir ölünün kabre kadar taşınması müslümanlar üzerine farz-ı kifayedir. Gerektiğinde cenazeyi taşımak için ücretle adam tutmak caizdir. Bu görev başkalarınca yerine getiriliyor olsa da cenazeye kabre kadar eşlik etmek (teșyî) sünnettir ve bunda büyük sevap vardır (Müslim, “Cenâiz”, 52-57; Buhârî, “Cenâiz”, 58). Ölü ister kadın ister erkek olsun cenazeyi erkekler taşır. Kadınların cenazeyi taşımaları ve teşyî etmeleri mekruhtur.

1. Cenazenin taşınma şekli. Dört kişinin, tabutu dört tarafından tutup omuzlarına alarak taşımaları sünnettir. Usulüne dikkat ederek tabutun her yönünden toplam kırk adım taşımak ise müstehaptır: Kişi önce tabutun ön sol tarafını on adım taşıdıktan sonra bu kısmı birine bırakıp, tabutun sol ayak kısmına geçer; sonra tabutun sağ ön kısmına geçerek on adım taşıyıp sağ ayak kısmına geçer; böylece toplam kırk adım taşımış olur. Küçük çocuğun cenazesini bir kişi kollarına alarak taşır.

Cenazeyi omuzlara yüklenerek kabre götürmek insana verilen değerin ve saygının bir ifadesidir. Onun için fıkıh kaynaklarında gerek yetişkinin gerekse çocuğun cenazesinin bir eşya gibi sırta alınarak veya hayvana veya arabaya yüklenerek taşınmasının mekruh olduğu söylenmiştir. Ancak günümüzde büyük şehirlerde hem trafiğin yoğun olması hem de mezarlıkların şehir dışında ve uzak yerlerde bulunması cenazenin arabayla taşınmasını gerekli kılmaktadır.

2. Cenazeyi teşyi etme âdabı. Cenaze taşınırken vakar içinde takip edilmeli, gerekmedikçe konuşulmamalıdır. Cenazenin teşyîine katılanlar bir gün kendi hayatlarının da sona ereceğini, Allah’a karşı kulluk görevlerinde ne kadar kusurlu olduklarını düşünmeli ve bu vesile ile iyi bir kul olma niyet ve azimlerini pekiştirmelidir. Cenaze taşınırken yüksek sesle Kur’ân-ı Kerim okumak ve zikir yapmak mekruh kabul edilmiştir. Sükûneti bozacak diğer davranışlar da mekruhtur. Cenazeyi ağıt yakarak, alkışlayarak, ıslık çalarak, slogan atarak, tezahürat yaparak veya bando ve müzik eşliğinde taşımak İslamî âdap ile bağdaşmaz. Cenaze teșyiinde özellikle başka dinlerin törenlerini andırır uygulamalardan da şiddetle kaçınmak gerekir. Cenazenin taşınması esnasında bağırıp çağırmaksızın ağlayıp göz yaşı dökmekte ve kalben mahzun olmakta bir sakınca yoktur.

3. Kabre varınca ilk yapılacak işlem. Cenaze kabre getirilince önce cenaze omuzlardan indirilir, ondan sonra cemaat oturur. Cenaze omuzlardan inmeden cemaatin oturması mekruh olduğu gibi, cenaze indikten sonra cemaatin ayakta durması da mekruhtur.

Kaynak: Temel islam ansiklopedisi diyanet

Cenaze ile ilgili bilgiler

• cenaze namazı abdestsiz kılınır mı?
• cenazenin bekletilmesi caiz mi
• cenaze namazında nereye bakarız
• Gömülmüş cenazeyi nakletmek
• Şafi mezhebine göre cenaze ile ilgili hükümler