Paylaş
Bedenini kadavra olarak bağışlamak caiz mi
Question
Bedenini kadavra olarak bağışlamak caiz mi

1. Günaydın, öldükten sonra bedenini hastahaneye bağışlamak caizmi? Eğitim için yani araştırma için? (Kadın veya erkek fark ediyormu?)
2. benim tanıdığım okuyo daha (erkek), ama o kadınların bedenindende öğreniyorlar (ölü veya diri öğrenme amaçlı yani dokunma bakma gibi..). Bu caizmi? Yani namahrem sonuçta.?
Diyanet kadavra fetvası: Organ bağışı caiz midir?
Kur’an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde, organ ve doku nakli konusunda sarih bir hüküm bulunmamaktadır. İlk müçtehit ve fakihler de kendi devirlerinde böyle bir mesele söz konusu olmadığı için, bu bağışın hükmüne temas etmemişlerdir. Ancak dinimizde, Kitap ve Sünnet’in delaletlerinden çıkarılmış genel hükümler ve kaideler de vardır. Kitap ve Sünnet’te açık hükmü bulunmayan ve her devirde karşılaşılan yeni meselelerin hükümleri, fakihler tarafından bu genel kaideler ile hükmü bilinen benzer meselelere kıyas edilerek (tahriç yoluyla) çıkarılmıştır. Organ ve doku nakli konusundaki hükmün tayininde de aynı yola başvurulması uygun olacaktır.
Bilindiği üzere, insan mükerrem bir varlıktır. Yaratıklar içinde Allah onu mümtaz kılmıştır. Bu itibarla, normal durumlarda ölü ve diri kimselerden alınan parça ve organlardan faydalanılması, insanın saygınlık ve kerametine aykırı olduğu için, caiz görülmemiştir (Buhârî, Libâs, 83-87; Müslim, Libâs, 33; Kâsânî, Bedâi’, V,125; İbn Kudâme, el-Muğnî, I, 107; İbn Nüceym, el-Bahr, VI, 133). Ancak zaruret durumunda, zaruretin mahiyet ve miktarına göre bu hüküm değişmektedir (Mecelle, md. 22).
İslam âlimleri, karnında canlı halde bulunan çocuğun kurtarılması için ölü annenin karnının yarılmasına, başka yoldan tedavileri mümkün olmayan kimselerin kırılmış kemiklerinin yerine başka kemiklerin nakline, bilinmeyen hastalıkların teşhis ve tedavilerinin sağlanabilmesi için, yakınlarının rızası alınmak suretiyle, ölüler üzerinde otopsi yapılmasının caiz olacağına fetva vermişler; canlı bir kimseyi kurtarmak için, ölünün vücut bütünlüğüne müdahale etmeyi caiz görmüşlerdir (Nevevî, el-Mecmû‘, III, 145; Fetâvâ’l Hindiye, V, 440).
Aynı şekilde açlık ve susuzluk gibi, hastalığı da haramı mubah kılan bir zaruret saymışlar, başka yoldan tedavileri mümkün olmayan hastaların haram ilaç ve maddelerle tedavilerini caiz görmüşlerdir. Günümüzde kan, doku ve organ nakli, tedavi yolları arasına girmiş bulunmaktadır.
O halde, bazı şartlara uyulmak kaydıyla, hayatı veya hayatî bir uzvu kurtarmak için başka çare olmadığında, bazı şartlara uyularak kan, doku ve organ nakli yolu ile de tedavinin caiz olması gerekir. “Her kim bir hayatı kurtarırsa bütün insanları kurtarmış gibi olur.” (Mâide, 5/32) ayeti de buna ışık tutmaktadır.
Bu bağlamda, aşağıdaki hususlara dikkat edilmek kaydıyla, organ nakli caiz olur. Nitekim İslam konferansına bağlı, uluslararası bir fetva kuruluşu olan Mecmeu’l-Fıkhi’l-İslâmî de bu istikamette karar almıştır. Buna göre;
a) Zaruret hâlinin bulunması, yani hastanın hayatını veya hayatî bir uzvunu kurtarmak için, bundan başka çaresi olmadığının, meslekî ehliyet ve dürüstlüğüne güvenilen uzman doktorlar tarafından tespit edilmesi,
b) Hastalığın bu yoldan tedavi edilebileceğine zann-ı galibinin bulunması,
c) Organ veya dokusu alınan kişinin, bu işlemin yapıldığı esnada ölmüş olması; eğer organ canlı bir insandan alınacaksa, bu organın, alınan kişide (donör) temel bir hayatî fonksiyonu devre dışı bırakmaması,
d) Toplumun huzur ve düzeninin bozulmaması bakımından, organ veya dokusu alınacak kişinin sağlığında (ölmeden önce) buna izin vermiş olması veya hayatta iken aksine bir beyanı olmamak şartıyla, yakınlarının rızasının sağlanması,
e) Alınacak organ veya doku karşılığında hiçbir şekilde ücret alınmaması,
f) Tedavisi yapılacak hastanın da kendisine yapılacak bu nakle razı olması gerekir.
g) Devlet kontrolü altında yapılmalıdır.
Diyanet kadavra fetvası
Teşekkür ederim, ikinci sorumu anlamadım sadece
Bu ikinci sorumuda cevaplayabilirmisiniz?
Answer ( 1 )
Bedenini kadavra olarak bağışlamak, İslam hukukunda genellikle tıbbi fayda sağlamak amacıyla, ölü bedeni bilimsel araştırmalar ve organ bağışı gibi amaçlarla kullanma konusunda bazı İslam âlimlerinin farklı görüşleri vardır. Bu konu, ölüye yapılan muamele ile ilgili etik ve dini soruları içerir.
Birçok İslam âlimi, ölüm sonrası bedenin kullanılması konusunda insanın vücuduna saygı gösterilmesi gerektiğini belirtir. Bununla birlikte, bazı âlimler, tıbbi araştırmalar veya organ bağışı gibi insana fayda sağlayacak faaliyetler için beden bağışının caiz olabileceğini kabul eder. Bu bağlamda, önemli olan bağışın insanlığa fayda sağlaması, ahlaki bir amacı olması ve bedenin kötüye kullanılmamasıdır.
Özetle, beden bağışının caiz olup olmadığı konusunda farklı görüşler bulunabilir, ancak birçok İslam âlimi, ölüm sonrası vücuda saygı gösterilmesini önerirken, insana ve topluma fayda sağlayacak araştırmalar için sınırlı bir şekilde caiz olabileceğini belirtmektedir. Her durumda, bireylerin kendi dini otoritelerinden ve âlimlerinden detaylı bir fetva alması tavsiye edilir.