Paylaş
Astronomi üzerine çalışmış bir Türk bilim insanıyla ilgili bilgi edininiz. Edindiğiniz bilgileri destekleyecek görseller bulunuz.
Question
Astronomi üzerine çalışmış bir Türk bilim insanıyla ilgili bilgi edininiz. Edindiğiniz bilgileri destekleyecek görseller bulunuz.
• Gökyüzü insanlık tarihi boyunca insanların ilgisini çekmiş ve onu tanımak için milyonlarca araştırma yapılmıştır. Türk bilim insanı da astronomi ile ilgili birçok çalışma yapmıştır. Onlardan biri de Biruni’dir
Biruni
Biruni
Bilim insanları tarafından Beyruni olarak da bilinir. Astronomi ve matematik ile ilgilenip incelemeler yapmış. Astronomiye en büyük katkısı ise Dünyanın döndüğünü ilk defa dile getirmiş, Güneş ve gezegenlerinin konumlarını hareket ettikleri yönleri tespit etmiştir. Bunun dışında coğrafya, tıp, felsefe ve astronomi ile ilgili kitaplar yazmış. Amerika’nın ve Japonya’nın var olduğundan ilk o bahsetmiştir.
Answers ( 3 )
Astronomi üzerine çalışmış Türk birisine örnek verecek olursak; bu kişi Ali Kuşçu’dur.
Asıl adı Alâeddin Ali, babasının adı Muhammed’dir. Doğum yeri ve tarihi tam olarak bilinmemekle beraber XV. yüzyıl başlarında Semerkant’ta dünyaya geldiği tahmin edilmektedir. Babası, Uluğ Bey’in doğancıbaşısı olduğu için “kuşçu” lakabıyla anılmıştır. Kendisi de büyük bir âlim olan ve âlimleri koruyan Uluğ Bey, Ali Kuşçu’yu ya doğrudan doğruya babası vasıtasıyla veya aslen Bursalı olan ve tahsil için Mâverâünnehir’e giden Kadızâde-i Rûmî aracılığıyla tanıyarak ona ders verdi. Dolayısıyla o, matematik ve astronomi alanındaki temel bilgileri Semerkant’ta Uluğ Bey, Kadızâde-i Rûmî ve Gıyâseddin Cemşîd’den aldı. Rivayete göre, bir türlü ilme doymayan Ali Kuşçu, Uluğ Bey ve Kadızâde’den izin alamama endişesiyle gizlice Kirman’a gitti. Orada birçok kitabın yanı sıra Nasîrüddîn-i Tûsî’nin Tecrîdü’l-kelâm adlı eseriyle şerhini de okuma fırsatı buldu ve daha sonra Tûsî’nin eserini Şerḥu’t-Tecrîd adıyla şerhederek Ebû Saîd Han’a takdim etti. Tekrar Uluğ Bey’in yanına döndüğünde ona Kirman’da kaleme aldığı Ḥallü eşkâli’l-ḳamer adlı risâlesini sunarak takdirini kazandı. Bundan sonra ilmini ilerletmek üzere Uluğ Bey tarafından Çin’e gönderildiği ve dönüşünde dünyanın yüzölçümünü, ayrıca meridyeni hesap ettiği bilinmektedir.
Astronomi üzerine çalışmış Türk birisine örnek verecek olursak; bu kişi Ali Kuşçu’dur.
Asıl adı Alâeddin Ali, babasının adı Muhammed’dir. Doğum yeri ve tarihi tam olarak bilinmemekle beraber XV. yüzyıl başlarında Semerkant’ta dünyaya geldiği tahmin edilmektedir. Babası, Uluğ Bey’in doğancıbaşısı olduğu için “kuşçu” lakabıyla anılmıştır. Kendisi de büyük bir âlim olan ve âlimleri koruyan Uluğ Bey, Ali Kuşçu’yu ya doğrudan doğruya babası vasıtasıyla veya aslen Bursalı olan ve tahsil için Mâverâünnehir’e giden Kadızâde-i Rûmî aracılığıyla tanıyarak ona ders verdi. Dolayısıyla o, matematik ve astronomi alanındaki temel bilgileri Semerkant’ta Uluğ Bey, Kadızâde-i Rûmî ve Gıyâseddin Cemşîd’den aldı. Rivayete göre, bir türlü ilme doymayan Ali Kuşçu, Uluğ Bey ve Kadızâde’den izin alamama endişesiyle gizlice Kirman’a gitti. Orada birçok kitabın yanı sıra Nasîrüddîn-i Tûsî’nin Tecrîdü’l-kelâm adlı eseriyle şerhini de okuma fırsatı buldu ve daha sonra Tûsî’nin eserini Şerḥu’t-Tecrîd adıyla şerhederek Ebû Saîd Han’a takdim etti. Tekrar Uluğ Bey’in yanına döndüğünde ona Kirman’da kaleme aldığı Ḥallü eşkâli’l-ḳamer adlı risâlesini sunarak takdirini kazandı. Bundan sonra ilmini ilerletmek üzere Uluğ Bey tarafından Çin’e gönderildiği ve dönüşünde dünyanın yüzölçümünü, ayrıca meridyeni hesap ettiği bilinmektedir.
Prof. Dr. Sevim Tekeli, Türkiye’nin ilk kadın bilim tarihçisi olarak tanınan önemli bir bilim insanıdır. 1924 yılında İzmir’de doğmuş ve 2019 yılında Ankara’da vefat etmiştir. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü’nden mezun olduktan sonra, aynı bölümde 1952 yılında asistanlık görevine başlamıştır. 1959 yılında “Nasîrüddin, Takiyüddin ve Tycho Brahe’nin Rasat Aletlerinin Mukayesesi” adlı doktora teziyle bilim tarihine katkı sağlamıştır. Bu çalışmasında, 16. yüzyılda İstanbul’da kurulan İstanbul Gözlemevi’nde kullanılan gözlem araçlarını, Merâgâ Gözlemevi ve Uranienborg Gözlemevi’nin araçlarıyla karşılaştırarak Türk astronomisine dair önemli bilgiler sunmuştu.
Sevim Tekeli’nin en önemli çalışmalarından biri, Osmanlı astronomisi üzerine yaptığı araştırmalardır. Özellikle 16. yüzyılda yaşamış olan Türk astronomu Takiyüddîn üzerine yaptığı çalışmalarla, Takiyüddîn’in dünya bilim tarihi literatüründe tanınmasını sağlamıştır. Tekeli, Takiyüddîn’in “Mekanik Saat Konstrüksiyonuna Dair En Parlak Yıldızlar” adlı eserini inceleyerek, bu alandaki katkılarını gün yüzüne çıkarmıştır
Ayrıca, Tekeli’nin “Modern Bilimin Doğuşunda Bizans’ın Etkisi” adlı eseri, bilim tarihine olan katkılarının bir diğer örneğidir. Bu eserinde, Bizans İmparatorluğu’nun bilimsel gelişmelere etkisini incelemiş ve bilim tarihine dair önemli analizler sunmuştur
Sevim Tekeli’nin çalışmaları, Osmanlı bilim tarihini derinlemesine inceleyerek, bu alandaki bilgi birikimine önemli katkılarda bulunmuştur. Onun bu alandaki çalışmaları, Türk bilim tarihinin daha geniş bir perspektiften anlaşılmasına yardımcı olmuştur.