Niyet Amel İlişkisi Bağlamında… “Ameller Niyetlere Göredir” Hadisi

Şu varlık âleminde bulunuşumuzun gayesi, Yüce Allah’a saygı ve bağlılığımızın açık bir ifadesi amellerimizdir. Amellerimizin Allah katında makbul olması ise, usulüne uygun olarak, sırf Allah’ın rızası için, samimi olarak sorumluluk şuuru içinde yapılmasına bağlıdır. Nitekim Kuran’da “Hâlbuki onlara ancak, dini yalnız O’na has kılarak ve hanifler olarak Allah’a kulluk etmeleri, namaz kılmaları ve zekât vermeleri emrolunmuştu. Sağlam din de budur.” 1 buyrularak sadece Allah’ın rızası gözetilerek yapılan amellerin kabul edileceğine dikkat çekilmiştir. Hz. Peygamber ashabıyla sohbet ederken “Din, samimiyettir.” buyurmuştur. Ashaptan bazı sahabeler “Kime karşı” diye sorduklarında Allah’ın Resulü: “Allah’a, Kitabına, Resulüne, Müslümanların önderlerine ve bütün Müslümanlara karşı” buyurmuştur.2

Kul, yapamadığı bir amelden bile ihlâs ve samimiyetinin bereketi neticesinde nice lütuflara mazhar olmaktadır. Nitekim Allah Rasûlü (sav) “Mü’minin niyeti (maksat ve ihlâsı) amelinden hayırlıdır.”3 buyurmaktadır. Çünkü bunlar, kalbin amelidir. İslâm nazarında da amellerin değeri, onların ortaya çıkmasına sebep olan niyet ve ihlâs ile ölçülür. Yani bir fiilin ortaya çıkmasında onu yapan kişinin maksadı ne ise, hüküm ona göredir. Nitekim Peygamberimiz (sav) bu gerçeği te’yîden: “Ameller, niyetlere göredir.”4 buyurmuştur.

Sonuç olarak;
Her gün namazlarımızda Yüce Rabbimizin huzuruna çıkıp Fatiha Suresini okurken “Ya rabbi Ancak Sana kulluk eder ve yalnız Senden yardım dileriz.”5 diye dua eden bizlerin, tüm işlerinde niyetleri Allah için olsun. Tüm yaptıklarımızın niyetlerimize göre değer kazanacağını unutmayalım.
Kutsi bir hadisle bitirmek istiyorum.
“Bir kimse bir iyilik yapmaya niyetlenir de yapamazsa, Allah kendi nezdinde o kimse için tam bir iyilik sevabı yazar. Eğer hem niyetlenir, hem de o iyiliği yaparsa on iyilik sevabı yazar ve bu sevabı yedi yüze ve daha fazlasına kadar çıkarır.
Ve eğer fenalık yapmaya niyetlenir de sonra vazgeçerse, Allah onun için tam bir iyilik sevabı yazar. Eğer kötü işe niyetlenir, hem de onu yaparsa, Allah o kimse için bir günah yazar.” 6
——————
1 Beyyine 98/5
2 Müslim iman 95
3 Câmiu’s-Sağîr II. 194
4 Buhari, Müslim
5 Fatiha 1/5
6 RiyazusSalihin ,c:1 s.12

Dini Sitelerimiz

Hadis-i Şerif (Arapça ve Türkçe):

عَنْ أَمِيرِ المُؤمِنِينَ أَبِي حَفْصٍ عُمَرَ بْنِ الخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ:

“إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوِ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ.”

(Buhârî, Bed’ü’l-Vahy, 1; Müslim, İmâre, 155)

Hadisin Anlamı (Türkçe Çeviri):
Hz. Ömer (r.a.)’den rivayet edildiğine göre, Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu:

“Ameller niyetlere göredir. Herkes için ancak niyet ettiği şey vardır. Kimin hicreti Allah ve Resulü için olursa, onun hicreti Allah ve Resulü’ne yöneliktir. Kimin hicreti dünyalık bir kazanç veya evlenmek istediği bir kadın için olursa, onun hicreti de niyet ettiği şeyedir.”

Hadisin Açıklaması:
Bu hadis, İslam’daki niyetin önemini vurgulayan en temel hadislerden biridir. Hadisin bazı önemli noktaları şunlardır:

Amellerin Geçerliliği Niyete Bağlıdır:

İbadetler ve diğer fiiller, ancak doğru ve samimi bir niyetle yapıldığında Allah katında makbul olur.
Herkesin Ameli, Niyetine Göre Değer Görür:

Kişi yaptığı bir ibadeti veya iyi bir işi hangi niyetle yaparsa, ona göre karşılık alır.
Örnek Olarak Hicret:

Peygamber Efendimiz, hicreti örnek göstererek, Allah için yapılan hicretin değerli olduğunu, ancak dünyevi menfaatler için yapılan hicretin o menfaate göre karşılık bulacağını belirtmiştir.
Riya (Gösteriş) ve Samimiyetin Önemi:

Amellerin ihlas (samimiyet) ile yapılması gerekmektedir. Gösteriş için yapılan ibadetler ve iyilikler boşa gider.
Bu hadis, İslam’ın temel öğretilerinden biri olup, bütün ibadetlerde ve günlük yaşantıda samimi niyetin ne kadar önemli olduğunu gösterir.

BENZER KONULAR:

• Amellerde Niyet
• Ameller niyetlere göre mi
• Ameller niyete göredir ne demek
• Amellerde niyet
• Kurban Orucu Nasıl Tutulur, Kurban Orucuna Nasıl Niyet Edilir?
• Tümünü görüntüle.