UNUTARAK ORUÇ BOZMAK

وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم من نسي وهو صائم فأكل أو شرب فليتم صؤمة، فإنما أطعمه الله وسقاه.»

متفق عليه.

651- Ebu Hureyre radıyallahu anhın naklettiğine göre Resûlullah sal lallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Oruçluyken unutarak yiyip içen kişi orucuna devam etsin. Çünkü onu ancak Allah yedirmiş ve içirmiştir. ”
وللحاكم: «من أفطر في رمضان ناسيا فلا قضاء عليه ولا گفازة.« وهو

Håkim’deki rivayet şöyledir: “Ramazanda kim unutarak oruç bozarsa ona ne kaza ne de kefaret vardır. ”

Hadisten Çıkarılan Hükümler:

1- Hadise göre oruçlu kişi unutarak yiyip içerse orucu bozulmaz. Ayrıca, ona ne kaza ne de kefaret gerekir. Hadisin bu hükme delaletinin sebebi “Orucuna devam etsin.” ifadesidir. Burada oruca devam edilip tamam lanması emredilmiş ve “oruç” kelimesi kullanılmıştır. Eğer unutarak yiyip içen kişinin orucu bozulmuş olsaydı ne devam etme” ne de “oruç” tabirleri kullanılırdı. Aynı şekilde “Çünkü onu ancak Allah yedirmiş ve içirmiş tir.” cümlesi de orucun sıhhatine delalet etmektedir. Çünkü bu cümle söz konusu fiilin unutarak yiyip içen kişiye nispet edilemeyeceğine işaret et mektedir. Eğer orucu bozulmuş olsaydı fiil ona nispet edilirdi. Hanefiler, Şafiiler ve Hanbeliler bu görüşü kabul etmişlerdir. Hâkim’in rivayeti onların bu görüşlerini açıkça ortaya koymaktadır.

Tutulan oruç ister farz ister nafile olsun, hüküm aynıdır. Çünkü “oruçluyken” ifadesi mutlaktır ve herhangi bir oruçla sınırlanmamıştır.

İmam Mâlik ve şeyhi Rebia’ya göre böyle yapan kişinin orucu bozul muş olur ve günün geri kalan kısmında orucuna devam edip sonra kaza etmesi gerekir. Onlara göre kıyas kaidesinin gereği budur. İbni Dakik el lyd bu hususta şöyle söylüyor: “Kıyas budur. Çünkü orucun rüknü ortadan kalkmıştır. Oruç, emredilen şeyler bâbındandır. Kural der ki, insanın emre dilen şeyler üzerinde bir etkisi yoktur. “57

Mālikiler’den biri hadiste geçen “Orucuna devam etsin.” ifadesiyle sözlük anlamındaki oruç, yani yiyip içmeyi bırakmak kastedilmiştir. Yoksa şeriat istılahında muteber olan oruç kastedilmemiştir.
Fakat hadisin zahiri bunu reddetmektedir. Çünkü hadis onu “Oruc diye adlandırmıştır. Kanun koyucunun bir kelimeyi mutlak olarak kullan masında aslolan, o kelimeyi şeriattaki hakiki anlamına hamletmektir. Bu hususu teyit eden sahih rivayetler mevcuttur. Onlardan biri de Hakim’de geçen şu lafızdır: “…Ona ne kaza ne de kefaret vardır.” Buna göre hadis cumhurun lehine delildir.

2- Hadiste oruçluyken unutarak yiyip içmek zikredilmektedir. Acaba unutarak cinsel ilişkiye girmek de bu hükme dâhil olur mu?

Hanefiler. Şafiiler ve Hanbeliler bunu unutup yiyip içmeye kıyas ede rek oruçluyken unutarak cinsel ilişkiye girene kaza ve kefaret gerekme veceğini söylemişlerdir. Çünkü cinsel birleşme, kendisinden uzak durul masının orucun bir rüknü olması hususunda yiyip içmeyle eşittir. Yiyip içmede unutmak özür olduğuna göre cinsel birleşmede de özürdür. Hadiste özellikle yiyip içmenin zikredilmesinden kasıt, hükmü bunlarla sınırlamak değildir. Genelde unutmak yiyip içmede gerçekleştiği için hadiste özellikle zikredilmiş, yoksa unutarak cinsel ilişkiye girmenin orucu bozması kaste dilmemiştir.

3- Hadisin zahirine göre aynı gün içerisinde birkaç kere unutarak yiyip içen kişinin de orucu bozulmaz. Çünkü hadis, hükmü belirli bir sayıyla sınırlamamıştır. Alimler arasında amel edilen budur.

Bu konuda varit olan nüktelerden biri Abdürrezzak’ın naklettiği şu olaydır: Adamın biri Ebu Hureyre radıyallahu anha gelerek şöyle demiş: “Bugün oruç tutuyordum. Unutarak yiyip içtim.” Ebu Hureyre ona şöyle demiş: “Zararı yok, Allah seni yedirip içirmiş.” Adam sözüne şöyle devam etmiş: “Sonra bir adamın yanına gittim ve oruçlu olduğumu unutarak ora da yiyip içtim.” Ebu Hureyre şöyle cevap vermiş: “Zararı yok, Allah seni yedirip içirmiş.” Adam sözüne şöyle devam etmiş: “Sonra başka bir ada min yanına gittim ve unutarak orada da yiyip içtim.” Bunun üzerine Ebu Hureyre radıyallahu anh şöyle demiş: “Sen oruç tutmaya alışamamış bir insansın. ”

Üç aylar nedir ve faziletleri

Unutarak yemek içmek orucu bozar mı? Hadis