EVLİLİK ve NİKAH

Nikah lügatte: toplamak ve katmak manalarına gelir. Nikah şeriatte münasebeti cinsiye ve akid manalarında kullanılır. Fukaha istılahında Kasde dayalı kadının özel menfaatına sahip olmayı, ifade eden bir akiddir. Yani nikah adeta bir satın almak aktine benzer. Fakat bunda satın alınan kadın değil, sadece ondan (özel menfaatinden) istifade hakkıdır.

Nikah, şer’i usullerine ve şartlarına uyarak evlenmek diye de tarif edilir. İslâm dini “Nikâhızevlenmeyi” helål kılmış; nikâhsız birleşmeyi yani “zinayı” ise şiddetle yasaklamıştır. Çünkü islamın gayesi: nikah yolu ile temiz nesiller yetiştirmektir. Çünkü dünyanın nizamı, toplumun safiyeti ve devamını muhafaza etmesi, nikâh kaidelerine riayet ederek evlenmek, aile yuvası kurmak, bu suretle sağlam ve temiz nesil yetiştirmekle mümkündür.

Ta.. Hz. Adem’den beri, nikahın helal ve zinanın haram oluşu ilahi bir kaidedir hiç değişmez. Nikâh insan için fitri bir ihtiyaç, meşru ve insani bir vazifedir.

İslâmda kadın ve erkeğin birleşmesi, cinsi münasebette bulunması, ancak nikahlandıktan sonra caiz ve helâl olur. Nikâh müessesesi ciddi ve çok kıymetli bir müessesedir. Şakaya alınır tarafı yoktur. Müslüman bunu bilmeli, nikâh veya talak hususunda çok dikkatli olmalıdır. Bir hadiste Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“Üç şey vardır ki, bunların ciddisi de ciddi, şakası da ciddidir. Bu üç şey nikâh, talak, köle azad etmektir.”

Görülüyor ki şaka götürmeyen üç şeyin birincisi “Nikah’tır. Mesela bir baba kızını şahitler huzurunda şakadan veya ders anlatmak gibi sebeplerle bile olsa birisine verse yahut aileden olan gelişmiş bir kız veya kadın şahitler huzurunda şakadan da olsa bir erkeğe “Sana vardım” derse erkek de “Ben de aldım” derse nikâh tamamdır. Erkek de ister şaka, ister ciddi söylesin o kadın artık onun nikahlısı olur.

Dinen çok önemli ve mukaddes olan nikâhla çeşitli haklar söz konusu olmaktadır. Mesela nikahla kul hakları devreye girmektedir.

Nikahta kul haklarını ilgilendiren meselelerden bagka bir de, Allah hakkıni umumi haklar içine alan bir konudur. Bundan dolayıdır ki, nikah, bir cihetten hak, bir cihetden vazifedir. Hem muamele hem ibadettir.

Şunu tekrar edelim ki evlenmek, erkek ve kadının nikáhla birleşmesi ve aile hayatı yaşaması demektir. Bu insan için fitri bir ihtiyaç ve insani bir vazifedir. Cismani ve ruhani hiçbir mazeret yoksa bu vazifeden kaçmak dogru değildir. Nitekim Fethul Kadir kitabının nikah bahsi soyle başlamaktadır. “Nikah, ibadetlere daha yakındır. Hatta onunla mesgul olmak, sirf ibadet maksadı ile nikâhı terk etmekten efdaldir.”

EVLİLİĞİN ŞARTLARI

Kıyılan bir nikahın geçerli olabilmesi için bazı şartlar vardır. Bunlar:

1. Velinin İzni:

Velisiz nikah, sahih olmaz. (Hanefi mezhebine göre akıllı ve buluğa ermiş, her kadının velisiz nikah sahihtir. Fakat dengine gitmediği takdirde velisi, nikah akdini bozdurabilir.)

Şafii, Maliki ve Hanbeli mezhebinde ise nikahın sahih olması için “Mücbir veli’nin izni şarttır. Sırasıyla baba, dede, anne baba bir erkek kardeş mücbir veli olurlar. Bakire bir kızın rızası olmasa da esas itibariyle bunlar kız ev lendirebilirler. Nikáhda velinin izninin şarti ilk bakışta kızın aleyhine gibi görünse de aslında lehinedir. Çünku gençlerde akıldan çok hissiyat hakimdir. Her zaman ileriyi göremezler. Mücbir veli, evlilik gibi mühim bir hususta kıza yardımcı olur. Zaten mücbir velinin izni mutlak degildir. Kızın aleyhine ve zararına olan durumlarda mücbir velinin iznine gerek kalmaz, sadece kızın uygun bulmasıyla nikâh akdedilebilir. Mesela şu durumlarda macbir veli kızı zorla evlendiremez.

a. Veli ile kız arasında herhangi bir düşmanlık varsa, b. Damat adayı kıza Mehir veremeyecek kadar fakirse,

e. Kız ile damat adayı arasında bir düşmanlık varsa,

d. Damat adayı, meselâ âmâ ve yaşlı ise mücbir veli kızı evliliğe zorlayamaz. Çünkü bu durumlarda kızın zor duruma düşeceği baştan bellidir.

2. Evlilikte rıza ve hür irade

Nikâhlanacak kimselerin akıllı, büluğ çağına ermiş olmaları, bir zorlama olmaması ve hür irade olması yani tarafların nikâh için zorlanmaması şarttır. Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.) bir hadislerinde evlilikte kadının rızasının alınmasını tavsiye etmiş ve şöyle buyurmuştur.

“Dul bir kadın, kendisinin açıkça rızası olmadıkça, bakire bir kızda kendisinden izin alınmadıkça nikâh olunmaz.” Bunun üzerine orada bulunanlar “Ya Rasûlallah! Bakire kızın rızası nasıl olur?” diye sordular. Peygamberimiz Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem: “Onun izni susmasıdır.” buyurdu.

Rızası alınmadan zorla evlendirilen bir kız istediği takdirde nikâhtan vazgeçebilir. Bunu da Ibni Büreyde’nin babasından rivayet ettiği şu hadisten öğreniyoruz.

“Genç bir kız, Peygamberimizin (s.a.v.) yanına geldi ve şöyle bir şikayette bulundu. “Babam alt tabakadan oluşunu benimle giderip, mevkiini yükseltmek için beni erkek kardeşinin oğlu ile evlendirdi.

Bunun üzerine Resulullah (S.a.v.) kızı yapılan nikâhı kabul veya red hususunda serbest bıraktı. Böyle bir hakkı olduğunu öğrenen kız şöyle dedi:

“Ya Rasûlallah! Ben babamın yaptığı evliliği kabul ediyorum. Fakat babaların böyle bir evliliği yapmaya hakları olmadığının kadınlar tarafından bilinmesini istedim.”

3. İki şahidin bulunması:

Evlilik geleceğe ait hak ve sorumluluklar doğuran bir müessese olduğu ve haramı helâlden ayırdığı için bunun topluma açıklanması, gizli kalmaması ve belirli şahitlerle belgelenmesi gerekli görülmüştür. Bu yüzden veli dışında iki şahit bulunmadıkça nikâh akdi sahih olmaz. Delil ise ayet ve ha dislerdir.

Allah Teâla, Bakara süresi ayet 282 de şöyle buyurur:

“Erkeklerinizden iki şahit tutun. Eğer iki erkek olmazsa razı olacağınız bir erkekle iki kadın yeter.”

Rasul-i Ekrem (s.a.v.)in “Nikâh, ancak şahidlerle olur” buyurduğu sabittir.

Hanefi mezhebine göre, şahitlik şartlarını kendisinde toplayan şahitler oğlan ve kız tarafının usul ve furuundan (yani baba, dede, ana-nine kardeşleri, başka kadından olan oğulları ve kızları veya torunlarından) olabilirler.

Nikâh şahidinde bazı şartlar aranır:

a. Akıllı ve büluğ çağına ermiş olması gerekir.

b. Çevrede olup bitenleri anlayamayacak kadar sarhoş veya sağır olmamalı. Böylelerin yanında kıyılan bir nikâh geçersizdir.

c. Müslüman ve reşit olmalı. Fakat ehli kitaptan olan bir kadınla olan evlilikte şahitler, ehli kitaptan olabilirler.

d. Şahitler iki erkek veya bir erkek ve iki kadın olmalıdır. Iki adil şahidin hazır bulunması nikah için yeterlidir Fakat en iyisi iki kişi değil bir grup salih insanların bulunmasıdır. Şafii mezhebine göre şahitlerin ikisinin de erkek olması şarttır.

e. Şahitlerin, tarafların rızasında ifade eden sözleri (icap ve kabulu duyması zaruridir.

Nikâh kıyılan bir kadının yüzü kapalı olsa, şahitler onu tanımasalar böyle kıyılan bir nikâh geçerlidir. Fakat arzu ederlerse ihtiyaten yüzünü açtırabilirler.

4. Her iki taraftan icap (teklif) ve kabul olmalıdır.

İslâmi nikâh, tarafların müslüman olması halinde “icab” ve “kabul”ün bulunmasıyla gerçekleşmiş olur. “Icab” birinin diğeriyle evlenme isteğini bildirmesi, “kabul” de; diğerinin bu teklifi kabul etmesi demektir. Nikâhtaki anlaşma kelimeleri, açıkça nikâhı ve evlenmeyi anlatan kelimeler olmalıdır. “Mesela faların eşi olmayı kabul ediyor musun? diye sorulduğunda “Ettim” denmelidir. “Ettim” yerine “ederim” ya da “ediyorum” demesi şüpheye yer vermiş olabilir. Kısacası kadın “vardım” erkeğin de “aldım” demesi gerekir.

Akid sırasında erkek ve kadının herbirinin, diğerinin icap ve kabulünü işitmesi gerekir. (Dilsiz bir kimsenin işaretiyla nikâh sahihtir) icap ve kabul kelimeleri bulunmaksızın mehri vermek veya almak gibi bir fiille ekdi yapilnas olmaz. Hazır olan bir kimsenin yazı ile yazması da nikah akdi sayılmaz. Nikâh akdi esnasında, mehri anmak nikâhın rüknü ya da sıhhat şartından değildir. Mehri anmadan veya mehirsiz diye belirterek yapılan, nikâh akdi sahih olur. Mahalle imamının “akdettim..” demesine de lüzum yoktur. Ancak mehri anmak icaba eklenirse, kabulün de ona göre olması gerekir. Meselâ baba: “Kızımı sana şu kadar mehir karşılığında evlendirdim.” diye icap edecek olursa koca olacak kimsenin de akid de bu şekilde kabul etmesi gerekir. “Nikâhı kabul ettim, fakat mehri kabul etmedim” derse akdi bozulmuş ve hükümsüz bırakmış olur. Akid, icap ve kabul ile tamamlandıktan sonra mehirde bir indirme artırma ve hibe yoluyla tasarrufta bulunmak caiz olur. 6

5. Sürekli Veya Geçici bir Evlenme Engelinin Bulunmaması:

Bir kadının nesep, süt veya hısımlık gibi bir nedenle erkeğe haram olması durumunda, nikâh batıl olur. Başkasının nikâhında veya iddetinde olan ya da mürted, putperest, yahut zındık olup İslâmın temel iman esaslarına inanmayan kadınlar nikâh edilemez. Ayrıca evlenmesi dinen caiz olmayan yakın akrabalardan olmaması da gerekir. Erkeğin de evlenebilmesi için şer’i engeli olmaması lazımdır. Meselâ müslüman bir erkek, nikáhı altında dört kadın varsa bunların üzerine beşinci bir kadını nikahı altına alması caiz değildir. Yine müslüman olmayan, mürted erkekler de müslüman bir kadınla evlenemez. Nikâh ile iman arasında bir münasebet vardır.

Zira Kur’an-ı Kerim’de:”Müşrik kadınlarla, onlar iman edinceye kadar evlenmeyin. İman eden bir cariye, müşrik bir hür kadından (bu sizin hoşunuza gitmese de) elbette daha hayırlıdır. Müşrik erkekler de onlar iman edinceye kadar mümin kadınları nikâhlamasın. Mü’min bir kul, müşrikten elbette hayırlıdır. Onlar (müşrikler) sizi cehenneme çağırırlar. Allahü Teala (e.c.) ise kendi iradesiyle cennete ve mağfirete çağırır. Allah, insanlara ayetlerini apaçık söyler ki, Ta ki iyice düşünüp; ibret alsınlar. 7

6. Nikâh geçici bir zaman için yapılmamalı:

Akdin “Seninle şu vakte kadar evleniyorum” gibi geçici bir zaman için yapılmaması gerekir. Böyle bir akit dört mezhebe göre de batıldır.

NİKÂH MERASİMİ

Nikâh merasiminin de besmele, istiğfar ve duayla gerçekleşmesinde büyük faideler vardır. Nikâhı kıyacak kimse, evlenecek kız ve erkeğe dinin bazı farz ve emirlerini nikâhı kıymadan önce anlatması, kelime-i şehadeti söyletmesi yerinde olur. Yine uygun bir durum olursa damada gusül, cinsel hususlar ve cinsel yasaklar hakkında bilgi verilirse faydadan hali olmaz.

Resulü Ekrem (s.a.v.) nikah ve buna benzer mühim işlerden önce, Cenabı Hakk’a hamdeder, hacet duası okur ve bunu Ashabına da ögretirdi. Bunun için, nikâh yapacak kimse, orada olanlarla beraber istiğfar edip, nikâhtan önce şu duayı okuması sünnettir.

Duanın manası şöyledir: “Hamd alemlerin Rabbi olan Allah Teala ‘ya mahsustur. Ondan yardım diler, günahlarımızın affedilmesini ondan niyaz ederiz. Nefislerimizin şerlerinden Allah’a sığınırız! Allah kimi hidayete erdirirse, onu kimse saptamaz, kimi yoldan saptırırsa, onu da kimse hidayete erdiremez. Allah dan başka ilah olmadığına, Hz. Muhammed (s.a.v.) Allah’ın kulu ve Rasulu olduğuna şehadet ederim. Ey iman edenler! Allah’tan gerektiği gibi korkup sakınınız ve herhalde müslüman olarak (yaşayın ve müslüman olarak) ca: verin.”

“Adı namına birbirinizden dilekte bulunduğunuz Allah’tan korkun ve akrabanın haklarına riayetsizlikten sakının. Şüphesiz Allah hepinizi gözetmektedir. ”

“Ey Iman edenler! Allah’tan korkun ve doğru söz söyleyin ki, Allah işlerinizi. yararlı kılsın ve günahlarınızı bağışlasın. Kim Allah’a ve Rasulüne itaat ederse, stiphesiz büyük bir başarı kazanmış olur.”

Yine nikâhla ilgili şu ayet ve hadis okunabilir.

Euzu billahi mineşşeytanirracim, Bismillahirrahmanir rahim. Ve enkihul eyama minkum vessalihine min ibadiküm ve imaiküm in yekünü fukarae yugnihimüllahü min fadlihi vallahu vasiun alim, Ali Imran Suresi, ayet: 102

Meali: Aranızdaki bekârları, kölelerinizden ve cariyelerinizden iyi davranışlı, olanları evlendirin. Eğer bunlar fakir iseler, Allah kendi lutfu ile onları zenginleştirir. Allah, (lütfu) geniş olan ve “her şeyi bilendir.”

Ve gale Rasûlüllahü (s.a.v.): “Ennikâhü sünneti femen rağıbe an sünneti feleyse minni, bismillahi ve ala sünneti rasülillahi. (Nikah benim sünnetimdir. Benim sünnetimden yüz çeviren benden değildir. “Allah’ın adıyla, Rasûlüllah’ın (s.a.v.)in sünnetiyle (başlarım)

Daha sonra nikâh kıyan kişi, erkek veya vekiline bakarak: Allah Teala’nın emri, Peygamber Efendimizin sünneti, Imam-1 Azami Ictihadı ile ve hazır olanların şehadetiyle aranızda malum olan mehri müeccel veya müaccel ile…….. kızı…… kendine eş ve hanım olarak aldın mı?” diye sorar.

(Açıkça duyulacak bir sesle “aldım” cevabını alır.)

Bu soruyu üç defa sorar ve cevabını alır

Daha sonra kıza (veya onun vekiline döner):

-Allah Tealanın emri şerifiyle, Peygamberimiz Hazreti Muhammed (s.a.v. ‘in sünnet-i seniyyesiyle, Mezhemiz Imam Imam-1 A’zam hazretlerinin ictihadı, (Diğer mezheplerin bulunduğu bir yerde ise o zaman o imamın adını söyler) ve hazır olan cemaatin şehadetiyle aranızda malum olan mehir üzere .nın oğlu……. kendine eş ve koca olarak kabul ettin mi? diye sorar.

(Açıkca duyulacak bir sesle “Vardım ya da kabul ettim” cevabını alır.) Soruyu üç defa sorar. Daha sonra:

-Ben de nikâhınızı kıydım, der ve şu duayı okur:

‘Allahummec’al hazel akde meymunen mübareka. Vec’al beynehuma ülfeten ve muhabbeten ve karara. Ve la tec’al beynehüma nefreten ve firara. Allahümme ellif beynehüma kema ellefte beyne Ademe ve Havva ve kema ellefte beyne Muhammedin (s.a.v.) ve Hadicetel kübra radiyallahu anha ve beyne Aliyyin radiyallahu anhu ve Fadimete radiyellahü anha. Allahümme a’t lehüma veleden salihan ve umran tavilen ve rızkan vasian, rabbena heblana min ezvacina ve zürriyatına kurrate a’yünin vec’alna lilmettekine imama. Rabbena atine fiddünya haseneten ve fil ahireti haseneten ve kına azabennar. Sübhane rabbike rabbil izzeti amma yesıfune ve selamün alel mürselin. Vel hamdulillahi rabbil ale min.’

“Allah’ım! Bu nikâhı hayırlı ve mübarek kıl. Aralarında ülfet, i ve kararlılı yarat. Nefret, fitne ve ayrılıktan uzak kıl. Allah’ım! Hz. Adem ile Hz. Havva, Hz. Muhammed (s.a.v.) ile Hz. Hatice, Hz. Ali ile Hz. Fatıma arasındaki ülfet ve sevginin aynısını bu eşlere de nasip et. Allah’ım! Bunlara salih evlat, bol rizik ve uzun ömür ver. Rabbimiz! Bize hanımlarımızdan ve çocuklarımızdan gözümüzün aydınlığı olacak insanlar ihsan et. Bizi senden layıkıyla korkanlara rehber ve imam yap. Rabbimiz bize dünyada ve ahirette iyilik ver. Bizi Cehennem ateşinden koru.”

Peygamberimiz (s.a.v.) bir hadisinde yeni evlilerin tebrik edilmesini bildirir. Ebu Hüreyre (r.a.) Peygamberimiz’in (s.a.v.) yeni evlileri şu sözlerle tebrik ettiğini bildirir. “Allah mübarek etsin ve bereket ihsan etsin. Her ikinizi de iyilik içinde bir arada tutsun.” 5

Evliler bu sözlerle tebrik edilirse hem bir sünnet sevabı kazanılmış, hem de çiftler için güzel bir dua yapılmış olur.

Peygamberimiz (s.a.v.) yeni evlenen kimselerin şöyle dua etmelerini istemiştir.

“Allah’ım! Senden bunun hayrını ve onda yarattığın huyların hayırlısını istiyorum. Bunun şerrinden ve yaratılışındaki huyların şerrinden de Sana sığınıyorum.”

Islama uygun şekilde nikâh kıymayı bu şekilde tarif etmiş olduk. Artık böyle bir nikâhtan sonra eşler dinen evli sayılırlar. Usulüne uygun olarak kıyılan bir nikahla her iki tarafın birbirlerinden istifade etmesi dinen helal olur. Böyle bir nikâhtan sonra şu haklar ortaya çıkar.

Mehir ödemek, geçimini temin etmek, erkeğin üzerine farz olur. Mehir konusunu ayrı bir başlık halinde ele alacağız. Evlilik sebebiyle kayınvalide, baldız, hanımın teyzesi ve halası erkeğe haram olur.

Ölüm halinde iki taraf birbirine mirasçı olur.

NİKAHTA VEKÂLET

Evlenecek olan erginlik çağına gelmiş oğlan ve kız, erkek ve kadın, nikah şahitler huzurunda kendileri bizzat icra edebilecekleri gibi, kendilerine vekil tutmak suretiyle de icra edebilirler.

Ancak erginlik çağına girmeyenin akdi ise velisinin iznine bağlıdır. Öyleleri velileri olmadan kendi başlarına yapamazlar. Çünkü onları bu hususta kendi taraflarından vekil tayin etmeleri sahih olamaz ve hem de verimli olmaz. Vekilde şart olan akıl ve “temyiz” (faydayı-zararı, iyiyi-kötüyü ayırabilen) olduğundan büluğ, erginlik, hürriyet ve erkek olmak şart değildir. Şu halde vekil, henüz erginlik çağına girmiş bir erkek veya kadın olsa, onun şahidler huzurunda bununla ilgili sözleriyle nikâh bağlantısı yapar. 7

RESMÎ NİKAH-DİNÎ NİKAH

Türkiye’de ‘Resmî nikâh’, Belediyelerde kıyılmakta ve dini nikâh, resmi olarak geçerli sayılmamaktadır. Türk Medeni Kanunun 110. maddesi şöyledir:

MADDE 110: Evlendirme memuru, merasimin hitamını (sona ermesi) üzerine derhal karı ve kocaya bir evlendirme kağıdı verir. Evlenme kağıdı ibraz edilmeden, evlenmenin dini merasimi yapılamaz. Bununla beraber evlenmenin tamamiyeti, dini merasimin icrasına mütevakkıf (bağlı) değildir. ”

Yani resmi evlenme kağıdı almadan dini merasime izin yok, ama evlenmenin tamam sayılması için dini merasim olmasa da olur denmektedir. Resmî nikâhtan sonra dini nikâh yapılmasına kanun müdahele etmemektedir. Çifte nikah tartışmasının sona ermesini isteyen bazı aydınlarımız Batı’da nikâhı kiliselerin kıydığını ve bu nikâhın resmi olarak kabul edildiğine dikkat çekerek ülkemizde de Devletin Resmi görevlisi olan Müftü ve Din Görevlilerinin kıyacakları nikâhın resmen kabul edilmesinin hem bürokratik açıdan hem de bu kargaşaya son verme açısından faydalı olacağını belirtmektedirler. Ne yazik ki böylesine önemli teklifler, bazılarınca, laiklik adına kabul edilmemekte ve gündeme dahi getirilmemektedir.

Son yıllarda bazılarınca sadece Resmî nikâhın aynı zamanda dini nikâhinda yerini tutacağı ileri sürülmektedir. Bu iddialara cevap olarak, Resmi nikahla Dini nikâhın farklılıklarını ele almak istiyoruz.

Resmi nikahla dini nikâh arasında ayrılık gösteren konuları şöyle sıralayabiliriz.

1. Her şeyden önce nikâh, İslam’da ibadettir. Dini, devlet işlerinden uzak tutan, laik sistemlerde ise sosyal bir mukaveledir.

Allah Teala (e.c.) kitabına ve Resul-i Ekrem (s.a.v.)’in sünnetine uygun olarak akdedilen şeri nikâh, teşri açısından, diğer evlenme sözleşmelerinden farklıdır. İslâmi istilahta nikâh denince “Kadın ve erkeğin birbirinden istifade etmesini helal kılan, şeri akde denir.” Belediye evlenme akdi, laik kanunlara dayanan bir sözleşmedir. Teşri açıdan şeri hukuk ile laik kanunlar, birbirinden farklıdır. 1

2. İslâm’da kendisiyle evlenilebilen ya da evlenilemeyen kimseler, laik sistemler tarafından, olduğu gibi kabul edilmemektedir. Mesela bu sistemde süt kardeşler birbirleriyle evlenebilirler. Evlenenlerin müslim, gayri müslim, ehli kitap olup olmaması hiç bir şey değiştirmez. Belediye evlenme akdinde şahidlerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması kafidir. Halbuki Islâm’da meselâ süt kardeşler birbirleriyle evlenemeyeceği gibi, müslüman bir kadın, gayri müslim bir erkekle, müslüman bir erkek dinsiz ya da putperest bir kadınla evlenemez.

Bu konuda Kur’an Kerim’de şöyle buyrulur:

“Müşrik kadınlarla, onlar iman edinceye kadar evlenmeyin, İman eden bir cariye, müşrik bir hür kadından (bu sizin hoşunuza gitmese de) elbette daha hayırlıdır. Müşrik erkeklere de onlar iman edinceye kadar mümin kadınları nikâhlamayın. Mü’min bir kul, müşrikten elbette hayırlıdır. Onlar (müşrikler) sizi cehenneme çağırırlar. Allah Teala (e.c.) ise, kendi iradesiyle cennete ve mağfirete çağırır. Allah insanlara ayetlerini apaçık söyler. Ta ki iyice düşünüp ibret alsınlar” 2 hükmü beyan edilmiştir. Dolayısıyla şirk sebebiyle nikâhlanmaları haram kılınanlar da mevcuttur.

3. Laik sistemde şahitlerde aranan nitelik mesela T.C. vatandaşı olmaktan ibarettir. Halbuki Islami nikâhta şahidin müslüman olma şartı vardır ve iki şahitten en az birinin erkek olması gerekir.

4. İslâmi nikahta, erkeğin kadına mehir vermesi vaciptir. Kadının hakkı olan mehir; kitap, sünnet ve icma ile sabittir. Resmi nikâhta ise mehir sorulmaz.

5. İslami nikâhta “icab” ve “kabul” ifadelerinden en az birinin geçmiş zaman kipi olması gerekir. Halbuki, laik sistemin nikahunda “ederim”, “ediyorum” gibi ifadelerle nikâh kıyılmaktadır. “Ettin” yerine “ederim” ya da “ediyorum” demesi, şüpheye yer vermiş olabilir. Çünkü bu ifade o anda kabul ettiğini kesinkes göstermez. “mümkündür, “ve “ileride ederim.” anlamlarına gelebilir.

6. Dini nikahta her hayırlı işe besmele ile hamd ve salavatla başlanması sünnettir. Bu berekete sebeptir. Resmi nikahta ise bu yoktur. * Şafii mezhebine göre nikâhın şartlarından biri de velinin bulunmasıdır.

Resmi nikâhta ise velinin hiç rolü yoktur. Memur gelin ve damada sorarak nikah kıyar.

Genel olarak resmi nikâhla, dini nikah arasında farklar bunlardır.
Öyleyse Islâmî yönden de nikâhh olmak isteyenler -resmi nikah bebemahal yapılacağına göre resmi nikah yanında dini nikâhı da yapmak zorundadır denilmektedir.

Günümüz şartlarında resmî nikâhtan önce dini nikâhın yapılmaması tavsiye olunmaktadır.

Eskiden dini nikâhın resmi nikâhtan daha kuvvetli olarak bir bağlayıcılığı vardı. İslâmiyetin bütün hükümleriyle yaşandığı devrelerde itimat vardı, aldatma yoktu. Fakat asırlardır müslümanlar, Islamiyetten uzaklaştırılmaya çalışıldığından günümüzde İslâmın gereği olan dürüstlük ve itimat büyük ölçüde sarsılmıştır. Dini nikâh, dininin emirlerini tam olarak yaşamaya çalışan Müslümanlar için bağlayıcı vasfini korumakla birlikte maalesef dininde lakayd pek çok kimse bunu istismar edebiliyor. Bu sebeple dini nikâhla birlikte resmi nikâhın da yaptırılması bilhassa kadın açısından bir emniyettir. 6

ŞART KOŞMA HAKKI

İslam Hukukuna göre kadın veya erkek evlenirken bazı şeyleri şart koşabilir. Ancak şart koşulan şeyler evlilik düzenine, evliliğin tabiatı gereği meydana gelen sonuçlara aykırı olmamalıdır.

Bir kadının evlilik düzenine ve hukukuna zıt düşmeyen, Şeriatın ruhuna aykırı olmayan şartları ileri sürmesi uygundur ve yerine getirilmesi gereklidir.

Bir kadın evlenirken belli bir beldede oturmayı buradan başka bir yere götürülmemeyi şart koşabilir. Aynı şekilde evlenirken kocasımn kendisinin üzerine başka bir kadın almamasını (ikinci bir kadınla evlenmemesini) de şart koşabilir.

Kadının şart koşma hakkına sahip olduğu hususlardan birisi de “Boşanma hakkının kadının elinde olması”dır. Bu şart da müteber (geçerli)dir. Tutulması gereklidir. Buna tefviz-i talak denir. Bir kimsenin bizzat yapabileceği bir şeye başka birisini vekil etmesi mümkündür. Burada da erkek boşanma hakkını kadına veriyor ve onu vekil ediyor demektir. Ancak “Bu husustaki vekaletten vazgeçip nikâhtan sonra o hakkı geri almak yoktur. 8

Gerçekten bu haklar, ince narin yaradılışlı ve hassas ruhlu olan kadımın henüz evlilik öncesi, istediği ve hayal ettiği aile hayatı hakkında görüşlerini

İslam’da Evlilik ve Saadetleri,  Esra Yayınları

Nikah Ne Demek? Kısaca

NİKAH HAKKINDA DİĞER KONULARIMIZ:

• Dini nikah nedir nasıl bitirilir?
• nikah ne Demek? Kısaca
• Dini nikahın düşmesi
• Nişanlıyken imam nikahı kıyılır mı?
• Telefonla İmam nikahı kıyılır mı