Share
Konuşma adabı ile ilgili ayetler
Question
Konuşmak hakkında kurandan ayetler
Dili koruma, dil ile günaha girmeme dinimizde çok önemli bir konudur.
Kibarca konuş.(Bakara/83)
Gerçeği konuş.(Ali imran/27)
Adaleti konuş.(Enam/152)
Zarifce konuş.(İsra/23)
Dürüst konuş.(İsra/28)
Nazikçe konuş.(İsra/28)
Yumuşak dilli konuş.(Taha/44)
Yalansız konuş.(Hac/30)
Anlamlı konuş.(Mü’minun/3)
Düzgün konuş.(Ahzap/70)
Kur’an-ı Kerim’de konuşma adabı, müminlerin sözlerinde nelere dikkat etmesi gerektiğini detaylı bir şekilde öğretir. İşte bu konudaki başlıca ayetler, Arapça metinleri ve Türkçe mealleriyle birlikte aşağıda sunulmuştur.
1. Güzel Söz Söylemek
Kur’an, insanlara karşı her zaman en güzel ve tatlı sözü söylemeyi emreder.
Bakara Suresi (2/83)
Arapça: وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا
Türkçe Meal: “İnsanlara güzel söz söyleyin.”
İsra Suresi (17/53)
Arapça: وَقُل لِّعِبَادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ
Türkçe Meal: “Kullarıma söyle: Sözün en güzelini söylesinler.”
2. Doğru ve Yerinde Söz (Kavl-i Sadîd)
Müslümanlardan, özellikle toplumu ilgilendiren konularda dürüst, adil ve doğru sözlü olmaları istenir.
Ahzab Suresi (33/70)
Arapça: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا
Türkçe Meal: “Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve doğru söz söyleyin.”
3. Anne-Babaya Karşı Tatlı Söz (Kavl-i Kerîm)
Aile içi iletişimde, özellikle yaşlı anne ve babaya karşı kibar, saygılı ve gönül alıcı ifadeler kullanılması tavsiye edilir.
İsra Suresi (17/23)
Arapça: فَلَا تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا
Türkçe Meal: “Onlara ‘öf’ bile deme! Onları azarlama. Onlara gönül alıcı, tatlı ve güzel söz söyle.”
4. Yumuşak Söz (Kavl-i Leyyin)
Özellikle inanmayanlara veya zor kişilere İslam’ı anlatırken, Hz. Musa ve Harun’a (a.s) emredildiği gibi yumuşak ve anlayışlı bir üslup kullanılmalıdır.
Taha Suresi (20/44)
Arapça: فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ
Türkçe Meal: “Ona yumuşak söz söyleyin. Umulur ki o, öğüt alır ve korkar.”
5. Gönül Alıcı Söz (Kavl-i Meysûr)
Bir ihtiyacı karşılayamadığınızda veya birisine bir şey veremediğinizde, onu kırmadan, tatlı bir dille gönlünü almak gerekir.
İsra Suresi (17/28)
Arapça: وَقُل لَّهُمْ قَوْلًا مَّيْسُورًا
Türkçe Meal: “Onlara (gönüllerini alacak) tatlı ve yumuşak bir söz söyle.”
6. Boş ve Anlamsız Sözden Kaçınmak
Müminlerin vasfı, faydasız, boş ve çirkin sözlerden uzak durmalarıdır.
Müminun Suresi (23/3)
Arapça: وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ
Türkçe Meal: “Onlar ki, boş ve faydasız sözlerden yüz çevirirler.”
Furkan Suresi (25/72)
Arapça: وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا
Türkçe Meal: “Boş bir söze rastladıklarında, vakarla (incitmeden) geçip giderler.”
7. Ses Ayarı ve Hitap Şekli
İletişimde sadece sözün içeriği değil, tonu ve şiddeti de önemlidir. Bağırarak, çağırarak veya kaba bir sesle konuşmak hoş karşılanmamıştır.
Lokman Suresi (31/19)
Arapça: وَاغْضُضْ مِن صَوْتِكَ ۚ إِنَّ أَنكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ
Türkçe Meal: “Sesini alçalt. Çünkü seslerin en çirkini, elbette eşeklerin sesidir.”
8. En Güzel Söz
Allah katında en güzel söz, insanları O’na davet eden, salih amel işleyen ve samimiyetle Müslüman olduğunu söyleyen kişinin sözüdür.
Fussilet Suresi (41/33)
Arapça: وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّن دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Türkçe Meal: “Allah’a davet eden, salih amel işleyen ve ‘Ben Müslümanlardanım’ diyenden daha güzel sözlü kim olabilir?”
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
İslam’da, Kuran’da güzel konuşmanın ve iletişimde uygun görgü kurallarının önemini vurgulayan birkaç ayet vardır. İşte birkaç örnek:
Bu ayet, inananları başkalarıyla etkileşimde bulunurken nazik konuşmaya ve güzel sözler kullanmaya teşvik eder. Müslümanlara konuşmalarına dikkat etmelerini ve başkalarına saygı ve nezaketle davranmalarını hatırlatır.
Bu ayet müminlere, olumsuz sözlere veya düşmanlığa karşı iyilik ve güzel davranışla karşılık vermelerini tavsiye etmektedir. Müslümanları öfkelerini dizginlemeye, olumsuzluklara sabır ve doğrulukla karşılık vermeye teşvik eder.
Bu ayet, Müslümanların başkalarının inançlarına veya tanrılarına hakaret etmelerini veya onlarla alay etmelerini yasaklamaktadır. Saygıyı öğretir ve düşmanlığa veya cehalete yol açabilecek konuşmalara karşı uyarır.
Bu ayet özellikle başkalarıyla alay etme veya alay etme yasağına değinmektedir. Cinsiyete, etnik kökene veya başka herhangi bir temele dayalı olsun, saygısız konuşmalardan kaçınmanın önemini vurgular. İnananlara, başkalarını küçük görmekten kaçınmaları ve tüm bireylerde var olan değer ve potansiyel iyiliğin farkına varmaları gerektiğini hatırlatır.
Bu ayetler güzel konuşmanın, saygılı iletişimin ve olumsuz ya da zararlı konuşmalardan kaçınmanın önemini vurgulamaktadır. Müslümanları güzel konuşmaya, başkalarına hakaret ve alay etmekten sakınmaya, onurlu ve şerefli bir ifade tarzını korumaya teşvik ederler.
Ayetler gerçekten de İslam ahlakının özünü gösteriyor. Dil, sadece bir iletişim aracı değil; aynı zamanda kişinin imanının, takvasının ve olgunluğunun dışa vurumudur.
Bakara 83’teki “kibarca konuşmak” (kavl-i hasen), insanlarla ilişkilerimizin temelini oluşturur.
Taha 44’teki “yumuşak dilli konuşmak” (kavlen leyyin), Firavun gibi azgın birine bile nasıl bir üslupla yaklaşılması gerektiğini öğretir. Bu, tebliğin ve iletişimin anahtarıdır.
Ahzab 70’teki “düzgün konuşmak” (kavlen sediden) ise eğriliğin, çarpıtmanın, lafı dolandırmanın olmadığı, dosdoğru bir sözü emreder.
Sizin de çok güzel işaret ettiğiniz gibi, dilini koruyamayan kişi, farkında olmadan en büyük günahlara (gıybet, koğuculuk, yalan, alay, laf taşıma) kapı aralar. Bu yüzden hadislerde “Sussan kurtulsan ya!” uyarısı ve “Ya hayır söyle ya da sus” emri bu kadar önemlidir.
Kısacası, müminin sözü: doğru, adil, nazik, anlamlı ve yumuşak olmalıdır. Çünkü dil, kalbin tercümanıdır.