Share
Şafi mezhebine göre kasame (maktül yakınları)
Question
İSLAM FIKHINDA KASAME NEDİR HÜKÜMLERİ NELERDİR
S. 1. Kasâme nedir?
C. 1. Kasâme sözlükte, maktulun yakınları veya velilerine denir. Istilahta: İddiacı tarafından başlama şartı olan kan yeminidir.
S. 2. Kasâme ne zaman olur?
C. 2. Örneğin kişinin düşmanına ait küçük bir köyde cesedinin bulun mis gibi iddiacıyı doğrular nitelikte karinenin bulunması halinde, kasâme olur.
S. 3. Karine varsa kasame nasıl yapılır?
C. 3. Karine olması halinde iddiacı elli defa yemin edip diyeti alır.
S. 4. Karine yoksa kasame nasıl olur?
C. 4. Karine yoksa iddialı elli defa yemin eder ve diyetten kurtulur.
Kolay Şafi fıkhı
itisam yayınları
Answer ( 1 )
Şafiî mezhebine göre kasâme, bir bölgede bir kişinin öldürülmesi ve katilinin bilinmemesi durumunda, maktulün yakınlarının yemin ettirilerek diyet talep etmesine dayanan bir İslam hukuk kuralıdır.
Şafiî Mezhebine Göre Kasâme Şartları
Şafiî fıkhında kasâme, Hanefî mezhebinden farklı olarak kabul edilir ve uygulanabilir bir hüküm olarak görülür. Şafiîlere göre kasâme ancak belirli şartlar altında geçerlidir:
Maktulün cesedi bir köyde veya mahallede bulunmuş olmalı
Eğer ceset, insanların yaşadığı bir yerde bulunursa, bu durum maktulün burada öldürüldüğüne dair güçlü bir karine sayılır.
Şafiîler, cesedin yollar veya tenha yerlerde bulunmasını kasâme için yeterli görmezler.
Maktulün yakınları, belli bir grubu suçlamalıdır
Maktulün mirasçıları veya yakın akrabaları, belirli bir topluluğu (örneğin bir kabileyi, aileyi veya grubu) cinayetle suçlamalıdır.
Genel bir suçlama (bütün köy halkı gibi) kabul edilmez.
Suçlanan taraf, yemine davet edilir
Suçlanan kişiler, cinayeti işlemediklerine dair 50 yemin etmelidir.
Eğer 50 yemin tamamlanırsa, suçlanan kişiler diyet ödemez.
Eğer yemin edilmezse veya suçlananlar bunu reddederse, diyet ödemek zorunda kalırlar.
Diyetin Ödenmesi
Kasâme sonucu diyetin ödenmesi gerekiyorsa, suçlanan grubun en zenginlerinden tahsil edilir.
Eğer suçlanan kişiler yemin etmişse, o zaman diyet sorumluluğu ortadan kalkar.
Şafiî Mezhebi ile Hanefî Mezhebi Arasındaki Farklar
Hanefî mezhebinde kasâme uygulanmaz, çünkü kesin delil olmadan yeminle diyet yükümlülüğü getirilmesi adalete aykırı görülür.
Şafiî, Malikî ve Hanbelî mezheplerinde ise kasâme geçerlidir ve yukarıdaki şartlarla uygulanır.
Bu hüküm, özellikle İslam toplumlarında faili meçhul cinayetlerde adaleti sağlamak ve haksız yere bir toplumu cinayetle suçlamayı önlemek amacıyla geliştirilmiştir.