Zakkum Ağacı

SORU: Zakkum ağacı nasıl bir şeydir? Bazı insanların onun meyvesini ilaç olarak kullandıkları doğru mudur?

CEVAP: Zakkum ağacı, Kur’an’da lanetlenmiş bir ağaçtır. -Allah onun kötülüğünden bizi korusun ve onun yurdundan (cehennemden) bizi uzak kılsın- Onun hakkında Peygamber’e (s.a) hitaben Kur’an-ı Kerim şöyle demektedir:

Sana gösterdiğimiz rüya ile, Kur’an’da lanetlenmiş ağaçla sadece insanları denedik. (İsra/60)

Yani Zakkum ağacını Allah, mü’minle kâfiri ayırtetmek için imtihan maksadıyla yaratmıştır.

Kur’an’daki ifadenin zahiri, bunun tadı bozuk ve kokusu fena ve çok sert bir ağaç olduğuna işaret eder. Onun cehennemin dibinde bittiği, dallarının cehennemin tabakalarına kadar yükseldiği, meyvelerinin sanki şeytan başı gibi korkunç olduğu rivayet edilmiştir. Bunun için Kur’an-ı Kerim şöyle buyurmaktadır:

O cehennemin dibinde çıkan bir ağaçtır. Tomurcukları şeytanbaşı gibidir. (Sâffat/64-65)

Kâfirlerin (cehennemdeki) yiyecekleri bu ağaçtandır. Çünkü Kur’an-ı Kerim şöyle buyuruyor:

Şüphesiz Zakkum ağacı günahkarların yemeğidir. O, karınlarda erimiş maden gibi, suyun kaynaması gibi kaynar. (Duhan/43-46)

Kur’an-ı Kerim şu yalancı sapıkların karınlarını bu ağaçtan doyuracaklarına işaret ediyor. Çünkü onlar başka bir yiyecek bulamayacaklar, açlık onları iyice sıkıntıya düşürecek veya cehennem zebanileri onları bu ağaçtan yemeye zorlayacaklar. Karınlarım bununla doldurduklarında açlıkları ve susuzlukları şiddetlenecek, ne olursa olsun bir içeceğin özlemini çekecekler, fakat sıcak sudan başka bir şey bulamayacaklar. Hem de fokur fokur kaynayan bir su… Susuzluktan kavrulmuş develer gibi o kaynar sudan içecekler. İstiska hastalığına yakalanmış develer gibi… Bu hastalığa yakalanmış develer içtikçe içerler, sonunda ya ölürler, ya da şiddetli hastalanırlar. Bu ağaç, lanetlenmiş ağaç olarak tanıtılır. Çünkü lanetlenmiş ve Allah’ın rahmetinden kovulmuş bir topluluk içindir.

Allah Teâlâ, Vakıa sûresinde şöyle buyurur:

Sonra, siz ey sapıklar, yalanlayıcılar! Elbette bir ağaçtan, Zakkum ağacından yiyeceksiniz. Karınlarınızı onunla dolduracaksınız. Onun üzerine kaynar su içeceksiniz. Hem de susamış develerin suya saldırışı gibi içeceksiniz. İşte ceza gününde onlara sunulacak ziyafet budur! (Vâkıa/51-56)

Bu ağaçla insanların denenmesine gelince onun izahı da şudur: Kur’an-ı Kerim, cehennemde Zakkum isimli bir ağacın olduğunu haber verdiği zaman müşrikler bunu alaya aldılar ve dediler ki: “Ateş ağaçlan yaktığı halde cehennemde ağaç yetişmesi nasıl düşünülebilir?” Bu sapıklar, ateşi yaratan ve ona yakma özelliğini veren Allah’ın, dilediği zaman ondaki bu kuvveti alabileceğini, yeşil bir ağaçtan ateşi çıkartan Allah’ın cehennemde de ağaç çıkartabileceğini ve O’nun her şeye gücünün yettiğini herhalde unuttular. Koca kâfir Ebu Cehil bundan sonra Hz. Peygamber (s.a) hakkında nasıl şöyle söyler: Sizin arkadaşınız ateşin içinde ağaç olduğunu iddia ediyor, halbuki ateş ağacı yer, bitirir. Lât ve Uzza’ya yemin ederiz ki bu Zakkum dediği şey hurma ve üzümden başka bir şey değildir! (Böyle mi söylüyorsunuz), öyleyse zıkkımlanın ondan, karnınız doluncaya kadar yeyin bakalım?! Dikkat edin bu sefil istihzaya verilen cevabın bir kısmını şu âyette buluyoruz:

O, cehennemin dibinde çıkan bir ağaçtır. Tomurcukları şeytan başı gibidir.

Bazı insanların Zakkum ağacını ilaç olarak kullandıkları sözüne gelince bunun cehennemdeki Zakkum ağacı olduğu düşünülemez. Belki dünyada da aynı ismi taşıyan bir ağaç vardır. Fakat bu, Allah’ın bizi sakındırdığı cehennemdeki ağaç değildir. Beydâvi Tefsirinde, Tiha-me’de, küçük yapraklı, acı ve pis kokulu, Kur’an’daki gibi Zakkum isimli bir ağacın bulunduğu haber verilmektedir. Ancak bu, her ikisinin de aynı cins olduğunu göstermez.

• Bir Ayetin İ’rabı
• Her şey Allah’ı zikreder ayetini nasıl anlamalıyız?
• “Her can ölümü tadacaktır. Sonunda bize döndürüleceksiniz.” Ankebût suresi, 57. ayetinin anlamı nedir?
• Nahl suresinin 36. ayetinin meali
• Alak suresinin ilk beş ayetinin anlamını bir Kur’an mealinden bulup yazınız.
• Tümünü görüntüle.