Share
Hadislerde Oruç İbadetinin Önemi ve Faydaları
Question
Hadis-i Şeriflerde Oruç Tutmanın Önemi ve Faydaları

Ebû Ümâme (r.a.)’den rivayetle: ‘Ey Allah’ın Rasûlü! Bana öyle bir amel emret ki, (yaptığım takdirde) Allah beni mükâfatlandırsın’ dedim. O da bana: “Sana orucu tavsiye ederim, zira onun bir eşi yoktur.” “Büyük günahlardan kaçınıldığı sürece iki Ramazan orucu, (kendisi arasındaki) işlenen (küçük) günahlara kefârettir.”
“Ey Üsâme! Cennet yoluna gir. Sakın bu yola girmekte tereddüt etme!”
Üsâme (r.a.): “Ey Allah’ın Rasûlü! Bu yolu en hızlı biçimde almanın çaresi nedir?” diye sorunca Rasûlüllah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Üsâme! Oruç tut, zira oruç, Azîz ve Celil olan Allah’a yaklaştırır” buyurdu.
“Kim Allah’a iman ederek Ramazan orucunu tutarsa, cennete girer.”
“Kim Allah rızasını gözeterek bir gün oruç tutarsa, (kendisine cennete giriş mührü vurulur. Allah, yetmiş yıllık bir mesafe kadar onu cehennem ateşinden uzaklaştırır.”
Ebu Hureyre (r.a.)’den rivayetle; Rasûlüllah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Kim nafile bir oruç tutarsa, buna binaen kendisine yeryüzü dolusunca altın verilse, hesap gününde o tutmuş olduğu oruca karşılık verilecek sevabı (o altınlar) karşılamış olmaz.”
Oruç, bizi dünyada iken kötülüklerden sakındıran, ahirette de cehennemden koruyan ve günahlarımızın bağışlanmasına vesile olan önemli bir ibadettir.
Rasûlüllah (s.a.v.) buyuruyor ki: “Oruç ve Kur’ân, Kıyamet gününde kula şefâat ederler. Oruç şöyle der: ‘Ya Rabbi! Ben, onu, gündüz yemekten/içmekten ve cinsi münâsebetten alıkoydum. Ona şefâat etmeme müsaade buyur. Kur’ân-ı Kerim de: ‘Ey Rabbim! (Akşam/sabah Kur’ân okuduğu için) onu, gece uykusundan alıkoydum. Ona şefâat etmeme izin ver’ der. Böylece bu ikisi (o kula) şefâat ederler.”
“Cennetin sekiz kapısı vardır. Bunlardan biri, oruçluların girdiği Reyyan kapısıdır. Oruç tutan Reyyan kapısından çağrılır. Oruçlular (oradan) girdiler mi artık kapanır, kimse giremez. Oraya kim girerse ebedî olarak susuzluk çekmez.”
Arapça’da Reyyan; suyu bol, sulak yer anlamına gelmektedir. Oruç tutanların cennette girecekleri kapıya bu adın verilmesi, dünyada iken oruç tutarak susuz kalan mü’minlerin cennete girmeden susuzluklarını gidermeleri ve susuzluk endişesinden emin olmaları içindir. Onlar bunu hak etmişlerdir.
Oruç İnsanı Kötülüklerden Alıkoyar
Oruç, Allah’ı hatırlatır, sorumluluk duygusunu geliştirir. Kalbi kötü duygu ve düşüncelerden temizler, başkalarına fenalık yapmaktan insanı korur.
Allah Teâlâ buyuruyor ki: “Ey iman edenler! (Kötülüklerden ve haramlardan) korunmanız için oruç tutmak, sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı.”
Rasûlullah (s.a.v.) buyuruyor ki: “Yalan konuşmayı bırakmayan, yanlış davranışlardan kaçınmayan kimsenin kendini aç ve susuz bırakmasına Allah’ın ihtiyacı yoktur.”
“Bir Müslüman yalan söylemeden ve gıybet etmeden oruç tutarsa, yılanın derisini değiştirip, çıktığı gibi günahlardan kurtulur.”
Mücâhid (r.a.)’den rivayetle; Rasûlüllah (s.a.v.): “Ramazan ayında… Oruç tut ki, göğsünüzdeki kin gitsin” buyurdu. Oradakiler: “Ey Allah’ın Rasûlü! Göğüsteki kin nedir?” diye sordular. Nebî (s.a.v.): “Günah ve nefret” buyurdu.
“Ramazan gecelerinde bir melek şöyle seslenir: ‘Ey hayır isteyen! İbadet ve kulluğa gel. Ey şer/kötülük dileyen! Günahlarından vazgeç,” Oruç; insanın eylem hâlinde olduğu tüm günü, hayatını durdurarak geçirmek değil, hayatın içindeki kirli ve çirkin şeylere karşı kendini tutarak gününü ‘İmsak’ hâlinde geçirmeye çalışmaktır.
Oruç; ağzı hem yemeye içmeye hem de kötü ve yalan söz söylemeye karşı tutmak; gözü, beyni bulandıran ve kalbi arzulara yönlendiren görüntülere karşı tutmak; kulağı, haram kapsamına giren her türlü sese karşı tutmak; eli, kaba kuvvete ve çalmaya, çırpmaya karşı tutmak; zihni, bütün çirkin düşüncelere karşı tutmaktır. Hâsılı bütün organlara oruç tutturmak gerekir. Gerçekten organların tamamını oruca ortak edemeyen kimse, şeklen oruç tutmuşsa da orucun özünü yakalayamamış demektir.
Kişi orucu ne kadar tutarsa, oruç da kişiyi o kadar tutar. Kim orucun başını dik tutarsa, oruç da onun başını dik tutar.
Rasûlüllah (s.a.v.) buyuruyor ki: “Orucu arındırınız. Zira asıl oruç, yemek ve içmekten kesilmek değildir. Aksine günahlardan sakınmaktır.”
“Nice oruç tutanlar var ki, onlara tuttukları oruçlardan sadece açlık ve susuzluk kalacaktır.”
Oruç Ahlakımızı Güzelleştirir
Oruç, bize en güzel ahlâkî davranışları kazandırarak âdeta melekleştirir. Orucun farz olmasındaki hikmet, Allah’a karşı kulluk görevini yerine getirmek ve kötülüklerden sakındırmaktır.
Rasûlüllah (s.a.v.) buyuruyor ki: “Oruç, sadece yemek ve içmekten kendini alıkoymak değildir.” “Oruç, oruçluya yakışmayan şeylerle zedelenmedikçe, (tutan için) kalkandır/perdedir.” “Biriniz oruç tutacak olursa, kötü söz söylemesin, bağırıp çağırmasın. Birisi kendisine yakışıksız laf edecek veya kavga edecek olursa, ‘Ben oruçluyum’ desin (ve ona) bulaşmasın.”
“Her kim Ramazan orucunu tutar, onun sınırını bilir ve Ramazanda korunması gereken şeylerden de korunursa, bu oruç onun geçmiş günahlarına keffâret olur.”
Oruç, Şehveti Teskin Eder
Oruç aklın, kalbin ve rûhun beslenmesi için bedenin aç bırakılmasıdır.
Rasûlüllah (s.a.v.) buyuruyor ki: “Şeytan, Âdemoğlunun damarlarında kanın dolaştığı gibi dolaşır. Açlıkla ve oruçla şeytanın dolaşma yollarını daraltın.”
Oruç; nefisle olan mücadelede, şehveti ve nefsani arzuları kırmada bir kalkandır. Nefis acıkınca bütün azalar doyar, nefis doyunca da bütün azalar acıkır.
Allah Teâlâ kudsi bir hadis-i şerifte buyuruyor ki: “Oruçlu yemesi ni, içmesini ve şehvetini/cinsel arzusunu Benim için terk eder.”
Rasûlüllah (s.a.v.), evlenme imkânı bulamayan gençlere orucu tavsiye ederek şöyle buyurmuştur: “Ey gençler topluluğu! Sizden evlenmeye gücü yetenler evlensin. Çünkü evlenmek, gözü daha çok muhafaza eder, iffeti daha fazla korur. Evlenmeye gücü yetmeyenler de oruç tutsun. Çünkü oruç bir kalkandır.” “Allah (c.c.) bir kimseyi dilinin ve cinsel organının şerrinden/günah işlemesinden korursa, o kimse cennete girer.
Oruç Merhamet ve Yardım Duygularımı Geliştirir
Rasûlüllah (s.a.v.) buyuruyor ki: “Ramazan ayında bir melek şöyle nidâ eder: ‘Ey hayır işleyenler! Hayrınızı çoğaltınız. Ey kötülük yapanlar! Kötülüğünüzü azaltın.’ (Meleklerin bu nidası) Ramazan ayı bitinceye kadar devam eder.”
Hayatında açlık nedir bilmeyen varlıklı bir kimse, yoksulların çektiği açlık ve sıkıntıyı gereği gibi anlayamaz. Fakat bu kişi oruç tutarsa, açlığın ne olduğunu anlar ve yoksulların sıkıntılarını kalbinde daha iyi hisseder, onlara karşı şefkat ve merhamet duyguları uyanır. Bunun sonucu olarak da yoksullara yardım elini uzatır, sıkıntılarını gidermeye çalışır.
Enes (r.a.) anlatıyor: ‘Rasûlüllah (s.a.v.)’e ‘Hangi sadaka daha efdaldir?’ diye soruldu. O da şöyle buyurdu: “Ramazan (ayın)da verilendir.” İbn Abbas (r.a.)’den rivayetle: “Peygamber (s.a.v.) insanların en cömerti idi. Ramazan ayında Cebrail (a.s.) ile görüştüğü zaman daha cömert olurdu. Rasûlüllah (s.a.v.), süratli esen rüzgârdan daha fazla hayra koşardı.”
Oruç Tutmak İnsanı Sağlıklı Yapar
Rasûlüllah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Her şeyin bir zekâtı vardır,
bedenin zekâtı da oruçtur.”: “Ademoğlu midesinden daha şerli/zararlı bir kap doldurmamıştır. (Halbuki) ona, belini doğrultacak kadar birkaç lokmacık yeter.”
Bilim adamları, orucun sağlık yönünden vücudumuza bir çok faydaları olduğunu belirtmişlerdir. Nobel tip armağanı kazanan ünlü Fransız bilim adamı Dr. Alexsis Carrel, oruç hakkında şunları söylüyor: ‘Senenin on bir ayında yorulan mide ve sindirim organları, oruç sayesinde dinlenir/bakıma alınır. Oruç sırasında vücutta depo edilmiş besin maddeleri harcanır, sonradan bunların yerine yenileri gelir, böylece vücutta bir yenilenme olur. Oruç sağlık bakımından da çok faydalıdır”
Rasûlüllah (s.a.v.) buyuruyor ki: “Oruç tutunuz, sıhhat bulursunuz.”
Oruç Nimetlerin Kıymetini Öğretir
İnsan, elindeki nimetlerin kıymetini; ancak bunlar elinden çıktıktan sonra anlar. Bu durumda iş işten geçtiği için nimetlerin kıymetini bilmesi kişiye hiçbir yarar sağlamaz.
İnsan, oruç tutmakla kısa süreliğine de olsa, nimetlerden uzak kalır. Nimetlerin kadr-u kıymetini daha iyi anlar. Bu anlayış insana, nimetleri kendisine bahşeden Allah’a karşı daha çok şükretmesinin gerektiğini öğretir. Şükür ise, nimetlerin çoğalmasına vesile olur.
Allah Teâlâ buyuruyor ki: “Andolsun, şükrederseniz elbette (nimetimi) artırırım.”
Oruç İnsana Sabırlı Olmayı Öğretir
Rasûlüllah (s.a.v.) buyuruyor ki: “Ramazan ayı sabır ayıdır. Oruç sabrın yarısıdır. Sabrın karşılığı ise cennettir.”
Oruç tutmakla, belirli bir zaman yeme, içme arzusuna karşı koyan kişi, hayatta karşısına çıkabilecek güçlüklere kolaylıkla sabreder, acılara ve sıkıntılara dayanır, iradesi güç kazanır. Gerektiğinde düşmanla savaşmaktan yılmaz ve bu uğurda karşısına çıkabilecek zorluklara dayanmasını bilir.
Allah Teâlâ buyuruyor ki: “Sabredenlere mükâfatları hesapsız olarak verilecektir.”
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Oruç, İslam geleneğinde büyük bir öneme sahiptir ve Hz. İşte orucun önemi ve faydaları ile ilgili hadislerde belirtilen bazı önemli hususlar:
Hadislerin orucun önemi konusunda Müslümanlara rehberlik ve ilham verdiğini belirtmek önemlidir. Müslümanlar, Ramazan ayında oruç tutarken ve bununla bağlantılı manevi ve sosyal faydaları ararken, Kuran’ın öğretilerine ve sahih hadislere bağlı kalmaya teşvik edilir.
Oruç, İslam dininde önemli bir ibadet olup, hem manevi hem de toplumsal açıdan büyük bir öneme sahiptir. Hadislerde orucun faziletleri, insanı ruhsal ve bedensel olarak arındırması, Allah’a yakınlaştırması ve kişiyi sabırlı kılması gibi pek çok yönüyle vurgulanmıştır.
İslam’ın temel ibadetlerinden biri olan oruç, Ramazan ayında farz olarak tutulur, ancak gönüllü olarak nafile oruçlar da tutulabilir. Hadislerde orucun hem bireysel hem de toplumsal faydalarına dair çeşitli açıklamalar bulunmaktadır.
Hadislerde Oruç İbadetinin Önemi ve Faydaları
Allah’a Yakınlaştıran Bir İbadet
Peygamber Efendimiz (sav) orucun Allah katında büyük bir önemi olduğunu belirtmiş ve oruç tutan kişinin yalnızca açlık ve susuzluktan kaçınmadığını, aynı zamanda Allah’a yönelerek sabır gösterdiğini ifade etmiştir.
Bir hadiste şöyle denir: “Oruç benim içindir, onun sevabını yalnızca ben veririm.” (Buhari, Savm: 1)
Ruhsal Temizlik ve Manevi Arınma
Oruç, insanın ruhunu ve kalbini kötü alışkanlıklardan arındırır. İnsanı nefsinin isteklerine karşı sabırlı olmaya zorlar ve ona disiplin kazandırır.
Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur: “Oruç, insanın nefsini terbiye eder, onu kötülüklerden uzak tutar.” (İbn Mâce, Sıyam: 7)
Sabır ve Şükür Eğitimi
Oruç, insanın sabır göstererek zor şartlarda bile Allah’a teslim olmayı öğrenmesine yardımcı olur. Oruç, aynı zamanda nimetlere karşı şükür etmeyi de öğretir.
Hadiste şöyle denir: “Oruç tutan kişi, oruçlu olduğu müddetçe sabretmiş olur.” (Buhari, Savm: 1)
Günahların Affı ve Kefaret
Oruç, günahların affı için bir vesile olarak görülür. İnsanlar oruç tutarak Allah’tan af dilerler ve oruç sayesinde günahlarının bağışlanacağını umarlar.
Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur: “Kim Ramazan orucunu imanla ve sevap bekleyerek tutarsa, geçmiş günahları affedilir.” (Buhari, Savm: 37)
Toplumsal Yardımlaşma ve Birlik
Oruç, toplumda yardımlaşmayı teşvik eder. Oruç tutan kişiler, ihtiyaç sahiplerine daha yakın olur, onlara yardım ederler ve toplumsal dayanışmayı artırırlar.
Peygamber Efendimiz (sav), oruç tutanları fakirleri düşünmeye ve onları gözetmeye teşvik etmiştir. “Kim orucunu tutarken fakirlere yemek verirse, onun sevabı oruç tutanın sevabı kadar olur.” (Tirmizi, Zekat: 4)
Bedensel Faydalar
Oruç, bedensel olarak da çeşitli faydalar sunar. Mideyi dinlendirir, sindirim sisteminin düzenlenmesine yardımcı olur ve insanın bedensel sağlığını destekler.
Bir hadiste, orucun bedensel faydalarına dair şöyle denir: “Oruç tutun, sağlıklı olun.” (İbn Mâce)
İman ve Takva Artışı
Oruç, kişinin imanını güçlendirir ve takvasını artırır. Allah’a olan bağlılık ve korku, oruçla daha derinleşir.
Hadislerden birinde, “Oruç, takva yolunda bir kalkan gibidir.” (Buhari, Savm: 1) denilerek orucun iman üzerindeki etkisi vurgulanmıştır.
Sonuç
Hadislerde orucun, insanın hem manevi hem de bedensel sağlığı üzerinde pek çok faydası olduğu belirtilmektedir. Oruç tutmak, Allah’a yakınlaşmak, sabırlı olmak, günahların affı ve toplumsal dayanışma gibi çok çeşitli faydalar sunar. Ayrıca oruç, ruhsal arınma ve takva yolunda önemli bir adımdır.