Share
Kadının aklı ve dini eksiktir hadisi sahih mi?
Question
Kadınlarla ilgili bir hadis-i şerif hakkında sorular

Peygamber efendimiz kadınlar hakkında ne demiş?
Merhabalar, aşağıdaki hadis hakkında bazı sorular sormak istiyordum.
“Resulullah (sav): “(Ey kadınlar topluluğu!) ben, akıl sahiplerine aklı ve dini nakıs olanlardan galebe çalan sizin kadarını hiç görmedim!” demişti. İçlerinden dirayetli bir kadın:
“Bizim aklımızın ve dinimizin noksanlığı nedir?” diye sordu.
“Aklınızın noksanlığı, şahidlikte, iki kadının şehadetinin bir erkek şehadetine denk olmasıdır. dindeki noksanlık ise, (ay hali sebebiyle) ramazanda oruç yemeniz ve bazı günler namaz kılmamanızdır” cevabını verdi.”
– Bu hadiste kadınların hayız dönemlerinde oruç tutmaması ve namaz kılmaması “dinde eksiklik” olarak görünüyor. Ama şöyle bir şey var ki hayız döneminde namaz ve oruç isteğe bağlı değil. İsteseler de hayız görürken namaz kılıp oruç tutamazlar. Haram olur. Dinde, emirlere uymak kadar yasaklardan kaçmak da vardır. Dolayısıyla normal günde namaz kılan bir kadın, hayız gününde kılmazsa yine dine uygun davranmış olmayacak mı? Eksiklik nerede?
– Günümüzde kadınların da erkekler kadar akıl yürütebildiği, zeki olabildiği anlaşılmıştır. Hatta akademik alanlarda kadınların erkeklerden ileri olduğu yerler vardır. “Kadınların aklı eksiktir” iddiası nereye oturuyor?
Bu arada hadis inkarcısı olmadığımı belirtmek isterim Rasulullah (sav)’ın mübarek ağızlarından çıkan her söz doğrudur ama bu hususları anlamadım.
HADİS:
“Ey kadınlar, sadaka veriniz istiğfarı çok yapınız. Çünkü bana cehennemlikler gösterildi, çoğu sizler idiniz.”
Bunun üzerine o kadınlar: “Ya Resulallah, bizler ne yaptık da cehennemliklerin çoğu bizden olmuş.” diye sordular.
Resulullah (a.s.m.) şöyle cevap verdi:
“Çünkü sizler ötekine berikine çokça lanet eder, kocalarınıza karşı nankörlükte bulunursunuz. Ne gariptir ki, kendine hakim akıllı ve dinine bağlı bir kimsenin aklını, sizin kadar eksik dinli hiçbir kimsenin çelebildiğini görmedim.”
Kadınlar tekrar sordular: “Aklımızın ve dinimizin noksanlığı nedir, Ya Resulullah?”
Resulullah (a.s.m.) “Kadının şahitliği erkeğin şahitliğinin yarısı değil midir?” diye sordu.
Kadınlar “Evet!..” cevabını verdiler. Resul-i Ekrem Efendimiz izah etti ve tekrar sordu:
“İşte bu aklın eksikliğinden hayız gördüğü zaman [günlerce bekler] namaz kılmaz, Ramazan`da bir müddet oruç tutmaz değil mi?”
Kadınlar, “Evet!..” dediler.
[Hadis için bk. Buhârî, Hayz 6, Zekat 44, İman 21, Küsûf 9, Nikah 88; Müslim, Küsûf 17, (907), İman 132, (79); Nesâî, Küsuf 17, (3, 147); Muvatta, Küsuf 2, (1, 187)]
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Kadının aklı ve dini eksiktir hadisi sayıktır Bununla ilgili İslam alimleri gereken açıklamayı yapmışlardır Örneğin profesör Doktor İbrahim Canan Allah rahmet eylesin Kütüb-i sitte adlı meşhur 6 hadis kitabı şerhinde bu hadisi çok güzel maddeler halinde açıklamış gereken cevapları vermiştir Biz onları olduğu gibi naklediyoruz inşallah faydalı olur
Sorunu dikkatlice değerlendirelim. Bahsettiğiniz ifade genellikle şöyle aktarılır:
“Kadınların aklı ve dini eksiktir.”
Bu, İslami kaynaklarda kadınlarla ilgili bazı tartışmalı hadislere atıfta bulunur. Bu konuyu açıklığa kavuşturmak için birkaç önemli noktayı ele alalım:
1. Hadisin metni ve senedi
Bu ifade, Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim gibi güvenilir hadis kaynaklarında yer alan bir hadisten türetilmiştir. Daha doğru bir metinle:
Rivayet şöyledir: Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir kadının namazda eksikliği, orucunda eksikliği veya çevresel kararlarında akılsal eksikliği konusunda konuşur.
Hadisin orijinal Arapça metni genellikle şöyle ifade edilir:
“Kadınların aklı ve dinleri noksandır.”
Sened açısından, hadis genellikle sahih kabul edilir; yani güvenilir kaynaklarda geçmektedir.
2. Hadisin yorumu
Hadisi düz anlamıyla almak yanıltıcı olabilir. İslam alimleri bu hadisi birkaç açıdan yorumlamıştır:
Fıkhi boyut:
Kadınların belirli dini ibadetlerdeki farzları yerine getirme biçimi veya miras hukukundaki payları erkeklerle aynı değildir. Bu, “noksanlık” olarak nitelendirilir; değer eksikliği anlamına gelmez, sadece uygulamadaki farklılıktır.
Aklın yorumu:
Hadisteki “akıl eksikliği” genellikle toplumsal ve hukuki sorumluluk açısından yorumlanır. Kadınlar ve erkekler farklı rollerle sorumludur; bu, kadının genel zekasını küçümseme anlamına gelmez.
Din açısından:
Hadis, erkek ve kadının sorumluluklarının farklı olduğunu belirtir. Kadınların ibadetleri ve sorumlulukları eksik değildir; farklılık söz konusudur.
3. Günümüzdeki anlayış
Modern İslam düşünürleri ve bazı fıkıh ekolleri, bu hadisin:
Sosyal ve hukuki çerçevede anlaşılması gerektiğini,
Kadınların değeri veya aklının eksik olduğunu göstermediğini vurgular.
Yani, hadisin literal çevirisi yanlış anlaşılmalara yol açabilir.
Kısaca özetlersek:
Hadisin sahihliği kabul edilir, yani güvenilir kaynaklarda geçer.
Anlamı kadınların akıl veya değeri eksiktir şeklinde mutlak değildir, daha çok fıkhi sorumluluk farklılıklarını ifade eder.
Günümüzde bu hadis, kadın haklarına aykırı şekilde yorumlanmamalıdır.