Habersiz komisyon almak caiz midir kul hakkı mıdır haram mıdır

selamun aleykum hocam bir sitede elektrikci olarak çalışıyorum. mudur bey kendi gorevi olmasina ragmen kendisi degilde veya ilgili arkadaşa degilde benim gorevim olmamasina rağmen ben daha kabiliyetliyim diye bana yaptırdigi bir konu var. mesela bahcivan malzemesi alınacak veya havuz malzemesi alinacak, mudur uygun olanini kendi arastirmiyor veya bahcivana veya havuzcuya arastirtmiyor ben kabiliyetliyim diye bana arastirtiyor bende piyasadan daha uygun fiyatli buluyorum. hemde bunu kendi telefonumu kendi internetimi kullanarak yapiyorim. son olarak bir kac gun once yine uygun fiyata peyzaj malzemesi bulmami istedi.bende buldugum arkadasin dedigi fiyata kâr koyarak fiyati oyle söyledim. malida cocuk bizzat gelip eliyle teslim edecek sonrada mudur gormeden benim kârimi verecek. sizce bu sekilde amel etmem caiz mi? teşekkürler

Cevap:
Bu durumda sizler bir empati yapın sizce bu yaptığınız uygun mu? Anlattığınız duruma göre bu şekilde  komisyon almanız caiz değildir.

CEVAP:

Ve aleyküm selam değerli kardeşim.

Öncelikle bu hassasiyetiniz ve dininize bağlılığınız gerçekten takdire şayan. Allah sizden razı olsun. Sorunuzu madde madde ve detaylı bir şekilde cevaplamaya çalışalım.

Kısaca Cevaplamak Gerekirse:

Evet, bu şekilde komisyon almanız caiz değildir, haramdır ve kul hakkıdır. Anlattığınız şekliyle bu işlem, İslami açıdan “habersiz komisyon” (rüşvet veya hıyanet kapsamında) değerlendirilir.

Detaylı Açıklama:

1. Habersiz Komisyon (Secret Commission) Nedir?

Habersiz komisyon, bir çalışanın, işvereninin veya müşterisinin bilgisi ve onayı olmadan, bir mal veya hizmet alımında aracı olduğu kişiden komisyon almasıdır. Bu, İslam hukukunda ve genel ahlak kurallarında büyük bir güven ihlali ve haksız kazanç olarak görülür.

2. Bu Durumun Neden Caiz Olmadığının Sebepleri:

a) Güveni Kötüye Kullanmak (Hıyanet):

Siz, şirket adına araştırma yapmakla görevlendiriliyorsunuz. Sizden beklenen, şirketin en uygun fiyatı bulmasını sağlamaktır. Sizin asıl göreviniz, şirketin menfaatine en uygun olanı bulmaktır.

Siz ise, şirketin ödeyeceği fiyatın üzerine kendi kârınızı koyuyorsunuz. Bu, size duyulan güveni istismar etmek anlamına gelir. Siz bir “satıcı” gibi davranıyorsunuz ama “alıcı” (şirketiniz) adına hareket ediyormuş gibi görünüyorsunuz. Bu bir çıkar çatışmasıdır.

b) Kul Hakkı:

Burada iki tarafta hak ihlali vardır:

İşveren/Şirket Hakkı: Şirket, sizin bulduğunuz fiyatın “net fiyat” olduğunu zannediyor. Siz onu yanıltıyorsunuz ve şirketin daha fazla ödemesine sebep oluyorsunuz. Bu, şirketin mal varlığına haksız yere el koymaktır.

Müdür Hakkı: Müdür bey size güveniyor ve sizin sadece şirket için en iyisini araştırdığınızı düşünüyor. Siz bu güveni suiistimal ediyorsunuz.

c) Rüşvet (RİŞVE) Benzeri Bir Durum:

Malı getiren kişinin, müdür görmeden sizin kârınızı size vermesi, işlemin “kayıt dışı” ve şüpheli olduğunu gösterir. Bu, “sen bana bu işi yaptır, ben de sana komisyon vereyim” şeklinde, şirketin menfaatlerini zedeleyen bir anlaşmadır. Bu, rüşvetin tanımına uymasa da onun zeminini hazırlayan bir davranıştır.

d) Haksız Kazanç:

Bu iş için herhangi bir emek, sermaye veya riskiniz yok. Sadece “aracı” oluyorsunuz ve şirketin sizden habersiz ödediği bir bedeli cebinize indiriyorsunuz. Bu, İslam’ın yasakladığı “haksız kazanç” (kul hakkı yeme) kapsamına girer. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), “Biz (alış-veriş yapan) iki tarafız; aramızda (habersiz komisyon alan) üçüncü bir kişi (yani hilekâr aracı) yoktur.” buyurmuştur. Siz burada, şirket ile tedarikçi arasında, şirketin haberi olmadan kazanç sağlayan üçüncü kişi konumundasınız.

3. Ne Yapmalısınız? (Çözüm Önerileri)

Bu Uygulamayı Hemen Bırakın: Geçmişte bu şekilde aldığınız paralar kul hakkıdır. Bu konuda samimi bir tövbe etmelisiniz. Eğer miktarları biliyorsanız ve helalleşmek mümkünse, bu paraları şirkete iade etmek en doğrusu olacaktır. Eğer bu mümkün değilse, o miktarları sadaka olarak verip sevabını şirketin genel hesabına bağışlayabilirsiniz.

Açık ve Şeffaf Olun: Müdür beye şu şekilde bir açıklama yapabilirsiniz: “Sayın Müdürüm, siz bana güvenip bu araştırmaları yaptırıyorsunuz. Ben de şirketimizin en uygun fiyatı bulması için çaba gösteriyorum. Ancak, tedarikçiler bana bazen ‘senin şahsi komisyonunu koyalım’ gibi teklifler getiriyor. Ben bu tür işlere girmek istemiyorum ve şirketimize karşı olan güvenilirliğimi zedelememek adına, bundan sonra bulduğum tüm fiyatları size olduğu gibi, net olarak bildireceğim. Tedarikçi ile siz doğrudan görüşür, anlaşırsanız daha sağlıklı olur.”

Alternatif Bir Model Önerin: Eğer bu ek iş için harcadığınız emek ve zaman gerçekten fazlaysa, bunu müdürünüzle açıkça konuşun. “Bu ek işler bana ekstra zaman ve emek kaybettiriyor. Bunun için şirket bütçesinden makul bir ek ödeme veya ikramiye talep etmem uygun olur mu?” diye sorabilirsiniz. Bu şekilde alacağınız ücret helal ve meşru olur.

Sonuç

Allah korkusu ve kul hakkı hassasiyeti taşıdığınız için sizi tekrar tebrik ederim. Dünyevi olarak küçük görünen bu kazançlar, ahirette büyük sorumluluklara yol açabilir. Sizin de dediğiniz gibi, empati yapmak en doğrusudur. Siz işveren olsaydınız ve bir çalışanınızın sizin haberiniz olmadan sizden komisyon aldığını öğrenseniz, ne hissederdiniz?

Rızkınızı helal yollardan arayın. Allah, sizin için helal rızık kapılarını açacak ve sizin bu samimi niyetinizi mükafatlandıracaktır.

“Ey iman edenler! Karşılıklı rızaya dayanan ticaret olması hâli müstesna, mallarınızı, batıl (haksız ve haram yollar) ile aranızda (alıp vererek) yemeyin. Ve kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah, size karşı çok merhametlidir.” (Nisa Suresi, 29. Ayet)

Allah işinizi rast getirsin ve helalinden bereketlendirsin.

Dini Siteler

Benzer Konular:

• Aile kurumunun güçlendirilmesi ve boşanmaların araştırılması amacıyla kurulan bir komisyonunda yer alsaydınız çözüm önerileriniz neler olurdu?
• Altın hesabında komisyon ücreti faiz midir?
• Katılım Bankalarının Aldığı komisyon Caiz Midir
• Gizli komisyon almak helal mi
• komisyonculuk Caiz Mi
• Tümünü görüntüle.