NAFAKA

S.1. Nafaka nedir?

C.1. Nafaka sözlükte, Infaktan türemiş isimdir. Cümle içerisinde alışverişin devamı, revaçta olması, ölüm ve telef anlamlarına gelir. Ancak burada telef anlamındaki nüfus veya bitme manasındaki nefek kökünden türememiştir. Nafaka kelimesi, kişinin bakmakla yükümlü olduğu ailesine infak etmesi demektir.

Şer’i Istilahta, Yeme, içme ve mesken gibi, insan hayatının tevakkuf ettiği şeylerdir. Evlilik, akrabalık ve mülkiyet gibi sebeplerden nafaka vacip olur.

S.2. Nafakanın hükmü nedir?

C.2. Müslüman veya kâfir, kadın kocasının evinde kendisini kocasına teslim ettiği zaman nafakasını, giyeceğini ve meskenini temin etmek kocasına ait olur.

Nafakanın miktarında eşin mali durumu göz önünde bulundurulur. Mihrini alıncaya kadar, nefsini teslim etmekten men olursa, nafakası yine vaciptir. Kadın büyük, kocası cima yapmayacak kadar küçük ise, kocasının malindan nafakası verilir. Ric’i veya bain talakla eşini boşayan, iddet süresince nafaka ve mesken vermesi gerekir.Eşinin evinde hastalanması nafaka almasına mani değildir.

S.3. Kadın hangi hallerde nafaka alamaz?

C.3. Kadın itaatsizlik edip eşinin evini terk ederse, dönene kadar nafaka alamaz. Cinsel ilişkide bulunamayacak kadar küçükse, kendini teslim etse dahi, nafaka hakkı yoktur. Eşi ölen kadın, ayrılığın kadın tarafından meydana geldigi her durumda ve boşandıktan sonra mürted olan kadın nafaka alamaz. Eşinin oğluyla cinsellik yaşamış kadın, eğer talak tan sonra yaşamışsa nafaka alır, talaktan önce yaşamışsa alamaz. Kadın borcundan dolayı hapsedilirse veya bir zorla alıkoyarsa yahut mahremiyle birlikte hacca giderse, nafaka hakkı yoktur.

S.4. Eşi dışında kocaya farz olan başka nafaka var mıdır?

C4. Koca zengin ise, eşinin hizmetçisinin de nafakasını verir, ancak sadece bir hizmetçinin nafakası vardır.

S.5. Eşiyle yaşayacağı ev nasıl olmalıdır?

C.5. Erkek hanımını kendi ailesinden hiç bir kimsenin ikamet etmedigi ayn bir evde oturtmak mecburiyetindedir. Ancak kadın kendisi isterse caiz olur. Başka bir kadından olan çocuğunu da eşiyle birlikte oturtamaz.

S.6. Erkek eşini ailesiyle görüşmesini men edebilir mi?

C.6. Kocanın eşine tahsis ettiği eve, kadının başka erkekten olan çocuklarını ve kadının ailesinden olan bir kimseyi sokmama hakkı vardır. Fakat diledikleri zaman, onların kadınla konuşmalarına ve bakmalarına engel olamaz.

S.7. Eşinin nafakasını ödemekte zorluk çeken kişinin hükmü nedir?

C.7. Eşinin nafakasını ödemekte zorluk çekene boşanması talep edilmez, ancak kadın eşinin hesabına borç eder.

S.8. Eşi gaip olan kadın nafakasını nasıl alır?

C.8. Kaybolan kocanın, birisinin elinde malı bulunuyorsa, elinde mal bulunan kimse malın kaybolan adama alt olduğunu ve kadının onun la evli bulunduğunu itiraf etse, bu maldan kaybolan adamın eşine, ana ve babasına, küçük çocuklarına nafaka takdir edilir. Häkim takdir ettigi nafakayı vermek için, kadından bir kefil alır. Bunların dışında, gaibin malından kimseye nafaka verilmez. Kadına kocasının fakir oluşuna göre nafaka takdir edilip sonra koca zengin olursa, kanserinin nafakasını zen genliğine göre tamamlar.

S.9. Eşinin nafakasını veremeyenin hükmü nedir?

C.9. Bir müddet geçtiği halde, koca, eşinin nafakasını vermemişse, kadın bu geçmiş nafakayı talep ettiği takdirde, bir şey alamaz. Ancak nafaka håkim kararıyla tayin edilmiş veya koca, nafaka miktarı üzerinde kendisiyle sulh etmiş ise, geçmişin nafakasını vermek zorundadır.

Kişi, hâkim tarafından nafaka vermekle yükümlü olunduğunda bir kaç ay geçer ve nafakayı vermeden ölürse, nafaka düşmüş olur.

Eşine bir senelik nafaka verdikten sonra ölürse, kadından bir şey geri alınmaz. Muhammed’e göre, geçmişin nafakası kadına hesaplanarak birakılır, geri kalan mal kocanın malıdır.

S.10. Köle nafakayı ödeyemese hükmü ne olur?

C.10. Köle, hür bir kadınla evlendiğinde, nafakası boynunda borç olur ve nafakanın ödenmesi için satılır.

S.11. Çocukların nafakasının hükmü nedir?

C.11. Eşin nafakası gibi, küçük çocukların nafakası da sadece babaya aittir.

Çocuk süt emiyorsa, annesinin emzirme zorunluluğu yoktur.Baba annesinin yanında çocuğu emzirecek bir kadın icar eder.

Nikählı kansını veya kendisinden iddet çeken bir kadını çocuğuna süt anneliği yapması için kiralarsa, caiz olamaz. İddeti bittikten sonra icar ederse caiz olur.

Baba , çocuğun annesini İcar etmeyip yabancı bir kadını kiralarsa anne de yabancı kadına verilen ücrete razı olursa, anneye vermek daha uygun olur. Anne fazla ücret istediği takdirde , koca vermeye zorlanamaz.

Kadının dini ayn olmasına rağmen nafakası eşine ait olduğu gibi, küçük çocuğun dini ayn olsa da nafakası babasına aittir.

Kolay Hanefi Fıkhı Soru Cevaplı
İtisam Yayınları