Alevilik nedir nereden gelir

Question

Alevilik nedir kaç çeşit alevi vardır

hocam benım kafama takılan bırı soru var enguzel yanıt sızdedır emınım alevılık nedır ınsanlar neden bu mezhebı secmıs anlatabılırmısınız


ALEVÎ- ALEVİLİK

العلوي

Hz. Ali’ye bağlılık noktasında birleşen çeşitli dinî ve siyasî gruplar için kullanılan bir terimdir.
Sözlükte “Ali’ye mensup” anlamına gelen kelimenin çoğul şekli Aleviyye ve Aleviyyûn’dur. Alevî terimi İslâm kültür tarihinde Hz. Ali soyundan gelenler mânasında, ayrıca siyasî, tasavvufî ve itikadî anlamda kullanılagelmiştir. Hz. Ali soyundan, oğulları Hasan, Hüseyin, Muhammed b. Hanefiyye, Ömer ve Abbas vasıtasıyla gelenlere Alevî denilmiştir (Makrîzî, I, 8). Emevîler’in son dönemlerinden itibaren Hz. Ali’nin soyundan gelenler, özellikle Hasan ve Hüseyin’in neslinden olanlar için şerif, seyyid, emîr gibi lakaplar yanında Alevî nisbesi de kullanılmaya başlamış ve bu husus daha sonraki devirlerde devam etmiştir. Günümüzde de aynı nesle bağlı olanlar bu nisbeyi kullanmaktadır (el-Ḳāmûsü’l-İslâmî, V, 463-466). Emevî ve Abbâsî devirlerinde iktidara karşı Hz. Ali soyuna mensup çevrelerde beliren hareketlerde Alevî nisbesi kendini göstermiş, fakat bazan da Hz. Ali soyu ile hiçbir bağı bulunmayan çevreler, sadece hareketlerine nüfuz ve yaygınlık kazandırmak amacıyla kendilerini Alevîliğe nisbet etmişlerdir. 255 (869) yılında Basra’da ortaya çıkan Zenc İhtilâli buna bir örnek teşkil eder (bk. Mes‘ûdî, VIII, 58).

İslâm siyasî tarihinde ise bu terim ilk defa hilâfetle ilgili anlaşmazlıklar sırasında kullanılmaya başlamıştır. Hz. Peygamber’in vefatını müteakip ortaya çıkan ve üçüncü halifenin öldürülmesinden sonra da şiddetlenen hilâfet münakaşalarında Ali tarafını tutanlara el-Aleviyye veya şîatü Alî (Ali’ye bağlı olanlar, Ali taraftarları), bunların karşısındaki gruplara da el-Ömeriyye, el-Osmâniyye (Ömer ve Osman’a, dolayısıyla Ebû Bekir’e bağlı olanlar) denilmiştir (bk. Abdüsselâm M. Hârûn, el-Osmâniyye [Câhiz], Takdim, s. 5; Câhiz, s. 19, 187; Kādî Abdülcebbâr, II, 377, 380). Bu anlamıyla Alevî terimi Hz. Ali taraftarlarından oluşan siyasî topluluğu ifade eder. Bununla birlikte, Abbâsîler’in iktidarı boyunca merkezî idarenin zayıflaması sonucu İslâm dünyasının muhtelif yerlerinde ortaya çıkan ve mahallî idareyi ellerine geçiren veya müstakil devletler kurabilen sülâleler de kendilerinin Hz. Ali soyuna mensup olduklarını göstermek üzere Alevî nisbesini kullanmışlardır. Fas’ta İdrîsîler ve bizzat Alevî nisbesini taşıyan sülâle, Mısır’da Fâtımîler, Yemen’de Süleymânîler ve Ressîler, Kuzey İran’da Zeydîler, Âmül’de Hasenîler ve İspanya’da Hammâdîler Alevî devletler olarak görülürse de (bk. Bosworth, s. 25, 59, 63) bunların çoğunun gerçekte Hz. Ali’nin soyu ile bağları bulunmadığı bugün bilinmektedir.

Alevî terimi tasavvufta bazı tarikatların ortak adı olarak da kullanılmıştır. Tasavvufun XI. yüzyıldan itibaren tarikatlar şeklinde teşkilâtlanmasından sonra bunlardan bazıları silsilelerini çeşitli maksatlarla Hz. Ali’ye dayandırdıkları için “Alevî tarikatlar” diye tanınmışlardır. Kādiriyye ve Rifâiyye bunlardandır. Bazıları da -Nakşibendiyye gibi- silsilesini Hz. Ebû Bekir’e dayandırdıklarından “Bekrî” diye anılmışlardır (Trimingham, s. 262-263).

Bununla birlikte alevî teriminin asıl anlamını kazandığı ve yaygın olarak kullanıldığı saha, Hz. Ali hakkında beslenen inançlara dairdir. Genellikle Şiîler ve Şîa içinde yer aldıkları kabul edilen bazı mezhepler Alevî nisbesini alırlar. Nitekim Zeydiyye, İs̱nâʿaşeriyye gibi mutedil Şiîler’in yanında Beyâniyye, İsmâiliyye ve Bâtıniyye mensupları Alevî diye bilinirler. Fakat çağımızda asıl Alevîler olarak tanınan iki itikadî mezhep vardır. Bunlardan biri, bugün genellikle Lübnan, Suriye, Hatay yörelerinde varlığını sürdüren Nusayrîlik, diğeri ise XIII. yüzyılda Anadolu’daki etnik ve sosyal – dinî kaynaşmaların bir sonucu olarak ortaya çıkan ve XVI. yüzyılda Safevîler’in propagandası ile gelişen Kızılbaşlık’tır. Bu mezhebe bağlı olanlar Osmanlı arşiv belgeleri ve vekāyi‘nâmelerinde kızılbaş* veya Râfizîler* diye geçmesine rağmen bunlar kendilerine Alevî nisbesini vermişlerdir (bk. Öztelli, s. 188-189).
DİYANET


kolay gelsın hocam alevılıgı cok guzel anlattmısınız bu konuda fazlasıyla bılınclendım tesekkur ederım allah razı olsun

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answer ( 1 )

  1. Muhammed Samir
    0
    2025-02-25T23:56:20+03:00

    Alevilik, İslam’ın bir yorumu olan ve özellikle Türkiye, Azerbaycan, İran ve bazı Orta Doğu ülkelerinde yaşayan halklar arasında yaygın olan bir inanç ve yaşam biçimidir. Alevilik, özellikle Ali’yi (Hz. Ali) ve Ali’nin soyundan gelen İmamları kutsal kabul eder. Aleviliğin temelleri, İslam’ın erken dönemlerine dayanır, ancak bu inançlar, Şii İslam’ının bazı öğretilerinden etkilenmiş olsa da, zaman içinde kendine özgü ritüel ve inanç sistemleri geliştirmiştir.

    Aleviliğin kökeni, İslam’ın ortaya çıkışından sonra, özellikle Ali’nin halifeliği ve sonrasındaki siyasi çatışmalarla şekillenen bir inanç sistemine dayanır. Alevilik, bazı kaynaklara göre, erken dönemdeki “Hurufilik” gibi öğretilerden de etkilenmiş olabilir. Bu öğretinin temelinde, insanların kendi içsel gelişimlerini sağlamak, doğru ahlaki değerlere sahip olmak ve Tanrı’ya ulaşmak için sürekli bir arayış içinde olmaları gerektiği vurgulanır.

    Aleviliğin temel inançları arasında;

    Allah’a inanmak: Aleviler, tek bir yaratıcı olan Allah’a inanırlar.
    İmam Ali ve On İki İmamlar: Aleviliğin temel inançlarından biri, Ali’nin ve On İki İmamlar’ın önderliğidir. İmam Ali, Aleviler için çok önemli bir figürdür ve Ali’nin soyundan gelen İmamlar, Allah’ın insanlara rehberlik etmesi için seçildiğine inanılır.
    İçsel Temizlik: Aleviliğin önemli bir yönü, bireysel içsel temizlik ve ahlaki gelişimdir. Aleviler, doğru yaşamı sürdürmenin sadece dışsal değil, içsel bir dönüşüm gerektirdiğine inanırlar.
    Toplumsal Adalet ve Eşitlik: Alevilikte, sosyal adalet, eşitlik ve hoşgörü değerleri büyük öneme sahiptir.
    Alevilikte, özellikle cem evlerinde yapılan ritüeller ve dergah toplantıları, toplumsal bağları güçlendirir. Alevilik, aynı zamanda bir yaşam felsefesi olarak da kabul edilebilir ve inançları, ibadetleri, ahlaki değerleri ve toplumsal düzeni içerir. Aleviler, ibadetlerini genellikle cem adı verilen toplu toplantılarda yaparlar ve bu toplantılar, bir araya gelip Allah’a dua etmeyi, toplumsal birliğini güçlendirmeyi amaçlar.

    Alevilik, zaman içinde farklı coğrafyalarda ve topluluklarda değişik biçimlerde yorumlanmış olsa da, genel hatlarıyla insan hakları, eşitlik, hoşgörü, özgürlük ve adalet gibi değerler ön planda tutulur.

Leave an answer