Başkasının elini öpmek caiz midir?

Ålimlerin, faziletli ve salih insanların elini öpmek müstehaptır. Ancak bunların dışındakilerin elini öpmek mekruhtur. İmamı Nevevi de bu görüştedir. Adil yöneticilerin de elini öpmekte sakınca yoktur.

Başkasının Elini Öpmek Caiz midir? Hadisler ve Fıkhi Görüşler Işığında Bir Değerlendirme

Giriş

İslam ahlâkı ve toplum düzeni içinde insanlar arası ilişkilerde saygı ve sevgi önemli bir yer tutar. Özellikle büyüklerin elini öpmek, saygının bir ifadesi olarak birçok toplumda yer edinmiştir. Ancak bu davranışın dinî hükmü nedir? Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in uygulamaları ve sahabe davranışları ışığında el öpmenin hükmü nasıl değerlendirilmelidir? Bu makalede bu sorulara cevap aranacak, ilgili hadisler ve İslâm âlimlerinin görüşleriyle konu detaylandırılacaktır.

1. El Öpmenin Delilleri

Bazı sahih hadislerde Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in sahabeler tarafından elinin öpüldüğü nakledilmiştir. Bu da el öpmenin mutlak olarak haram veya bid’at olmadığını gösterir.

1.1. Sahabe Uygulaması:

Bureyde (r.a.)’den rivayet edildiğine göre:
Bir adam Resûlullah’a (s.a.v.) geldi ve onun elini tuttu, öptü. (Ebû Dâvûd, Edeb 143; Tirmizî, İsti’zân 33)

Bu hadis sahih kabul edilmiştir ve İmam Nevevî, bu rivayeti el öpmenin caiz olduğuna delil olarak zikreder.

Zeyd bin Sâbit (r.a.) hakkında da şöyle bir rivayet vardır:
İbn Abbas (r.a.), Zeyd’in elini tuttu ve öptü. Ona, “Neden böyle yaptın?” denilince, “Bu, ilim sahiplerine ve büyüklerimize saygıdır” dedi. (Taberânî, el-Kebîr)

2. Hangi Durumlarda El Öpmek Müstehaptır?

İslam âlimleri, bazı durumlarda el öpmenin müstehap (yani yapılması sevap olan bir davranış) olduğunu ifade etmişlerdir. Bu durumlar şunlardır:

🔸 Âlimlerin,
🔸 Salih kişilerin,
🔸 Anne-baba ve büyüklerin,
🔸 Adil yöneticilerin eli öpülebilir.

İmam Nevevî (rahimehullah) şöyle der:

“Âlimin, salihin ve dinî yönden üstün olan kişinin elini öpmek müstehaptır. Dünya ehlinin, zenginlerin ya da makam sahiplerinin elini dünyevî amaçlarla öpmek ise mekruhtur.”
(Nevevî, el-Ezkâr)

Bu görüş İmam Ahmed, Şafiî ve bazı Hanefi fakihleri tarafından da paylaşılmıştır.

3. Mekruh Olan El Öpmeler

Eğer el öpmek;
dünyevî menfaat elde etmek için,
zenginlik veya makam sahibi olduğu için,
kalbinde kibir ve gurur duygusu bulunan birinin hoşuna gitmesi için yapılıyorsa bu mekruhtur ve dinen hoş görülmez.

İbn Hacer el-Heytemî, kibirli kişilerin elini öpmenin onları şımartacağını, bu nedenle mekruh olduğunu belirtir. (Tuhfetü’l-Muhtâc, 2/217)

4. Secde Eder Gibi El Öpmek Caiz Değildir

Bazı insanlar saygının bir ifadesi olarak yere eğilerek, hatta secde eder gibi el öperler. Bu tarz bir davranış haram olarak değerlendirilmiştir. Çünkü bu, ibadet secdesine benzer ve tevhid inancına zarar verebilir.

Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“Bana secde etmeyin, çünkü ben bir beşerim.”
(Ebû Dâvûd, Salât 167)

Ayrıca Muaz bin Cebel (r.a.) Yemen’den döndüğünde Resûlullah’a secde etmek istemiş, Efendimiz buna izin vermemiştir. (İbn Mâce, Nikâh 44)

5. Günümüzde Uygulama ve Denge

Günümüzde özellikle Türkiye gibi Müslüman toplumlarda büyüklerin elini öpmek adet hâline gelmiştir. Eğer bu;

Saygı amacıyla,

İlme, yaşa ve takvaya değer verme amacıyla,

Kalpte bir küçülme veya zillet hissi olmadan,

yapılıyorsa ve secde benzeri aşırılıklar içermiyorsa, bu davranış müstehaptır, hatta güzel bir gelenek olarak değerlendirilebilir. Ancak her durumda ölçü kaçırılmamalı, tevazu ile riyakârlık arasındaki fark korunmalıdır.

Sonuç

Başkasının elini öpmek, İslam’da tamamen yasaklanmamış; niyete, kişiye ve usule bağlı olarak farklı hükümlere bağlanmıştır:

Âlim, salih ve faziletli kişilerin elini öpmek müstehaptır.

Dünya ehli ve kibirli kişilerin elini öpmek mekruhtur.

Secde eder gibi eğilerek el öpmek haramdır.

Bu konuda Peygamberimiz (s.a.v.)’in sünneti, sahabe uygulamaları ve fukaha görüşleri dikkate alınarak hareket etmek, hem dinin ruhuna uygun olur hem de bidat ve aşırılıklardan korunmayı sağlar.

Kaynaklar:

1. Ebû Dâvûd, Edeb 143

2. Tirmizî, İsti’zân 33

3. Taberânî, el-Kebîr

4. Nevevî, el-Ezkâr

5. İbn Mâce, Nikâh 44

6. İbn Hacer el-Heytemî, Tuhfetü’l-Muhtâc

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• Yengenin elini öpmek caiz mi?
• Yaşlı kadının elini öpmek caiz mi?
• Cinsel organı öpmek abdesti bozar mı
• Eşini dışarıda öpmek ve elini tutmak günah mı
• Rüyada Annesini Öpmek Ne Anlama Gelir
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Tümünü görüntüle.