Share
Falan kişinin sayesinde demek caiz mi
Question
Falan kişinin sayesinde demek günah mi?
Hicks sayesinde kelimesini kul için kullanmak caiz olur mu veya günah mı küfür mü ben kul için söylenmez diye biliyorum birinden öyle duymuştum bem kendimde bazen kullanmayın diyorum duyduğumda ama bazen dalıyorum bende kullanıyorum.
CEVAP:
İslam’da, kullandığımız ifadelerde dikkatli olmak, Allah’a duyulan iman ve tevhide zarar verebilecek bir anlam taşımamasını gözetmek önemlidir. Bu tür ifadelerin hükmü niyet ve bağlama bağlı olarak değişebilir.
“Filan kişinin sayesinde” ifadesi caiz midir?
“Falanca kişinin sayesinde” ifadesi, normal şartlarda bir şükür ya da teşekkür anlamında kullanıldığında İslam’a aykırı değildir. Ancak bu, söz konusu kişinin bir işin gerçekleşmesinde sebep olduğunu kabul etmekle sınırlıdır. Bu durumda kişi, o sebebin yaratıcısının (her şeyin hakiki faili olan) Allah olduğunu bilmelidir.
- Tevhid Esası: Müminler bilir ki, gerçek güç ve kudret yalnızca Allah’a aittir. Sebepler sadece birer araçtır. Örneğin, “Doktorun sayesinde iyileştim” denildiğinde, aslında bu durumun arkasındaki gerçek kudretin Allah olduğu unutulmamalıdır. Yani doktor, Allah’ın bir aracı olarak vesile olmuştur.
Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmaktadır:
“Allah’tan başka kimsenin sana bir zarar dokunduramayacağını ve eğer Allah sana bir zarar verecek olursa, onu yine ancak O’nun kaldırabileceğini bil.”
(Yunus Suresi, 107)
Tehlikeli Kullanımlar: Şirk ya da Günah Riski
- Allah’ı Unutmak: Eğer bir kimse, bir işi tamamen bir kula izafe eder ve Allah’ın bu olayda hiçbir rolü yokmuş gibi düşünürse, bu iman açısından bir tehlike oluşturabilir. Bu tür ifadelerden sakınılmalıdır.
- Şirk Riski: Eğer “filanca kişi sayesinde” derken, o kişinin her şeye gücü yeten bir varlık olduğunu düşünmek veya bu niyetle söylemek söz konusuysa, bu durum şirke girebilir. Çünkü yalnızca Allah’ın sahip olduğu güç ve kudret, bir kula verilmiş gibi algılanırsa tevhid inancına zarar verir.
- Günlük Hayattaki Kullanımlar: Eğer kişi, bu ifadeyi alışkanlıkla, teşekkür veya memnuniyet amacıyla kullanıyorsa ve Allah’ın mutlak kudret sahibi olduğunu unutmuyorsa, bu ifade günah veya küfür değildir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Doğru İfade Şekilleri: “Allah’ın vesilesiyle, falanca kişinin aracılığıyla…” veya “Allah’ın izniyle falanca kişinin yardımı oldu” gibi ifadeler daha dikkatli bir yaklaşım sergiler. Bu, her şeyin Allah’ın kontrolünde olduğu bilincini korumak için faydalıdır.
- İstilahta Karışıklık: “Sayesinde” kelimesi ile tamamen bir sebebi hakikî fail olarak görme arasında fark vardır. Bu farkın bilincinde olmak gerekir.
Sonuç
“Falanca kişinin sayesinde” demek, o kişiyi sadece bir sebep olarak kabul ettiğiniz sürece caizdir ve günah veya küfür sayılmaz. Ancak, bu tür ifadelerde Allah’ı unutacak bir alışkanlık geliştirmekten kaçınılmalı, her zaman “Hakiki kudret Allah’a aittir” bilinci korunmalıdır.
Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer bir değerlendirme yaparak şu hatırlatmayı yapar: “Sebeplere teşekkür edilir ama şükür Allah’a mahsustur.”
BENZER KONULAR:
Answer ( 1 )
Falan kişinin sayesinde” ifadesi, dilin doğal bir parçası olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır ve dil bilgisi açısından bir sakınca yoktur. Ancak, İslamî bir bakış açısına göre, bu tür ifadelerin doğru bir şekilde anlaşılması önemlidir.
Bir kişinin başka bir kişiye bir şey sağlaması veya bir konuda yardımcı olması, İslam’a göre Allah’ın iradesine ve takdirine bağlıdır. Yani, “Falan kişi sayesinde” demek, o kişinin bir vesile olduğunu ifade eder, ama nihai olarak her şeyin Allah’tan olduğuna inanılır. Bu nedenle, sadece bir kişiye olan minnettarlığı ifade ederken, bu minnettarlığın Allah’a olan şükürle dengelemesi gerekebilir.
Özetle:
Eğer “falan kişinin sayesinde” demek, o kişinin bir aracılık yaptığı veya yardımcı olduğu anlamında kullanılıyorsa, bunun sakıncalı olmadığını söyleyebiliriz.
Ancak, her zaman Allah’ın takdirinin ve yardımlarının ön planda tutulması gerektiğini unutmamak önemlidir.
Örneğin, birisine teşekkür ederken “Allah razı olsun, falan kişinin sayesinde şu konuda yardımcı oldum” demek daha doğru ve dengeleyici bir ifade olabilir.